PvdA-senator Adri Duivesteijn stelt na de toezeggingen van minister Stef Blok (Wonen) in de Eerste Kamer dinsdagavond dat er sprake is van "een buitengewoon belangrijke opening" in de impasse rondom het woonakkoord.

Dit liet hij weten nadat Blok een aantal toezeggingen in het debat deed. Duivesteijn stelde nog niet weten of hij voor of tegen de wet zal stemmen. "Maar ik voel me een stuk prettiger."

De belangrijkste belofte van Blok is dat hij de invoering van de verhuurdersheffing uitgebreid wil evalueren. Dit moet voor begin 2016 gebeuren.

Als uit die evaluatie blijkt dat de verhuurdersheffing leidt tot "ernstige effecten", dan is hij bereid de heffing vanaf 2017 aan te passen. Dat betekent dat het tarief ook omlaag zou kunnen.

Tegenstem

Duivesteijn staat dinsdag volop in de aandacht omdat hij heeft gedreigd tegen het woonakkoord te stemmen wegens zijn kritiek op de verhuurdersheffing, die jaarlijks 1,7 miljard euro moet opleveren voor de schatkist.

Daarmee zou er geen meerderheid meer voor de plannen zijn, die met moeite door behulp van D66, ChristenUnie en de SGP door het kabinet van VVD en PvdA zijn opgesteld.

Investeringsfonds

Ook stelde Blok dat de 70 miljoen euro waarvan al is afgesproken dat deze naar de woningcorporaties zouden gaan via een investeringfonds, een wens van Duivesteijn, beschikbaar kunnen komen.

Verder heeft het kabinet juist geen geld over voor een investeringsfonds, omdat de overheid alleen maar schulden heeft. Wel zei Blok toe na de evaluatie in 2016 te gaan kijken of zo'n fonds meer financiële middelen zou kunnen krijgen.  

Duivesteijn stelt nog vragen te hebben over dit investeringsfonds en of dit niet toch gevuld kan worden met "andere middelen".

Evaluatie

Het debat in de Eerste Kamer werd dinsdagavond anderhalf uur vertraagd door overleg in de PvdA-fractie over de kwestie. De fractie wilde nog langer uitstel van het debat, maar dit kon enkel op irritatie vanuit de andere fracties in de Eerste Kamer rekenen. Duivesteijn had niet eerst de pers te woord moeten staan, maar de Eerste Kamer, zo was de teneur. 

Omdat minister Blok blijkbaar wel op verder uitstel had gerekend, kon het debat alsnog pas verlaat weer worden hervat. Blok was een half uur kwijt en kwam niet op tijd opdagen in de Kamer.

Investeren

Duivesteijn had dinsdag in het debat drie voorwaarden gesteld. Zo vindt hij dat er een einddatum voor de verhuurdersheffing moet komen: eind 2016.

Ook vindt Duivesteijn dat een deel van de opbrengsten van de heffing in de woonsector geïnvesteerd moet worden via een investeringsfonds. 

Daarnaast wil hij dat het kabinet voor het einde van volgend jaar met een voorstel komt over nieuwe woonopties die tussen koop en huur inzitten. 

Nationaal akkoord  

Duivesteijn heeft in het debat flinke kritiek geuit op de manier waarop het kabinet aankijkt tegen wonen. Volgens hem wordt er op dit beleidsterrein te veel gefocust op marktwerking, terwijl er meer gekeken zou moeten worden naar wat de manier van wonen kan betekenen voor de samenleving. 

Duivesteijn pleitte dan ook voor een nationaal akkoord over wonen waar ook maatschappelijke organisaties bij betrokken worden. "Wonen is niet alleen voor de politiek. Er is maatschappelijk draagvlak voor nodig." Dat draagvlak mist nu, aldus Duivesteijn.

Blok liet in het debat verder weten te vrezen voor 'segregatie', waarbij arm en rijk apart zullen komen te wonen. 

"Wonen is meer dan huisvesting. Het is een primaire levensbehoefte. Als we burgers alleen maar als klant beschouwen, dan maken we een fundamentele fout", aldus Duivesteijn. 

Als er dinsdagavond geen meerderheid voor de plannen blijkt te zijn, heeft het kabinet niet alleen een probleem rondom het woonakkoord, maar ook rond andere plannen dat het met de oppositie heeft, bijvoorbeeld rondom de pensioenen

Achtergrond: Wat is er aan de hand met het woonakkoord?

Debat woonakkoord in Eerste Kamer

Omdat minister Blok blijkbaar wel op verder uitstel had gerekend, moest het debat alsnog verlaat weer worden hervat. Blok was een half uur kwijt en kwam niet op tijd opdagen in de Kamer, wat ook hem op boze blikken uit de Eerste Kamer komt te staan. © ANP
Blok liet eerder in het debat weten dat als uit de evaluatie blijkt dat de verhuurdersheffing leidt tot 'ernstige effecten' hij bereid is de heffing vanaf 2017 aan te passen. © ANP
"Ik tel mijn zegeningen", aldus Duivesteijn. "Maar ik ga zeker niet zeggen dat ik heel rijk geworden ben." © ANP
De PvdA'er kan zich ook vinden in de toezegging van Blok dat hij bereid is na te denken over het oprichten van een investeringsfonds voor woningcorporaties. © ANP
Duivesteijn stond maandag en dinsdag volop in de aandacht omdat hij dreigde tegen het woonakkoord te stemmen wegens zijn kritiek op de verhuurdersheffing, die jaarlijks 1,7 miljard euro moet opleveren voor de schatkist. © ANP
Minister Stef Blok (Wonen) verwacht dinsdag in de Eerste Kamer een lang debat te moeten voeren over het woonakkoord. "Dat zal wel tot diep in de nacht duren." © ANP
In Den Haag dreigt een politieke impasse rondom het woonakkoord te ontstaan omdat PvdA-senator Adri Duivesteijn (midden) in de Eerste Kamer tegen dreigt te stemmen waardoor er geen meerderheid voor de plannen zal zijn. © ANP
Duivesteijn noemt de heffing 'visieloos' en vindt dat het kabinet een beter plan voor de woningmarkt moet hebben. Volgens hem moeten de opbrengsten van de heffing ingezet worden als investeringsmaatregel voor de bouw. © ANP
De senatoren (VLNR) Adri Duivesteijn en Andre Postema (PvdA) en Roger van Boxtel (D66) tijdens het debat in de Eerste Kamer over de woningmarkt. Coalitiepartijen VVD en PvdA hebben in februari met oppositiepartijen D66, SGP en ChristenUnie afspraken gemaakt over de plannen rondom de woningmarkt, het woonakkoord. © ANP
Duivesteijn vreest voor een 'systeemfout' waar door de verhuurdersheffing "flink wordt ingeteerd op het potentiële vermogen van de woningcorporaties, waardoor investeren in de woningmarkt op de middellange termijn problematisch wordt." © ANP
Blok en Duivesteijn voorafgaand aan het debat in de Eerste Kamer. De minister zei het debat "met vertrouwen" tegemoet te zien, maar noemde het wel "spannend". © ANP