Het was prins Bernhard die in november 2000 de Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging (DKDB) verzocht een onderzoek te houden naar Edwin de Roy van Zuydewijn.

Dat blijkt uit een brief van premier Mark Rutte dinsdag aan de Tweede Kamer. Van Zuydewijn had op dat moment al enige tijd een relatie met prinses Margarita, de kleindochter van Bernhard. 

Bernhard werd zelf beveiligd door de DKDB en verkeerde in de positie om de dienst informatie te vragen en van de dienst informatie te ontvangen over veiligheidsrisico's.

De DKDB was bevoegd om onderzoek te verrichten en de prins daarover te informeren, aldus Rutte in zijn brief.

Uit het onderzoek naar De Roy van Zuydewijn bleek vervolgens dat er geen veiligheidsrisico's waren.

Leven verwoest

"Mijn leven is verwoest", zo zegt De Roy van Zuydewijn dinsdagavond in een reactie in het programma Pauw en Witteman. "Ik krijg mijn sociale en mijn zakelijke leven nooit meer terug. Het allerergste is dat ik de liefde van mijn leven niet meer bij me heb.''

Volgens De Roy van Zuydewijn heeft Bernhard ''mensen ingezet om ons te achtervolgen, om ons af te luisteren en om ons briefgeheim te schenden''.

Het staat ''buiten kijf'' dat hij een schadevergoeding gaat eisen. ''Dat zal door mijn raadsmannen uiteraard te berde gebracht worden. Dat lijkt mij ook niet meer dan rechtvaardig, maar daarmee wordt niet alles goedgemaakt", aldus De Roy van Zuydewijn tegen de NOS

Hij wilde niets zeggen over de hoogte, ''dat is koffiedik kijken.''

Beatrix

Volgens zijn advocaat Gabriël Meijers moet, als Bernhard de opdracht tot het onderzoek heeft gegeven, de toenmalige koningin Beatrix daarvan op de hoogte zijn geweest. 

''Bernhard zal dit niet hebben gedaan zonder dat zijn dochter daarvan afwist. Dit kan nooit buiten de koningin om zijn gegaan'', aldus Meijers. Ook De Roy van Zuydewijn denkt dat Beatrix er bij betrokken moet zijn geweest.

Lang afgeluisterd

Tijdschrift De Groene Amsterdammer meldde vorige week dat ook de moeder en zusjes van De Roy van Zuydewijn werden bespioneerd door onder meer de AIVD (en voorloper BVD) en de DKDB. Dat gebeurde tijdens zijn relatie met prinses Margarita, met wie hij sinds 1998 bekend was en in 2001 huwde.

"Rutte omzeilt dat in zijn antwoord'', zegt De Roy van Zuydewijn in Pauw en Witteman. Zijn advocaat Mark Meijjer voegt daaraan toe dat Rutte ''de vragen beantwoordt die je niet stelt en geen antwoord geeft op de vragen die je wel stelt''.

De Roy van Zuydewijn herhaalde zijn uitspraak dat zijn vader en ooms voor Bernhard hebben gewerkt. Prins Bernhard zou zich zijn gaan realiseren ''dat wat in het verleden is gebeurd hem kon gaan achtervolgen''. Zo was prins Bernhard ''niet koosjer'' in de Tweede Wereldoorlog, aldus De Roy van Zuydewijn.

SP

De SP noemt het in een reactie zorgelijk dat de toenmalige minister van Justitie niet wist van de inzet van de BVD. "De BVD kon blijkbaar worden ingeschakeld zonder dat de regering daarvan wist. Dat kan niet; de inzet van de geheime dienst is aan strenge regels gebonden'', aldus SP-Kamerlid Ronald van Raak.

"Inzet (van de BVD) moet altijd op initiatief van de regering, niet op initiatief van een burger, ook al heet die prins Bernhard'', aldus Van Raak. Hij zal premier Mark Rutte hier woensdag verder vragen over stellen.

D66-leider Alexander Pechtold noemt de antwoorden van Rutte opmerkelijk. ''Ze roepen ook nieuwe vragen op, zoals de vraag of iedereen die beveiligd wordt door de veiligheidsdiensten om informatie kan vragen over personen. Morgen in het debat moet er meer helderheid komen'', aldus Pechtold.

GroenLinks

GroenLinks-fractieleider Bram van Ojik vindt het goed ''dat we eindelijk weten dat het prins Bernhard was die verzocht om een onderzoek naar De Roy van Zuydewijn".

Volgens Van Ojik heeft prins Bernhard misbruik gemaakt van zijn positie om de toenmalige partner van zijn kleindochter te laten onderzoeken.

''In 2003 heeft premier Jan Peter Balkenende de Kamer verzekerd dat het Kabinet van de Koningin zonder toestemming van het ministerie van Algemene Zaken geen onderzoek meer kan laten doen door de AIVD. Ik wil van de huidige premier de verzekering dat hiermee alles is afgedekt."

Hoorzitting

De kwestie komt woensdag in de Tweede Kamer aan de orde, wanneer die debatteert over het Koninklijk Huis. De Roy van Zuydewijn heeft altijd gezegd dat prins Bernhard achter de onderzoeken zat.

Hij zei eerder dat Bernhard pas later tot het inzicht kwam ''wie ik eigenlijk was''. De in 1978 gestorven vader van Edwin zou de prins in het verleden hebben bijgestaan ''met zaken die het daglicht niet konden verdragen". ''Bernhard werd bang van mij, maar ik wist van niks'', zei De Roy van Zuydewijn vorige week.

Meijers wil ook niet zeggen of Beatrix de regels zou hebben overtreden, als zij inderdaad zou hebben geweten van het onderzoek. ''Ik vind het niet goed om daarover te speculeren.''

Hoe zat het ook al weer met Edwin de Roy van Zuydewijn? Lees het hier.