GroenLinks en D66 willen wet voor transparantere overheid

GroenLinks-kamerlid Linda Voortman heeft samen met D66 donderdag een initiatiefwet gepresenteerd die de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) moet gaan vervangen.

In de Wet open overheid, zoals het voorstel heet, wordt geregeld dat informatie vaker actief naar buiten moet worden gebracht. Ook mogen overheden minder snel informatie weigeren als het aan de partijen ligt, daarnaast wordt misbruik van de wet aangepakt.

In veel gevallen waar de overheid nu informatie weigert, moet volgens het wetsvoorstel wel openheid worden gegeven.

Overheden zullen in veel gevallen beter moeten uitleggen waarom ze informatie weigeren. Daarnaast hoeft de burger minder vaak te vragen om informatie, omdat er vaker een verplichting is voor de overheid om gegevens actief naar buiten te brengen.

Meer informatie

Een van de grote veranderingen is dat ook de Tweede Kamer en bedrijven als Prorail, Nederlandse Spoorwegen en andere organisaties die met meer dan 100.000 euro belastinggeld worden betaald onder de wet zullen vallen. Dat geldt ook voor verenigingen en stichtingen van overheden die eerder geen verplichting hadden tot transparantie. 

Ook mogen overheden niet langer vertragen met het beantwoorden van verzoeken. Dat kunnen ze bijvoorbeeld doen door maximale antwoordtermijnen aan te houden en pas tot informatieverstrekking over te gaan na een ingebrekestelling door de aanvrager. Binnen de Wob moet een overheid binnen twee maanden besluiten op een verzoek, maar in de praktijk duurt dat doorgaans langer.

Vooral journalisten klagen daarover, omdat ze gevoelig nieuws daardoor niet tijdig naar buiten kunnen brengen. De initiatiefwet brengt de antwoordtermijn terug naar twee weken. Alleen in uitzonderlijke gevallen mag de overheid meer tijd nemen om op een verzoek te reageren.

Misbruik

In het wetsvoorstel wordt ook misbruik van de wet aangepakt. Zo komt de dwangsom te vervallen die een overheid moet betalen bij het niet tijdig antwoorden op een informatieverzoek. Vooral gemeenten klaagden regelmatig dat ze die dwangsommen moesten betalen. Het wetsvoorstel voorziet erin dat de bestuursrechter bij overtreding van de termijn ingrijpt.

Ook misbruik van de wet door ambtenaren wordt aangepakt. Wie documenten voor de burgers probeert te verbergen, riskeert een gevangenisstraf van vier jaar. Ook kan de rechter overheden boetes opleggen als er niet tijdig wordt beslist.

GroenLinks heeft lange tijd geprobeerd samen met minister Plasterk van Binnenlandse Zaken de huidige Wob te verbeteren. Dat overleg is uiteindelijk mislukt, waarop deze initiatiefwet werd gepresenteerd.

Lees meer over:
Tip de redactie