'Aanscherping bijstand in strijd met mensenrechten'

Het voorstel van staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken) om de eisen voor de bijstand aan te scherpen zit vol met mensenrechtenschendingen. 

Dat zegt mensenrechtenadvocaat en tevens activist van de Internationale Socialisten, Jelle Klaas, donderdag in een hoorzitting in de Tweede Kamer.

Klijnsma wil dat bijstandsgerechtigden tegenprestaties gaan leveren in ruil voor hun uitkering. 

Bovendien komt er een wachttijd van vier weken, waarbij de werkloze eerst "uitputtend" alle mogelijkheden tot het verkrijgen van regulier werk moet nagaan voordat hij een uitkering kan aanvragen.

En als zij bij sollicitaties belemmerend gedrag vertonen, zoals het dragen van een boerka, kunnen zij voor drie maanden hun uitkering verliezen.

Volgens Klaas is het voorstel in strijd met het Europees sociaal handvest en het Kinderrechtenverdrag.

"Drie maanden geen bijstand betekent dat de huur niet meer betaald kan worden, betekent dat stroom en water worden afgesloten, betekent dat mensen uit hun huis worden gezet."

Vuurwerk

Hij is ervan overtuigd dat de rechtszaken die hierom gevoerd zullen worden vuurwerk zullen opleveren en dat hij ze allemaal zal winnen.

"Mensen hebben recht op voedsel, onderdak en kleding. Dat hebben we na de oorlog zo afgesproken, omdat we dat beschaving vinden", aldus Klaas, die vreest dat veel mensen hun bijstand verliezen. 

Het voorstel raakt volgens hem ook kinderen omdat zij er direct last van hebben als hun ouders geen bijstand meer krijgen.

Voedselbanken

Leo Wijnbelt zei namens de Voedselbanken dat 60 procent van de bijstandsontvangers nu al aan het eind van de maand niets meer over heeft. "Je creëert met de uitsluiting van drie maanden een nieuw probleem."

Hij stelt verder dat het voorstel van Klijnsma zich richt op de 80 procent die wel wil, maar niet kan werken. "Deze mensen willen juist heel graag werken, maar zullen zich het afvoerputje van de samenleving gaan voelen."

Hij pleit daarom voor vrijheid voor maatwerk bij de gemeenten. 

Oneerlijker

Voorzitter van de koepel van sociale diensten Divosa, Rene Paas, vreest dat de bijstand "oneerlijker, minder activerend en duurder", doordat de gemeenten hun beleidsvrijheid verliezen.

Die beleidsvrijheid was juist de reden van het succes van de hervorming van de bijstand in 2004, stelt hij.

Verdringing

Diverse aanwezigen tijdens de hoorzitting spraken daarnaast de vrees uit dat de verplichte tegenprestatie zal leiden tot verdringing op de arbeidsmarkt, omdat reguliere banen zullen worden ingenomen door bijstandsontvangers.

"Werkgevers gaan straks kiezen voor gratis werknemers. Dan hebben we het niet meer over flexbanen, maar over ex-banen: voorheen betaald, maar nu zonder loon", aldus FNV-bestuurder Ruud Kuin.

De Sociale Alliantie en de Bijstandsbond vonden daarnaast de toonzetting in het voorstel negatief. 

"Gemeenten voeren hun taken niet goed uit en uitkeringsgerechtigden houden zich massaal niet aan voorwaarden. Dat beeld klopt niet en daar doe je ze kwaad mee", aldus Harry Bol namens de Sociale Alliantie.

Vanuit de gemeenten kwamen echter ook geluiden die positief waren over het voorstel. Deborah van Twisk-Lankhoorn, werkzaam bij de gemeente Zaanstad, stelde dat het voorstel gemeenten kan helpen om weigeraars aan de slag te krijgen.

Zie ook: 'Bijstandsplan zorgt voor verdringing'

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?

NUwerk

Tip de redactie