Het kabinet moet voor het einde van het jaar akkoorden met de oppositie realiseren, anders 'is het kabinet uitgeregeerd'.

Dat stelt GroenLinks-fractievoorzitter Bram van Ojik in een interview met NU.nl.

Van Ojik geeft het kabinet tot december om te kiezen voor rechtsom via het CDA, of linksom. 

Volgens hem is het nu 'erop of eronder'. "De komende maanden moet het kabinet steun zoeken voor onder meer alle begrotingen, het pensioenplan en het belastingplan. Daarvoor is een deal met de oppositie nodig, of ze nou willen of niet."

CDA

De GroenLinks-leider ziet daarbij voor het kabinet een duidelijke keuze. "Het CDA staat tegenwoordig rechts van het kabinet. Die willen geen banenplan van Asscher, maar nog meer bezuinigen. Die willen iedereen op nullijn", stelt Van Ojik vast. 

"Het kabinet kan via rechts met CDA en als ze dat niet willen, moeten ze met andere gaan partijen gaan praten, zoals de SP, D66 en GroenLinks." 

Volgens Van Ojik is het kabinet in een jaar tijd nauwelijks opgeschoten, maar wil zijn partij een bijdrage leveren om de koers 'ten goede te keren'.

Werkloosheid

Van Ojik wil van het kabinet vooral dat het ambitie toont in het oplossen van de werkloosheid. De prestaties in de landen om ons heen tonen volgens hem aan dat het kabinetsbeleid hier wel degelijk invloed op kan uitoefenen.

Verder moet er iets gedaan worden aan het onderwijs, de kwaliteit van de zorg, de afbraak van de kinderopvang. 

"Dat is iets waar iedereen zich zorgen over maakt en waarvan niet duidelijk is waar het kabinet naar streeft", stelt hij. Ook de vergroening van de economie moet als het aan GroenLinks ligt een impuls krijgen.

Bekijk een deel van het interview:

Lijsttrekker

Bij eventuele nieuwe verkiezingen wil hij zich beschikbaar stellen voor het lijsttrekkerschap. "Ik ben nog maar een jaar bezig en we hebben veel gedaan, maar de opbouw is nog volop bezig. Daar zou ik graag bij zijn", aldus Van Ojik.

GroenLinks kende na een stormachtig najaar in 2012, waarbij de volledige partijtop opstapte na de verkiezingsnederlaag, een vooralsnog relatief rustig 2013.

Toch klimt de partij nauwelijks op in de peilingen. Desalniettemin maakt Van Ojik zich geen zorgen over onrust bij de afdelingen in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2014.

"Iedereen is met frisse moed van zomervakantie teruggekeerd. Een half jaar tot aan de verkiezingen is kort, maar de kiezer is in beweging. We hebben vorig jaar gezien dat er nog een hoop kan veranderen in drie weken, dus in een half jaar kan dat ook."

U bent nu een jaar fractievoorzitter en de facto partijleider van GroenLinks. Wat zijn uw belangrijkste wapenfeiten?

"Het kabinet aansporen om werk te maken van de aanpak van werkloosheid. Daarin is het kabinet nog steeds te laks en te sloom. Maar het is gelukt om tegen Asscher te zeggen: kom eens met een banenplan." 

"En soms vinden we voor plannen een meerderheid in de Tweede Kamer en lopen we voorop in verzet tegen de JSF en schaliegas."

Hoe komt het dat mensen GroenLinks toch vooral zien als partij die weinig constructief is? GroenLinks deed bijvoorbeeld niet mee met woonakkoord en blijft vooralsnog tegen een leenstelsel voor studenten, terwijl dat wel in jullie verkiezingsprogramma staat.

"Aan de andere kant, we hebben met het kabinet tientallen gesprekken gevoerd over het onderwijs, over de kinderopvang en over het milieu. We zullen ons op die manier blijven opstellen. Wij hebben ideeën over hoe het beter moet in Nederland."

Is het een bewuste keuze om nu meer een echte oppositierol in te nemen, in plaats van meedoen met bijvoorbeeld een lenteakkoord in het vorige kabinet?

"Dat is niet bewust. Maar we zijn wel bewust consistent in waar we voor staan. In tegenstelling tot het kabinet. Die hebben eerst gezegd vier miljard te willen bezuinigen in 2014, nu is dat zes miljard. Dat zorgt voor meer mensen onder het minimumloon en hogere werkloosheid."

Maar u deed wel mee met het lenteakkoord. Dat ging om nog veel zwaardere bezuinigingen.

"Daar hebben we veel binnengehaald: de vervuiler ging betalen en bepaalde bezuinigingen werden ongedaan gemaakt, de belasting werd vergroend. We zijn niet tegen bezuinigingen als zodanig. Wij bezuinigen zelf ook op defensie en op de zorg."

Dus het gaat om de manier waarop.

"Zes miljard is veel te veel. In een situatie waar het zo slecht gaat met de economie zorgt alleen de omvang van de bezuinigingen er al voor dat het nog slechter gaat."

Dat was vorig jaar met het lenteakkoord ook al.

"Nee, want de situatie was toen echt anders. We zijn anderhalf jaar verder. Dat waren ook investeringen. Onze kritiek is dat het nu alleen gaat over bezuinigingen, maar niet over wat het kabinet wil met de economie, met de zorg en het onderwijs."