Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) hoopt dat via het Europees Parlement kan worden afgedwongen dat de regels voor de bankenunie al in 2016 ingaan in plaats van in 2018.

Dit heeft Dijsselbloem woensdag laten weten in de Tweede Kamer. Nederland is al langer voorstander van een snelle invoering van de bankenunie.

Maar een meerderheid van de Europese lidstaten wilden banken de tijd geven om zich aan het nieuwe systeem aan te passen, zo liet Dijsselbloem weten aan de Kamer. 

Hij heeft daarom nu zijn hoop gevestigd op het Europees Parlement, dat heeft aangekondigd de regels al eerder in te willen laten gaan. 

Dijsselbloem reageerde in de Kamer op kritische vragen van Kamerleden Eddy van Hijum (CDA) en Arnold Merkies (SP).

ECB

Zij maken zich er zorgen over dat de regels van het vorige week gesloten ontwerp in Brussel over de bankenunie pas in 2018 zullen gelden. Dit terwijl de ECB in de zomer volgend jaar al het toezicht op de grootste banken in de eurozone krijgt.

"Wat als problemen zich eerder dan 2018 voordoen? Dat is een groot risico wat dan wordt afgewenteld op het noodfonds", aldus Van Hijum.

Ook Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank (DNB) stelde vorige week in de Kamer dat hij liever zou zien dat de regels eerder ingaan. Dit is ook de wens van het kabinet. 

Cyprus

Maar volgens Dijsselbloem klopt het niet dat er tot die tijd een hoog risico is, omdat er nu een akkoord is over de regels. Dat betekent volgens Dijsselbloem dat ook als er in de tussentijd een bank in de problemen komt, de nieuwe regels al zullen worden toegepast, zoals ook bij Cyprus al het geval was.

Een voorwaarde voor de redding van de Cypriotische banken was dat aandeelhouders aan de redding meebetalen. 

"Het is een misvatting dat er met de bankenunie publiek geld beschikbaar wordt gemaakt voor de redding van banken zonder strenge criteria", zo reageerde Dijsselbloem op vragen van Van Hijum. "Dat is gewoon niet waar." 

Bankenunie

Eind vorige week zijn de Europese ministers van Financiën het eens geworden over hoe een bank in de problemen gecontroleerd kan omvallen via een bankenunie. 

In strijd tegen de schuldencrisis besloten de verschillende eurolanden in juni vorig jaar al om een bankenunie op te zetten, waarin alle Europese banken onder één toezichthouder komen te staan, de Europese Centrale Bank (ECB).

Nu vallen alle banken in Europa alleen nog onder het toezicht van de nationale centrale banken, die overigens wel aan de ECB rapporteren.

Met de bankenunie moet voorkomen worden dat als een bank omvalt een staat en daarmee dus de belastingbetalers, hiervoor op moeten draaien. In de bankenunie staat niet meer de staat, maar alle banken in de unie voor elkaar garant.

Problemen

Nu is ook bekend welke vaste volgorde moet worden toegepast wanneer een bank dreigt om te vallen. 

Bij problemen van een bank moeten eerst aandeelhouders en crediteuren van een bank bijdragen voordat er geld uit Europa in een bank wordt gestoken. Dit geldt vooral voor de aandeelhouders tegoeden boven de 100.000 euro.

Pas als hierdoor 8 procent van de verplichtingen van een bank zijn afgeschreven, mogen nationale overheden ingrijpen. Deze steun mag niet groter zijn dan 5 procent van de verplichtingen.

Alleen in uitzonderlijke gevallen kan een bank dan nog worden genationaliseerd. Volgens Dijsselbloem was deze laatste optie niet uit te sluiten.