De aangekondigde bezuinigingen op de AIVD kunnen de inlichtingenorganisatie 'vleugellam' maken. Daarvoor waarschuwen experts woensdag tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer.

Het kabinet bezuinigt de komende jaren zo'n 70 miljoen op de dienst. De komende jaren verdwijnen al 200 van de 1.500 arbeidsplaatsen. Tot 2018 loopt dit aantal verder op.

De experts stellen dat de bezuinigingsoperatie ervoor zorgt dat bijna de helft van de kerntaken zo worden ingekort dat zij feitelijk nutteloos worden. Nederland wordt hierdoor onveiliger, stellen ze.

Rob de Wijk, directeur van het The Hague Centre for Strategic Studies, trok daarbij een parallel met defensie. Ook daar zorgden bezuinigingen er volgens hem voor dat sommige diensten nutteloos waren geworden. 

"Je kunt 10 procent bezuinigen in eigen vlees, maar daarna ga je in botten snijden, amputeren", aldus De Wijk. Vorige maand stelde verantwoordelijk minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken) nog de bezuinigingen 'verantwoord' te vinden.

Uitwisseling

De experts waren eensgezind in hun oordeel dat inlichtingen tussen bondgenoten uitgewisseld moeten kunnen worden. Nederland komt volgens hen 'geïsoleerd' te staan als het niet meer zelf informatie kan leveren.

Buitenlandexpert Ko Colijn, directeur van Clingendael, zei het zelfs 'lichtzinnig' te vinden dat Nederland ervan uit gaat dat het na de bezuinigingen nog inlichtingen kan inwinnen in het buitenland.

"Je kunt niet je handje ophouden naar de bondgenoten. Je zult ook zelf informatie moeten leveren", aldus Colijn.

Hij waarschuwde verder voor het schrappen van de 'buitenlandtak' van de AIVD. "De voorspelbaarheid van de wereld is afgenomen en vele groepen in de wereld maken de dienst uit", aldus Colijn. "Er is daarom eerder behoefte aan meer dan aan minder inlichtingen."

Outsourcen

De Wijk wees er samen met de andere experts op dat de taken van de AIVD niet zijn over te nemen door anderen. 

"De politiek is volledig verantwoordelijk", aldus De Wijk. "De kiezer zal op gegeven moment  de vraag stellen: hoe heeft het zo ver kunnen komen?"

Ben Bot, voorzitter van de Raad van Bestuur van instituut Clingendael, stelde dat de politiek zich de vraag moet stellen wat het precies wil met de AIVD.

Ronald Prins van FOX IT, gespecialiseerd in cyberbeveiliging, wees er verderop dat de begroting van de AIVD een fractie is van de totale Rijksbegroting.