Het kabinet heeft van een flink geïrriteerde oppositie in de Eerste Kamer meer tijd gekregen om zich te beraden op  de plannen om de pensioenopbouw te verlagen. Dit nadat bleek dat er geen meerderheid voor de plannen gevonden zou worden.

Dit betekent dat er dinsdagavond niet over de voorstellen wordt gestemd in de Eerste Kamer. Dit geeft het kabinet de ruimte om met een aanpassing van de wet, een zogenaamde novelle, te komen. De wet moet dan opnieuw worden voorgelegd aan de Tweede Kamer.

De onderhandelingen met de oppositie in de Tweede Kamer die momenteel ook gaande zijn, kunnen mogelijk wel helpen om ervoor te zorgen dat er budget vrijkomt om de plannen aan te passen. 

Opbouw

In de Eerste Kamer is dinsdag de hele dag gedebatteerd over de plannen van het kabinet om vanaf 2015 de jaarlijkse pensioenopbouw te verlagen van 2,25 naar 1,75 procent van het inkomen. Het kabinet heeft hierbij een besparing van 3 miljard ingeboekt in de begroting.

De oppositie heeft kritiek op dit voorstel omdat ze vrezen dat werkenden, en dan vooral de jongere generatie, niet meer voldoende pensioen kunnen opbouwen.

Ook noemen ze de plannen slecht uitvoerbaar, zoals bijvoorbeeld het geval is bij de aanvullende spaarregeling van de sociale partners, die leidt tot een opbouw van 1,85 procent. Volgens de oppositiepartijen is de regeling nodeloos ingewikkeld. Maar ook de VVD en de PvdA kraakten deze regeling.

Fel

De oppositie in de Eerste Kamer stelde zich dinsdag de hele dag bijzonder fel op richting staatssecretaris Frans Weekers van Financiën. Zo kreeg hij dinsdagavond het verwijt dat hij hen niets nieuws vertelde.

Weekers begon, terwijl na de behandeling overdag al lang duidelijk was dat er in de Eerste Kamer door een afwijzing van de gehele oppositie geen meerderheid bestond voor de plannen, rond 19.00 uur rustig met de beantwoording van vragen.

Volgens de oppositie was dit echter niet meer nodig, omdat Weekers hen niets nieuws vertelde. 

Koehandelaar

Vooral het CDA en de SP stelden zich erg kritisch op, ook tegen het aanhouden van het debat. Ze stelden dat het kabinet niet meer met het wetsvoorstel terug zou moeten komen.

"De rol van Eerste Kamer is niet die van een koehandelaar", aldus ook senator Kees de Lange, die de regionale partijen in het land vertegenwoordigt . Hij vindt dat het kabinet vast moet houden aan de rol van de Eerste Kamer, en dat is alleen een wet goed of afkeuren. 

Andere oppositiepartijen konden zich in de schorsing wel vinden, maar waren ook niet te spreken over het optreden van Weekers.

Ingewikkeld

"Ik heb niets anders gehoord dan ik in de stukken al heb kunnen lezen", aldus senator Joris Backer van D66 al na tien minuten. "Als dat zo doorgaat wordt het een hele ingewikkelde en lange avond." 

"We vragen van het kabinet hoffelijkheid en redelijkheid om niet te herhalen wat we eerder hebben kunnen lezen", zo stelde ook Wopke Hoekstra van CDA. Hij adviseerde het kabinet eventueel nog even in beraad te gaan om ervoor te zorgen dat het wel met nieuwe informatie kon komen. 

Ander moment

Het debat werd na een kleine schorsing echter voortgezet. Weekers zelf stelde namelijk juist vragen uit de oppositie te willen beantwoorden om ervoor te zorgen dat hij op een gegeven moment toch nader tot de oppositie kan komen.

 "En als dat vanavond niet lukt dan moet het maar op een ander moment."

Alternatief

De enige handreiking die het kabinet de oppositie dinsdagavond deed, was de bereidheid om een alternatief voor de extra spaarregeling uit te werken. Weekers beaamde al eerder dat het plan van de sociale partners complexer is in de uitvoering dan die van het regeerakkoord, wat leidt tot extra administratieve lasten.

De oppositie vindt echter dat Weekers zich achter de sociale partners verschuilt. "Het is het kabinet geweest die deze wet naar de Kamer heeft gestuurd. Ik vind dit een merkwaardige manier van optreden om helemaal aan het einde van de rit toch een alternatief te willen overwegen", aldus Hoekstra. "Je neemt ons niet serieus als je echt meent met deze krakkemikkige wet naar deze Kamer te durven komen", aldus Backer. 

Tegenvaller

De oppositie beschuldigde het kabinet daarnaast van weinig visie achter het voorstel. Het is vooral een budgettaire beslissing, zo stelden ze dinsdagmiddag.

Volgens Weekers passen de voorstellen echter in een serie voorstellen om het pensioenstelsel toekomstbestendiger te maken. 

"Als dat zo is, hoe kan het dan dat u met ons niet het pad op wilde van gesprekken over die toekomst?", zo stelde Tof Thissen van GroenLinks dinsdagavond echter verontwaardigd. "Het is mijn perceptie dat we iedere keer stranden op het budget."

Weeffout

Vanuit politiek oogpunt legt de afwijzing vanuit de Eerste Kamer de "weeffout" van dit kabinet nog eens pijnlijk bloot, aldus critici. Coalitiepartijen VVD en PvdA bezetten samen maar 30 van 75 zetels in de Eerste Kamer, een minderheid.

Het kabinet onderhandelt momenteel met de oppositiepartijen D66, GroenLinks, ChristenUnie en de SGP in de Tweede Kamer om dit soort confrontaties in de Eerste Kamer in de toekomst te voorkomen. 

Vijf vragen over de pensioenplannen van het kabinet