'Beleid Schippers bemoeilijkt controle op fraude'

De wijzigingen die minister Edith Schippers (Volksgezondheid) in 2012 heeft ingevoerd bij de financiering van de zorg in ziekenhuizen heeft het systeem juist complexer gemaakt.  Daardoor is het lastiger te controleren of er wordt gefraudeerd.

Dit laat de Algemene Rekenkamer maandag weten na onderzoek.

De Rekenkamer stelt zich zorgen te maken over de ontwikkelingen. Het huidige ingewikkelde systeem "bemoeilijkt de controle op de vraag of ziekenhuiszorg terecht is geleverd en of er wel correct is gefactureerd en verantwoord."

Volgens de Rekenkamer hebben ziekenhuizen te weinig prikkels om er voor te zorgen dat er goed gecontroleerd wordt op onnodig hoge rekeningen. Terwijl de ziekenhuizen een 'vrijwel volledige informatiemonopolie' hebben, waardoor het inzicht in deze rekeningen bemoeilijkt wordt.

Zorgverzekeraars

Ook zorgverzekeraars hebben te weinig prikkels omdat in de praktijk zorg vaak vooraf al voor een vast bedrag wordt ingekocht.

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) kan bij haar toezicht dan ook maar beperkt bouwen op de controles door de zorgverzekeraars, zo oordeelt de Rekenkamer.

De controle bij ziekenhuizen wordt verder bemoeilijkt omdat er geen regels zijn over welke zorg 'passend' is bij de gezondheidstoestand van een patiënt. "Controle op gepast gebruik van zorg staat daarmee feitelijk nog in de kinderschoenen", aldus de Rekenkamer.

Uitgaven

Het systeem leidt bovendien tot onzekerheid over de ontwikkeling van de zorguitgaven. Tussen 2002 en 2012 werd het zorgbudget vrijwel elk jaar overschreden, soms tot wel 2 miljard euro.

Er zijn verbeteringen aangekondigd om deze kostenoverschrijdingen te beheersen, maar deze werken nog niet aldus de Rekenkamer. Zo is er halverwege 2013 nog te weinig zicht op de uitgaven van 2012. Daardoor is een tussentijdse toetsing van de uitgaven in ziekenhuizen niet mogelijk, waardoor er niet ingegrepen kan worden bij mogelijke kostenoverschrijdingen.

Door het huidige bekostigingssysteem kunnen de definitieve uitgaven  pas enkele jaren na afronding van het begrotingsjaar worden vastgesteld.

Aanbevelingen

De Rekenkamer doet een aantal aanbevelingen aan Schippers om het systeem te verbeteren. Zo zou de NZa voldoende capaciteit moeten krijgen om intensiever te kunnen controleren.

Ook ziet de Rekenkamer een grote kans om de informatievoorziening te verbeteren door het gebruik van open data in de zorg. De Rekenkamer erkent dat er sinds 2012 al wel verbeteringen zijn doorgevoerd.

Schippers stelt in een reactie dat ze het oordeel van de Rekenkamer beschouwt als ondersteuning van haar beleid om de complexiteit in de financiering van de (ziekenhuis)zorg aan te pakken en de transparantie te verbeteren. Volgens een woordvoerder is de beleidswijziging in 2012 er juist op gericht de fraude in de zorg aan te pakken, maar was er sprake van een transitieperiode van twee jaar.

Schippers stelt daarnaast veel te verwachten van het akkoord over de medisch specialistische zorg dat afgelopen zomer is gesloten, waarin afspraken zijn gemaakt voor strengere controle op de uitgaven. Ook wijst de minister er op dat voor 2014 extra budget is uitgetrokken voor het toezicht in de zorg.

Lees meer over:
Tip de redactie