Standard & Poor's (S&P) heeft de kredietbeoordeling voor Nederland verlaagd. Dat maakt de firma vrijdag bekend.

De kredietbeoordeling gaat van AAA met een negatief vooruitzicht naar AA+ met een stabiele verwachting.

S&P verlaagde de beoordeling onder meer vanwege de zwakker dan verwachte economische groeivooruitzichten. Daarbij neemt de groei van het bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking in een lager tempo toe dan in vergelijkbare landen.

Het stabiele vooruitzicht van de kredietbeoordelaar is gebaseerd op ''politieke consensus ten opzichte van het indammen van de staatsschuld en tekorten''.

Tegenwicht

''Wij verwachten niet dat de reeële economische productie boven het niveau van 2008 uit zal komen voor 2017, en denken dat de sterke bijdrage van de export aan de groei onvoldoende is om tegenwicht te bieden aan de zwakke binnenlandse groei'', aldus S&P.

Desondanks kan het oordeel weer verhoogd worden als ''de groeivooruitzichten duidelijk verbeteren''.

Bij branchegenoten Moody's en Fitch heeft Nederland nog wel een AAA-status met negatieve vooruitzichten.

Dijsselbloem

Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën zei in een eerste reactie dat hij niet verwacht dat de verlaging van de kredietbeoordeling van Nederland grote gevolgen heeft voor de rente die ons land betaalt over zijn schulden.

''Natuurlijk is het teleurstellend dat deze rating naar beneden is bijgesteld. Ik verwacht overigens geen wezenlijk effect op de rente. Je ziet dat de markt al heeft geanticipeerd. Nederland blijft gewoon een van de meest kredietwaardige landen ter wereld."

"De andere twee ratingbureaus, Fitch en Moodys, hebben nog recent de tripple A status van Nederland herbevestigd'', aldus Dijsselbloem.

Tegen BNR Nieuwsradio zei de minister vrijdag wel teleurgesteld te zijn en de beoordeling serieus te nemen. ''Je zou het liefste drie keer een triple-A behouden'', zei hij.

Volgens Dijsselbloem is het de ambitie van Nederland om tot de absolute top te behoren. ''We moeten het groeivermogen van Nederland opkrikken en de problemen aanpakken. Dat is precies wat het kabinet doet. We hebben als de groei aantrekt weer kans om 3 keer een triple A-land te worden.''

Hervormingen

Dijsselbloem zei tegen de Amerikaanse zakenzender CNBC dat hij ratings serieus neemt en dat de Nederlandse overheid doorgaat met economische hervormingen. Ook zei hij in de eerste helft van volgend jaar een opleving van de huizenmarkt te verwachten.

S&P gaf vrijdag ook ramingen voor de economische groei. De kredietbeoordelaar ziet een plusje van 0,5 procent volgend jaar en een versnelling van de groei naar 1,5 procent rond 2016. Volgens Dijsselbloem komen de voorspellingen overeen met de prognoses van het CPB.

Tekenen

''Het is heel teleurstellend dat we deze kras oplopen", aldus Mark Harbers van de VVD. "We zagen het al wat langer aankomen bij S&P; het is dus geen verrassing. Jammer dat het gebeurt op dit moment nu er meer rust en stabiliteit komt door het herfstakkoord.

"De PvdA is ervan overtuigd dat het kabinet de juiste maatregelen neemt. We zien tekenen van economisch herstel in de praktijk", zegt Henk Nijboer, financieel woordvoerder van de partij.

"De belangrijke hervormingen in de financiële sector en woningmarkt en de afspraken uit het recente begrotingsakkoord moeten met kracht worden uitgevoerd. Alle partijen in Nederland moeten samen de schouders eronder zetten om bij te dragen aan economisch herstel en de bestrijding van de werkloosheid.''

Zorgelijk

Eddy van Hijum, financieel woordvoerder van het CDA noemt het zorgelijk dat Nederland zijn koppositie verliest.

"Het degelijke imago van ons land loopt een deuk op. Met een steeds hoger oplopende staatsschuld ben je kwetsbaar voor een hogere rente en we hebben onze hoogste status steeds gekoesterd vanwege de lage rente."

Fractieleider van de PVV Geert Wilders reageerde op het nieuws via Twitter. "Nederland raakt triple A kwijt. Dat krijg je ervan als je de belastingen met miljarden verhoogt."

Wouter Koolmees, financieel woordvoerder van D66 ziet de verlaging als een aansporing om vaart te maken met de geplande hervormingen. Het verlies van de AAA-status is volgens hem het gevolg van het uitstel van economische hervormingen onder kabinetten-Balkenende IV en Rutte I en II. "We kennen de oplossingen, maar het komt erop aan daadkracht te tonen.''

FNV

FNV-voorzitter Ton Heerts vindt de kreditietverlaging van Nederland door ratingbureau S&P ''zeker niet dramatisch'' en verwacht weinig negatieve effecten. ''De Nederlandse economie heeft het moeilijk en we komen uit de crisis. Dat heeft tijd nodig.''

Wel is dit volgens Heerts opnieuw een teken dat de Nederlandse overheid moet investeren in plaats van extra bezuinigingen doorvoeren. ''De buitenlandse markten kijken ook naar dat politieke gedoe hier allemaal'', stelt de werknemersvoorman.

''We zijn nog steeds een van de rijkste landen van de wereld. Met de Nederlandse export is niets mis. Het probleem is alleen het consumentenvertrouwen. Er zijn investeringen nodig om de bestedingen weer op gang te brengen.''

Select groepje

Nederland behoorde in de eurozone lange tijd tot een select groepje landen in de eurozone die een AAA-behoordeling hadden, zoals Duitsland en Finland.

Er zijn nu nog slechts negen landen in de wereld die bij de drie grote beoordelaars tot dit selecte gezelschap behoren. 

Volgens vermogensbeheerder F&C moet de kredietverlaging dan ook gezien worden "vanuit relatief oogpunt. Zelfs Duitsland heeft een negatieve outlook bij kredietbureau Moody's. Er is dus niet direct reden om ongerust te worden."

Vijf vragen over kredietbeoordelaars