Armoede in Nederland sterk toegenomen

In 2012 nam de armoede in Nederland evenals het jaar ervoor sterk toe. Dat concluderen het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in het Armoedesignalement 2013.

De rapportage (pdf) is dinsdag gepubliceerd.

Volgens het Armoedesignalement hebben honderdduizenden Nederlanders te weinig geld voor eten en drinken, voor kleren en vakantie. Vooral ook wonen drukt op de uitgaven van de mensen met een klein inkomen.

De achterstand op huur of hypotheek groeit, aldus het CBS. Acht op de tien huishoudens met risico op armoede ondervindt directe financiële problemen en ziet zich steeds vaker genoodzaakt geld te lenen.

Beweeg de cursor over de lijn om de aantallen te zien. De gegevens zijn afkomstig van CBS. Bekijk hier een grote versie. - (c)NU.nl/Jerry Vermanen

Afzwakken

Beide instanties komen tot de conclusie dat de armoede de komende jaren zal blijven groeien, maar dat dat minder snel zal gaan. Voor zowel 2013 als 2014 geldt dat de groei zal afzwakken. In hun ramingen hanteren CBS en SCP een verschillende benadering van het begrip armoede.

Het CBS bekijkt het aan de hand van de lage-inkomensgrens (LIG) en het SCP van het zogenoemde niet-veel-maar-toereikendcriterium (NVT). Het LIG vindt zijn basis in een vast koopkrachtbedrag en kijkt naar de huishoudens. Het NVT hanteert een norm op grond van minimaal vereiste uitgaven voor voedsel, kleding, wonen en sociale participatie en kijkt naar het individu.

Recessie

De effecten op armoede van de recessie die in 2008 inzette, accelereerden pas in 2011; vorig jaar ging het pas echt snel. Het CBS kwam uit op 664.000 huishoudens met 'een kans op armoede' in 2012. Dat is 9,4 procent van alle huishoudens.

In totaal moesten afgelopen jaar ruim 1,329 miljoen mensen rondkomen van een laag inkomen, aldus het CBS. Het SCP telde 1,197 miljoen mensen met een inkomen volgens het LIG-criterium, ofwel 7,6 procent van de bevolking. In 2012 kwamen er 152.000 'arme personen' bij. Vorig jaar verkeerden 551.000 huishoudens onder deze norm.

Niet verbaasd

De vereniging van Voedselbanken Nederland is ''helemaal niet verbaasd'' dat de armoede in Nederland nog altijd flink toeneemt. ''Dit ligt precies in lijn met wat we bij de lokale voedselbanken zien'', zo meldt een woordvoerder van de overkoepelende organisatie.

Voedselbanken Nederland telde in september nog honderdveertig banken. Inmiddels zijn daar alweer zes bijgekomen. Op sommige plekken melden zoveel nieuwe mensen zich aan, dat zij genoegen moeten nemen met een plek op de wachtlijst.

Het valt de organisatie op dat sinds kort ook veel zzp'ers en winkeliers zich melden. ''Voorheen ging het vooral om mensen die bijvoorbeeld door ziekte arbeidsongeschikt waren geraakt, of een scheiding achter de rug hadden.''

Zorgelijk

Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken vindt de toenemende armoede zorgelijk. Hij zegt dat dinsdag in het Radio 1-Journaal.

Asscher wees erop dat de werkloosheid ''dramatisch hoog'' is. Als iemand zijn baan verliest, heeft dat een enorm effect op zijn inkomen, zei de minister. ''De werkloosheid is het grootste probleem van Nederland.''

Staatssecretaris Jetta Klijnsma van Sociale Zaken is bezig de armoede onder kinderen aan te pakken. Volgend jaar is er 80 miljoen euro extra beschikbaar voor armoedebestrijding. De jaren erna loopt dat op tot 100 miljoen.

Asscher ziet overigens wel lichtpuntjes in de werkloosheid. Volgens de laatste cijfers van het CBS blijkt de stijging wat af te vlakken. Asscher wees er ook op dat het uitzendwerk weer begint toe te nemen. Dat is vaak een voorbode van een betere trend.

Politiek

PVV-Kamerlid Machiel de Graaf vindt het "een grove schande", dat er nog steeds armoede bestaat in Nederland, ondanks de welvaartstoename in de laatste decennia. "Door de massa-immigratie worden onze uitkeringspotten leeggeroofd. En Rutte jaagt mensen de werkloosheid in, verlaagt en verkort de WW, waardoor mensen die hard willen werken versneld in de bijstand komen."

Pieter Heerma (CDA) noemt de gestegen armoede zorgwekkend, maar is niet verrast. "Mooi dat vanuit de samenleving via kerken en voedsel- en kledingbanken veel goede initiatieven ontstaan. Maar het zou beter zijn als het kabinet inzet op meer ondersteuning voor gezinnen.''

Ook voor Sadet Karabulut (SP) komt de toegenomen armoede niet als een verrassing. "Door falend beleid en forse bezuinigingen worden mensen werkloos. Dit zijn alarmsignalen die het kabinet niet langer kan en mag negeren. Geen gratis medeleven maar investeren in banen en koopkracht. Het roer moet om.''

Tunahun Kuzu (PvdA) ziet door de kabinetsmaatregelen de armoede volgend jaar afnemen. "De laagste belastingschijf wordt verlaagd, er wordt fors geïnvesteerd in banen en het kabinet heeft 100 miljoen extra gereserveerd voor armoedebestrijding."

Amsterdam

Amsterdam telt van de vier grote steden de meeste huishoudens die in armoede leven. "We herkennen het beeld", zei een woordvoerder van wethouder Freek Ossel (armoede) dinsdag. "Ouderen en kinderen staan onder druk, maar ook werkenden en vooral zelfstandigen zijn vaker de klos."

Maar de hoofdstad ziet ook lichtpuntjes. "De armoede is relatief minder sterk toegenomen dan in steden als Rotterdam en Den Haag", aldus de zegsman.

In de top 20 van armste wijken in ons land staat nog maar een Amsterdamse, namelijk de Kolenkitbuurt. "In 2009 waren dit er nog vier."

Lees meer over:
Tip de redactie