ABN Amro, ING en de Nederlandse Vereniging van Banken hebben er in de Tweede Kamer voor gewaarschuwd dat er vanuit de politiek niet te veel regelgeving op de banken moet afkomen omdat dit hen te veel capaciteit kost.

"Er komt momenteel een enorme hoeveelheid regelgeving op de banken af, onder meer uit Europa en de Verenigde Staten. Het kost een enorme inspanning van banken om dat allemaal te implementeren", aldus Gerrit Zalm, bestuursvoorzitter van ABN Amro donderdag.

Het verwerken van alle regelgeving leidt tot aanzienlijke kosten, aldus Zalm. Bovendien lost het volgens hem het probleem niet op. "Het wordt niet allemaal beter met gedetailleerde regelgeving. Dat is niet alleen de oplossing."

Hij stelt dat het een onwenselijke ontwikkeling zou zijn als banken ten onder gaan aan deze regelgeving. Eerst was het "too big to fail", we moeten oppassen dat het niet "too small to comply" wordt, aldus Zalm.

Speelveld

Ook ING-topman Ralph Hamers is bezorgd over strengere regelgeving voor Nederlandse banken. Hij vreest dat Nederland voor wil lopen in Europa, wat geen gelijk speelveld op zou leveren. Hamers noemt het "cruciaal" dat er niet aan alle knoppen tegelijk wordt gedraaid.

"De fundamentele verandering van de hele sector is een proces van lange adem. Dat moet niet alleen van boven worden geïnitieerd maar ook binnenuit", aldus Hamers. Volgens de ING-topman is er de laatste jaren al veel gebeurd bij de banken.

Hij stelde dat nog hogere kapitaalbuffers een grote impact op de banken en de reële economie zouden hebben. Dit heeft bijvoorbeeld consequenties voor de kredietverlening aan bedrijven, die nu toch al onder druk staat.

Naar aanleiding van de commissie Wijffels over de bankensector is voorgesteld in om bepaalde kapitaalbuffers, ook wel leverage ratio geheten, te verhogen van 3 naar 5 procent. Het gaat dan om het uitgeleende geld van een bank, ten opzichte van het eigen vermogen. Anderen spreken zelfs van een verhoging naar 10 procent. 

Achterstand

Volgens Chris Buijink van de Nederlandse Vereniging van Banken zet minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën de Nederlandse banken op achterstand als hij zulke hogere kapitaaleisen stelt.

Ook SNS-topman Gerard van Olphen stelde dat er sinds de financiële crisis veel nieuwe verantwoordelijken zijn aangetreden. Hij vindt dat toezichthouders niet alleen moeten straffen maar ook stimuleren. "De politiek die niet alleen blammeert, maar ook beseft dat een goed werkende financiële sector van groot belang is voor de Nederlandse economie."

Maatwerk

Albert Röell van de KAS BANK waarschuwde voor de effecten van de regelgeving voor kleinere banken zoals de 61 die hij vertegenwoordigt. Veel regelgeving wordt voornamelijk opgesteld met grote banken in het achterhoofd, waar kleinere banken de dupe van zijn, aldus Röell.

Hij pleit voor actief maatwerk bij de regelgeving. "Nieuwe regelgeving zou zoveel mogelijk getoetst moeten worden op de individuele capaciteit van de banken."

Theodor Kockelkoren van de Autoriteit Financiële Markten ondersteunde die oproep. "In Nederland hebben we tot nu toe gewerkt met open normen in plaats van zeer gedetailleerde voorschriften." Volgens Kockelkoren biedt dit ook de ruimte voor maatwerk, bijvoorbeeld voor de kleinere banken. Hij stelt zich af te vragen hoe dit maatwerk tot uiting kan komen in de Europese wetgeving die nu wordt voorbereid. 

Kritiek Kamer

De verschillende leden van de Tweede Kamer konden zich echter meteen al niet vinden in de klachten van de bankiers. Zo noemde PvdA-Kamerlid Henk Nijboer het dreigement van banken dat de hogere kapitaalbuffers leiden tot minder kredietverlenining "weinig verheffend".

Volgens Nijboer kunnen banken via extra aandelen of het snijden in salarissen banken de tegenvallers van een hogere kapitaalbuffer oplossen. Ook de SP en de PVV reageerden kritisch.

D66 stelt de risico's over meer eigen vermogen aanhouden ook echt te zien. "Maar ik zie ook wat de afgelopen jaren gebeurd is. En als het misgaat, dan betekent dat weer staatssteun."

DNB

De Nederlandsche Bank laat weten nog in een spagaat te zitten over de hogere kapitaalbuffers. "Hoe veiliger de banken, hoe makkelijker het voor mij is", aldus toezichthouder Jan Sijbrand. "Maar aan de veiligheidseisen hangt wel een prijskaartje voor de economie."

Volgens Sijbrand zou een hogere ratio van 5 procent betekenen dat de banken 35 miljard euro extra moeten ophalen op de markt. "Maar als dat er niet inzit, en die markt is er op dit moment niet, dan is de enige oplossing om een aanzienlijk kleinere balans aan te houden. Dat betekent druk op de kredietverlening."

Sijbrand vindt daarom op dit moment dat de kapitaaleisen in Nederland niet hoger dan 4 procent moeten uitvallen. "Maar als er toch verder verscherpt moet worden, doe dit dan in internationaal verband."

Verlies nemen

Econoom Sweder van Wijnbergen bestreed in de Kamer dat banken op de markt geen extra kapitaal zouden kunnen ophalen. De banken kunnen prima aandelen uitgeven, maar zullen daar een lagere prijs voor ophalen. "Dat verklaart ook de sterke bankenlobby. De banken willen dit verlies niet nemen."

Hij stelde dat de buffers dus prima verhoogd kunnen worden en dat dit niet betekent dat banken dat geen kredieten meer kunnen verlenen aan bedrijven.

Econoom Harald Benink onderschreef dit. Wel stelde hij dat banken als de Deutsche Bank dit verlies wel komen nemen, maar er zijn ook veel 'zombiebanken' in Europa die dit niet kunnen. Die zullen dan een aanspraak moeten doen op bijvoorbeeld het Europees noodfonds.

Hij pleit voor een constructie als die bij de banken in Cyprus om de banken in Europa schoon te vegen en dan geleidelijk aan de kapitaalbuffers te verhogen.