De sociale partners moeten de stekker uit het sociaal akkoord trekken als het kabinet doorgaat met de bezuinigingsoperatie van zes miljard euro voor 2014.

Dat zegt SP-leider Emile Roemer in een interview met NU.nl.

"Ze zouden geen knip voor de neus waard zijn als ze daar hun handtekening onder zouden zetten", aldus de SP'er. "Dat staat zo haaks op hun advies in het sociaal akkoord, daar kunnen ze nooit akkoord mee gaan en dat zullen ze ook niet doen."

In het sociaal akkoord sprak het kabinet met de partners af om de 4,3 miljard aan extra bezuinigingen in de ijskast te zetten in de hoop op spoedig economisch herstel. 

Ook adviseerden werkgevers en werknemers in het akkoord om de aangekondigde bezuinigingen voor 2014 helemaal te laten vallen, vanwege de schadelijke gevolgen voor de economie.

Ruimte

Afgelopen tijd onderstreepten zowel FNV-voorzitter Ton Heerts als werkgeversvertegenwoordiger Bernard Wientjes (VNO-NCW) het belang om de economie de ruimte te geven om te kunnen groeien.

Inmiddels heeft het kabinet aangekondigd, gezien de tegenvallende economische cijfers, toch met een pakket van zes miljard te komen. 

Meneer Roemer, hoe had het land erbij gelegen als we nu niet het tweede kabinet hadden gehad, maar het eerste kabinet Roemer?

"Het makkelijkste antwoord zou zijn dat het in ieder geval een stuk socialer zou zijn en dat de crisis er minder beroerd voor stond. Want het is er niet beter op geworden."

Maar denkt u dat het met u als premier een stuk minder erg was geweest met de crisis? Nederland is maar een kleine speler op het wereldtoneel.

"Natuurlijk is het zo dat je niet alles in handen hebt als klein land. Maar veel maatregelen zijn politieke keuzes. Er zouden heel andere besluiten zijn genomen, dat is een feit."

Maar het is een feit dat begrotingsommissaris Olli Rehn langs is geweest en heeft gezegd: er moet voor 2014 6 miljard worden bezuinigd. Stel u was premier geweest, wat had u tegen hem gezegd?

"Dat is een lastige. Ik ben geen premier dus Rehn komt niet bij mij. Dus die vraag is mij niet gesteld. Het gaat om het principe hoe je uit een crisis wilt komen." 

"Wat ze gedaan hebben is krampachtig vasthouden aan een oude afspraak over 3 procent, terwijl ze niet kijken wat nodig is om de economie vlot te trekken om het vertrouwen te herstellen."

Maar die afspraken zijn lang geleden gemaakt. Nederland heeft er mede zelf voor gezorgd dat er een begrotingscommissaris is gekomen om die 3 procent te handhaven.

"Ja, Nederland heeft zich in de voet geschoten. Niet alleen daardoor, maar ook omdat Rutte de laatste jaren het hardst heeft lopen rondtoeteren dat iedereen hard moest bezuinigen. Dat is een enorm nadeel."

Met de realiteit van de Brusselse begrotingscommissaris heeft u ook te maken. Wat zou u tegen hem zeggen? 

"Je kunt een economisch en sociaal beleid zo voeren dat het een verbetering is van de financiele positie van Nederland zonder dat je alle voorzieningen afbreekt en de werkloosheid laat oplopen."

Zou u de macht van de begrotingscommissaris willen beperken of de discussie met hem aangaan?

"Beide. Ik vind dat de macht van de Europese Commissie veel te groot is. Het is een groep van 28 mensen die met een batterij duurbetaalde ambtenaren er lol in hebben op ieder willekeurig terrein met wetten of witboeken te komen en dictaten op te leggen." 

Maar investeren in de economie zorgt er toch voor dat de staatsschuld alleen maar oploopt?

"Nee, dat is een argument dat niet klopt. Ieder bedrijf gaat eerst investeren om te zorgen dat je de boel op orde hebt. Dat je dus kunt produceren om winsten te gaan maken."

Maar we willen toch geen Griekse toestanden hier in Nederland?

"Die krijgen we door dit beleid, niet door wat wij voorstellen. Dit beleid laat zien dat het de economische crisis niet oplost, dat het de binnenlandse bestedingen niet herstelt, dat het de schulden niet oplost en dat het begrotingstekort oploopt. Dat ligt niet aan ons."

Wat zou u voor 2014 een aanvaardbaar bedrag vinden om te bezuinigen?

"Nul. Sterker nog, tal van zaken terugdraaien."

Wat zou u terug willen draaien?

"Er zijn tal van bezuinigingen aangekondigd voor mensen onder het sociaal minimum. Dat vind ik onaanvaardbaar. Bijvoorbeeld de herkeuring van mensen in de Wajong."

De sociale partners hebben dat afgesproken in het sociaal akkoord.

"Ja, maar die hebben niet afgesproken dat er morgen zo veel banen vrijkomen dat die mensen betaald werk hebben en naar vermogen volgens cao betaald krijgen."

Er is toch een quotum afgesproken?

"Er zijn afspraken gemaakt om als een soort inspanningsverplichting voor de komende jaren wat te gaan doen. Het is totaal niet het aantal van wat ze in de bijstand dumpen." 

"En dat je in een tijd waarin er zo weinig banen zijn tienduizenden jongeren aan een baan kan helpen is een farce, dat gaat gewoon niet gebeuren."

Verwacht u dat het kabinet het sociaal akkoord ten grave zal dragen?

"Dat zullen ze niet hardop zeggen, maar het is eigenlijk al gebeurd. Op de laatste pagina van het akkoord staat heel nadrukkelijk het advies van werkgevers en werknemers om in 2014 te investeren in de economie en niet verder te gaan bezuinigen."

"Het kabinet sluit aan en fietst er in dat er mogelijk voor 4,3 miljard moet worden bezuinigd. Eigenlijk hebben ze daarmee al een streep gezet door het sociaal akkoord."

"De uitweg was om te wachten tot augustus. Maar de afspraak is helder: niet bezuinigen maar investeren."

Maar het kabinet heeft toch altijd gezegd dat er mogelijk extra moet worden bezuinigd?

"Om louter boekhoudkundige regels en het dictaat van Brussel, niet omdat de economie het nodig heeft."

Zou u het logisch vinden dat, als het kabinet het pakket van zes miljard presenteert, de sociale partners dan zeggen: dit is het einde van het sociaal akkoord?

"Ze zouden geen knip voor de neus waard zijn als ze daar hun handtekening onder zouden zetten. Dat staat zo haaks op hun advies in het sociaal akkoord, daar kunnen ze nooit mee akkoord gaan en dat zullen ze ook niet doen."