De VVD heeft zich dinsdag in de Tweede Kamer kritisch uitgelaten over het nut van de nog op richten Nederlandse Investeringsinstelling (NII).

De partij zette eerder al de vraagtekens bij de Nationale Hypotheekinstelling die daarin wordt ondergebracht. 

"Wij hebben vraagtekens over de nut en de vorm", aldus kamerlid Aukje de Vries. Volgens de VVD’er moet de Investeringsinstelling alleen een makelaarsrol krijgen. 

De instelling wordt door het kabinet opgezet om Nederlandse investeringsprojecten geschikt te maken als belegging voor pensioenfondsen en verzekeraars. Het kabinet heeft hiervoor 10 miljoen euro beschikbaar gesteld.

De VVD vreest dat de deelname van de overheid aan de instelling toch een verkapte vorm van overheidssubsidie is en wil daarom waarborgen over de rol van de overheid in de instelling. "Waarom moet overheid op gelijkwaardige voet deelnemen?", aldus Aukje de Vries.

"En als de instelling meer een aan elkaar koppelen van maatregelen is, dan kan je toch ook kijken of de sector het zelf op kan lossen?"

Vaag

Ook D66 reageerde kritisch op het "nog rijkelijk vage" NII. Volgens Kees Verhoeven lijkt de instelling inderdaad niet meer dan een makelaar tussen de overheid en projecten te worden, terwijl pensioenfondsen, verzekeraars en werkgeversorganisaties volgens hem hogere verwachtingen lijken te hebben. 

Kamerlid Kees Verhoeven vreest voor een "fata morgana" omdat de rol van de overheid inderdaad niet verder reikt dan die van financiële makelaar. 

Volgens Verhoeven hebben pensioenfondsen, verzekeraars en werkgeversorganisaties hogere verwachtingen. "Dat zou wel eens heel erg tegen kunnen vallen. We hebben een groot probleem op de financiering, maar met een een hele uitgeklede oplossing."

Ook benoemde D66 het verschil in opstelling tussen de coalitiepartijen. Volgens D66 had de PvdA op een veel ambitieuzere overheidsambitie gehoopt. Dit sprak de PvdA echter tegen.

Kamp

Minister Henk Kamp (Economische Zaken) bevestigde dat de overheid zich terugtrekt zodra het project eenmaal draait. "Maar de overheid die begonnen is met het hele proces, moet zich na achttien maanden niet zomaar terugtrekken." Hij liet weten dat hij het bedrag van 10 miljoen ziet als een "opstartsubsidie". 

Volgens Kamp is de investeringsinstelling een "belangrijke kans om te werken aan oplossing van economische problemen in Nederland."

De eerste investeringen kunnen nog dit jaar via het mkb-fonds gedaan worden, zo sprak Kamp uit. Hij sprak de hoop uit dat instelling indirect bijdraagt aan het oplossen van de financieringsproblemen in het mkb.

De minister wilde op navraag van D66 en CDA nog geen uitspraken doen over de omvang van de investeringsinstelling. Die partijen vroegen aan Kamp waarop hij baseert dat pensioenfondsen en verzekeraars ook werkelijk grootschalig in de instelling zullen investeren.

Hypotheekinstelling

Tijdens het debat kwam ook de Nationale Hypotheekinstelling (NHI) te sprake. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) waarschuwde afgelopen week dat vooral de banken ervan zouden profiteren als de NHI in bestaande hypotheken zou handelen.

Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) stelde dinsdag dat de NHI zich alleen gaat richten op nieuwe hypotheken en hypotheken die aan het einde van hun rentevaste periode zijn.