Klijnsma ziet mantelzorg als tegenprestatie bijstand

Staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken) vindt dat bijstandsontvangers hun verplichte tegenprestatie kunnen invullen met mantelzorg. Ze gaat hiermee in tegen een wens van de VVD.

Dat blijkt maandag tijdens het debat over de strengere bijstand.

"Voor mensen die voor anderen zorgen kan ik alleen maar mijn hoed diep afnemen", aldus de staatssecretaris. Ze wijst er op dat mensen zelf een voorzet moeten geven voor een tegenprestatie. 

Volgens Klijnsma is het uiteindelijk aan de gemeente om de tegenprestatie wel of niet goed te keuren.

VVD-Kamerlid Sjoerd Potters wil echter dat de tegenprestatie zich richt op reïntegratie naar regulier werk. Wat hem betreft wordt deze tegenprestatie bijvoorbeeld ingevuld door koffie schenken in een verzorgingshuis, sneeuwschuiven, klaar-overen of coachen bij een sportvereniging.

Uitkering

In de bijstandsplannen moeten bijstandsontvangers, naast een tegenprestatie leveren, het bij meerdere uitkeringen per huishouden doen met minder bijstand. 

Verder kan de uitkering worden ingetrokken als een uitkeringsgerechtigde niet genoeg zijn best doet bij het solliciteren en krijgen mensen in principe in de eerste vier weken na hun aanvraag geen uitkering meer.

Te stringent

Ondanks dat er in het voorstel ruimte lijkt te zijn voor gemeenten om maatwerk toe te passen willen diverse partijen dat de verplichtingen voor gemeenten worden verzacht. 

Zo vinden de meeste partijen de zoektermijn van vier weken te stringent. Onder andere coalitielid John Kerstens (PvdA) wil dat gemeenten meer vrijheid krijgen om deze regel te kunnen hanteren. Alleen een voorschot is daarbij niet voldoende. Klijnsma zegde toe hier naar te gaan kijken.

Wat hem betreft moet het ook bij de tegenprestatie "niet de uitzondering, maar de regel" zijn dat gemeenten maatwerk kunnen leveren. 

Kostendelersnorm

Diverse partijen waren tijdens het debat kritisch over de zogeheten "kostendelersnorm", de maatregel waarbij de bijstand lager wordt wanneer er kosten gedeeld kunnen worden.

Uit een berekening van het Nibud op verzoek van de SP blijkt dat dit voor sommige groepen een forse achteruitgang betekent. Zo gaat een huishouden met gehuwde jonggehandicapten met een meerderjarig kind in de bijstand er 34 procent op achteruit. Zij houden gemiddeld van de maandelijkse 3005 euro er nog 1977 euro over.

Klijnsma moest erkennen dat er met de maatregelen ook een bezuiniging wordt doorgevoerd, maar ze wees erop dat er 100 miljoen euro structureel beschikbaar komt om de gevolgen voor jonggehandicapten te verzachten.

De Kamer wilde vervolgens meer inzicht in de invulling van die 100 miljoen. Klijnsma wil hiermee echter wachten tot de behandeling van de Participatiewet, waarbij de jonggehandicapten onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten gaan vallen.

AOW

Klijnsma wil dat ook in de AOW kosten vaker worden gedeeld, hetgeen in sommige gevallen tot gevolg heeft dat het inkomen met een kwart daalt.

Dit is bijvoorbeeld het geval bij alleenstaande AOW'ers met meerderjarige kinderen in de bijstand of andere uitkering.

Volgens de staatssecretaris geldt het principe bij de AOW net zo als bij de bijstand dat bij een huishouding met meerdere meerderjarige personen de kosten kunnen worden gedeeld.

Pieter Heerma noemt dit onderdeel van de wet "niet op zijn plek en lastig uitlegbaar". "Het uitkleden van de AOW moet niet gebeuren via de achterdeur van een bijstandswet", stelt hij.

Taaleis

Op verzoek van de VVD gaat Klijnsma bekijken of de taaleis nog in dit wetsvoorstel kan worden verwerkt. Deze eis, een afspraak uit het regeerakkoord, stelt dat een bijstandsontvanger de Nederlandse taal machtig moet zijn om in aanmerking te komen voor een uitkering.

De staatssecretaris houdt echter een slag om de arm. Het verzoek mag niet voor vertraging leiden. De strengere bijstandsregels moeten al per 1 juli 2014 ingaan.

Lees meer over:
Tip de redactie