De strengere controle die sinds begin 2012 wordt gevoerd op fraude met de uitwonendenbeurs bij studenten, heeft er vorig jaar voor gezorgd dat studenten in totaal voor 12 miljoen euro moesten terugbetalen. 

Dit laat het ministerie van Onderwijs weten aan NU.nl.

Vorig jaar zijn 1742 studenten die een uitwonendenbeurs hadden aangevraagd, maar in werkelijkheid nog thuis woonden, tijdens de controles tegen de lamp gelopen. Drie studenten hebben hun recht op studiefinanciering zelfs voorgoed verspeeld.

Daarnaast hebben er 213 studenten vlak voor een huisbezoek hun beurs omgezet van uit- naar thuiswonend.

"Deze studenten duperen andere studenten die wel eerlijk zijn. Daarom pakken we ze hard aan", aldus minister Jet Bussemaker (Onderwijs) in een reactie.

Veel meer

In 2011 bleek dat veel meer studenten in het hoger onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs misbruik maakten van de uitwonendenbeurs dan tot dan toe werd verwacht.

In plaats van de eerder geschatte 27 miljoen euro schade per jaar, zouden studenten tussen de 40 en 55 miljoen euro per jaar ten onrechte opstrijken aan uitwonendenbeurs.

"Daarvan is in het eerste jaar dat we strenger controleren nu tenminste een kwart terug gevorderd", aldus een woordvoerder van Bussemaker. "Dat bedrag zal dit jaar verder oplopen omdat we doorgaan met de controles."

Een basisbeurs voor thuiswonenden in het hoger onderwijs is 97,85 euro per maand, een uitwonendenbeurs 272,46 euro. Voor het mbo gaat het om bedragen van 77,15 en 251,76 euro.

Straffen

Na een experiment van 2 jaar is het sinds 1 januari 2012 wettelijk mogelijk om gesjoemel met de uitwonendenbeurs te bestraffen.

Studenten bij wie is aangetoond dat ze ten onrechte deze beurs ontvangen, moeten het te veel ontvangen bedrag terugbetalen. Ze worden verder bestraft met een bestuurlijke boete van nog eens de helft van dat bedrag.

Dit kan oplopen tot een bedrag van in totaal 3000 euro per jaar. Als studenten herhaaldelijk in de fout gaan kunnen ze het recht op studiefinanciering verspelen.

Controles

De controles op de studenten vinden plaats aan de hand van een risicoprofiel. Daarin wordt onder andere gekeken naar onlogische combinaties van adressen van een student en zijn ouders en de afstand tot de onderwijsinstelling.

Om goed op de fraude te kunnen handhaven is de bewijslast om te kunnen controleren op fraude sinds korte tijd ook aangepast. Eerst moest uitkeringsinstantie DUO nog kunnen aantonen dat een student bij zijn ouders woont in plaats van zelfstandig.

Deze bewijslast is nu lichter: DUO hoeft alleen nog aan te tonen dat een student niet op het adres woont waarop hij staat ingeschreven.