PvdA geeft groen licht voor JSF

De PvdA geeft het kabinet groen licht voor de aanschaf van 37 Joint Strike Fighters (JSF's). Wel wil de partij nog meer duidelijkheid over de geluidoverlast voor omwonenden van de vliegbases van Leeuwarden en Volkel. 

Daarom dwingt de PvdA met steun van andere oppositiepartijen frequente geluidsmetingen af.

Maar verder is de partij tevreden met de toezeggingen van het kabinet, zo bleek woensdagavond na een ruim dertien uur durend overleg in de Tweede Kamer.

"Op basis van de antwoorden van het kabinet heb ik voldoende garantie gekregen om de volgende stap te kunnen zetten", aldus PvdA-Kamerlid Angelien Eijsink. "Het stoplicht kan naar groen."

Oranje

Eerder op de dag stelde de fractie van de PvdA nog niet akkoord te gaan met het kabinetsbesluit. "Het stoplicht staat momenteel op oranje", zo zei Eijsink.

De partij stelde vijf harde eisen waaraan het kabinet aan moest voldoen."Daar is door het kabinet ferm op gereageerd", zo oordeelt Eijsink. In de achterban van de PvdA ligt de aanschaf van de JSF politiek gevoelig. De partij wilde in de zomer van 2012 nog uit het JSF-programma stappen.

Eijsink weersprak woensdagavond beschuldigingen van GroenLinks en het CDA dat het akkoord voor de PvdA woensdagochtend al duidelijk was. "Het voelde toch aan als een slechte film waar je het einde al voelt aankomen maar het toch moet uitzitten", aldus Raymond Knops van het CDA.

Bezorgdheid

Minister Jeanine Hennis (Defensie) deed eerder op de avond al een aantal toezeggingen richting de PvdA over de eisen van de partij over onder andere de kosten, de werkgelegenheid en de geluidsoverlast rondom de JSF.

Als blijkt dat binnen het budget van 4,5 miljard geen 37 toestellen kunnen worden gekocht, zal het kabinet het besluit van de aanschaf van de toestellen heroverwegen. Dit betekent dat het besluit dan opnieuw aan de Tweede Kamer zal worden voorgelegd.

Maar het kabinet acht de kans "zeer klein" dat er geen 37 toestellen kunnen worden aangeschaft. Het besluit is namelijk genomen met "een hele conservatieve berekening", aldus Hennis.

Kosten

Niet alleen bij de PvdA, maar ook bij SP, PVV, D66, GroenLinks en ChristenUnie heersen zorgen over de kosten van de JSF. Zo oordeelde de Algemene Rekenkamer dat Hennis de inzet van 37 toestellen helemaal niet zo stellig kan beloven.

Hennis benadrukte, net als minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) dat er niet meer dan 4,5 miljard zal worden uitgegeven. De minister beaamde dat als het aantal toestellen niet gehaald wordt er een "onmiddelijk" probleem zal ontstaan voor de ambities van Defensie, zoals bijvoorbeeld het deelnemen aan internationale missies. 

Toch wil ze de "als/dan vraag eigenlijk niet beantwoorden", omdat het kabinet van dit scenario niet uitgaat. "Er is geen plan B", zo antwoordde ze op vragen van de SP. 

België

Wel liet de minister weten dat ze een overeenkomst heeft gesloten met België over het gezamenlijk verdedigen van het luchtruim van Nederland en België.

Hierdoor hoeft Nederland minder toestellen in eigen land te houden, waardoor er dus meer toestellen ingezet kunnen worden voor internationale missies. Voor het verdrag is nog wel een wetswijziging nodig. D66 liet weten nog niet overtuigd te zijn over de toezeggingen rondom de planning en prestatie van de JSF.

Vertegenwoordiger

Minister Henk Kamp (Economische Zaken) beloofde dat er een bijzonder vertegenwoordiger komt die voor het Nederlandse bedrijfsleven zal onderhandelen over banen en orders die de JSF moeten opleveren. Hij heeft al een persoon op het oog die als het moet morgen zou kunnen beginnen, aldus Kamp.

De garantie van werkgelegenheid was een van de vijf bezwaarpunten van de PvdA rondom de aanschaf van de JSF. De PvdA eist een verdubbeling van de werkgelegenheid, die op dit moment is berekend op 420 banen volgend jaar.

Kamp stelde deze eis te kunnen inlossen, al kan hij geen harde garanties geven. Maar volgens de minister zal het toestel Nederland 110.000 tot 140.000 arbeidsjaren opleveren tot 2065. Dit komt volgens Kamp volgend jaar al neer op duizend arbeidsjaren.

De minister liet verder weten dat de JSF Nederland tussen de 8 en 10 miljard euro aan opdrachten oplevert tussen nu en 2045. Daar komt nog eens 16 tot 20 miljard euro bovenop in de periode tot 2065.

Geluidsoverlast

Hennis zei ook het voorstel van de PvdA over de geluidsmetingen te omarmen. "Ik wil echt korte metten maken met het angstbeeld dat nu onstaat dat we ons in de toekomst niet zullen houden aan de geluidsnormen bij de vliegbases van Leeuwarden en Volkel. Van overschrijdingen zal geen sprake zijn", aldus Hennis.

Ze wees erop dat de geluidsoverschrijdingen al zijn getest toen nog sprake was van de aanschaf van 85 JSF's. "Dus nu met de 37 toestellen zullen we daar echt onder zitten."

Kernwapens

Hennis liet verder weten dat de JSF technisch in staat zal zijn tot een nucleaire taak. "Maar dat speelde niet mee in overwegingen."

Een meerderheid van de Kamer is op navraag van de SP tegen deze nucleaire taak, die de F-16 nu nog wel heeft. Op vliegbasis Volkel liggen enkele tientallen Amerikaanse verouderde kernwapens opgeslagen, al is dit door het kabinet nooit officieel erkend.

Lees meer over:
Tip de redactie