Oppositiepartijen in de Tweede Kamer staan nog niet achter het besluit van het kabinet om het aantal publieke omroepen te verminderen, vanwege onduidelijkheid over de extra bezuinigingen.

Dat bleek woensdag tijdens het eerste deel van het debat over de wijziging van de Mediawet met staatssecretaris Sander Dekker (Media).

In dat voorstel, nog van de vorige minister Marja van Bijsterveldt, wordt het aantal publieke omroepen verminderd van 21 naar maximaal 8. Dat zijn zoals het er nu naar uitziet 6 omroeporganisaties en 2 taakomroepen (NOS en NTR).

De fusies leveren 200 miljoen euro per jaar op, maar Dekker liet in april al weten dat hij vasthoudt aan de extra bezuiniging van 100 miljoen euro op de publieke omroep vanaf 2016. 

Niet los

Voor D66-Kamerlid Kees Verhoeven is de zogenaamde 'fusiewet' niet los te zien van de 100 miljoen extra bezuinigingen op de Nederlandse Publieke Omroep (NPO). "Ik vrees kaalslag." Verhoeven is bang dat de omroepen uiteindelijk ook moeten snijden in programmabudgetten.

"De bezuinigingen mogen niet ten koste gaan van kwaliteit, daar moet de staatssecretaris open over zijn. Ik wil eerst meer weten over de invulling van de extra bezuinigingen, voor ik kan instemmen met deze wet."

Verhoeven kreeg bijval van Jasper van Dijk (SP) en Jesse Klaver (GroenLinks). Maar laatstgenoemde stelde wel dat het leidt tot een 'lastig dilemma'. "Deze wet is nodig om de al ingeboekte bezuiniging van 200 miljoen te maken."

Ook Gert-Jan Segers van de ChristenUnie kon nog niet zeggen of zijn partij het wetsvoorstel zal steunen. Hij is tegen de korting op programmabudgetten en het opheffen van de kleine levensbeschouwelijke omroepen.

Pluriformiteit

De oppositiepartijen leken vooral bezorgd dat de extra bezuinigingen de pluriformiteit en kwaliteit van de omroepen zal aantasten.

Klaver: "Ik hoop dat het kabinet ruimte laat voor creativiteit, dat programmamakers kunnen experimenteren zonder de druk van de kijkcijfers steeds te voelen."

Ook Verhoeven wil een omroep voor een breed publiek. "Stop de vertrossing, niet doen wat de commerciëlen beter kunnen."

Nieuwe inkomsten

Om de bezuinigingen op te vangen moeten omroepen volgens VVD en PvdA nieuwe inkomstenbronnen zoeken. Deze zouden volgens VVD-er Matthijs Huizing getoetst moeten worden door de NPO en niet marktverstorend mogen zijn.

Dekker toonde zich eerder al voorstander van het verruimen van de wettelijke mogelijkheden zodat omroepen meer vrijheden krijgen om zelf meer inkomsten te kunnen genereren.

PvdA-Kamerlid Martijn van Dam denkt ook aan uitbreiding van reclame en exploitaitie op internet. Verder vindt hij dat kabelbedrijven meer zouden moeten betalen voor het uitzenden van de NPO-programma's. "Het is wrang dat de topman van Ziggo drie keer zo veel verdient als wat Ziggo zelf betaalt aan de publieke omroep."

ChristenUnie-Kamerlid Segers riep daarnaast op tot verdere beperking van de topsalarisssen bij de publieke omroep.

Nog compacter

Wat Huizing betreft gaat de wetswijziging zelf nog niet ver genoeg. "Het moet nog compacter en nog efficiënter. De VVD wil een omroepbestel dat uit één organisatie bestaat."

Huizing stelde wel dat hij 'een pluriforme omroep' belangrijk vindt en kreeg daarop kritische vragen van oppositieleden, die zich afvroegen hoe zich dat verhoudt tot de bezuinigingen. Maar volgens Huizing is dat een ander debat.

De VVD-er stelt dat de NPO alleen programma's moet aanbieden die niet door anderen kunnen en worden aangeboden. 

Wel vermaak

PvdA-Kamerlid Martijn van Dam wil juist een omroep met een 'breed bereik' en zei zich daarom te verzetten tegen een beperking van de taakopdracht, zoals voorgesteld door de VVD.

"Maatschappelijke waarden mogen in elke vorm gebracht worden, ook als amusement. Omroepen moeten ook sport en vermaak produceren, zodat mensen die zenders opzetten en wellicht naar andere programma's kijken."

Van Dam zei verheugd te zijn dat Hilversum uiteindelijk zelf met aanpassing van het bestel en de voorgestelde fusies is gekomen. "Met een beetje hulp van Marja van Bijsterveldt, ere wie ere toekomt."

De PvdA-er hoopt dat de omroepen zelf ook zullen invullen hoe ze 'toekomstbestendig' worden. "Wat mij betreft voeren we hier niet verder een discussie over het bestel."

Volgende week verder

Staatssecretaris Dekker moet nog reageren op de inbreng van de Kamer, maar daarvoor was woensdag geen tijd meer. Het debat gaat volgende week verder. Ook PVV, CDA en SGP moeten dan nog aan het woord komen.

De staatssecretaris komt daarnaast later nog met een toekomstvisie op het medialandschap.