Alle partijen in de Tweede Kamer hebben bijzonder kritisch gereageerd op de oplossingen die de sociale partners hebben aangedragen voor de aanpassing van de aftrekbaarheid van de pensioenopbouw. 

De verschillende Kamerleden stelden maandag dat het gaat om een ingewikkeld akkoord met het kabinet, waarbij bovendien niet eens zeker is dat er wel een akkoord is gesloten.

Ook blijkt bij nadere bestudering van de extra spaarmogelijkheid die de partners hebben aangedragen volgens de Kamer dat dit vooral voordelig is voor de inkomens boven de 100.000 euro.

Het kabinet sloot eind vorige week een akkoord met de sociale partners waarin bepalingen zijn opgenomen die invloed hebben op de uiteindelijke hoogte van het uiteindelijke pensioen van werknemers.

Ingewikkeld

De Kamer voelde zich gesteund door de mening van enkele pensioenexperts die in de Kamer werden gehoord. "Ik zou voorstellen af te zien van gestapelde fiscale maatregelen", aldus pensioenjurist Eric Bergamin.

Weekers stelde vrijdag in zijn brief aan de Kamer al dat het plan wel complexer is in de uitvoering dan die van het regeerakkoord, wat leidt tot extra administratieve lasten.

Door dit complexer systeem zal er bovendien meer met deelnemers uit pensioenfondsen gecommuniceerd moeten worden, zo stelt Weekers. Zo zal er een bruto en een netto overzicht van de pensioenopbouw moeten komen.

Uit de Kamer klonk vooral veel kritiek door op de FNV. Voorzitter Ton Heerts stelde tegenover NU.nl nog ferm 'dit is geen akkoord'.

Onenigheid

De partners stellen dat door de beperking van 250 miljoen euro die het kabinet voor alternatieve voorstellen beschikbaar had gesteld, een aftrek van 1,85 procent het maximaal haalbare is, in plaats van de 1,75 procent zoals het kabinet wilde.

De partners willen echter 2 procent bereiken.

Slecht akkoord

"Is dit nu wel of niet een akkoord", zo vroeg Steven van Weyenberg (D66) zich af. "Waarom wordt er niet gewoon gezegd: dit is een slecht akkoord?" aldus Norbert Klein (50 Plus).

"Waarom sluiten de partners eigenlijk een akkoord als u wist dat de 250 miljoen euro niet voldoende was?", zo vroeg Barry Madlener (PVV) zich af.

"Dit is een hele slechte klucht, terwijl het over zo'n belangrijk onderwerp gaat", aldus Jesse Klaver van GroenLinks. "Ik heb geen idee waar ik me nu aan vast moet houden."

Netjes

De sociale partners zelf draaiden enigszins om deze vragen heen door er vooral op te wijzen dat er een sociaal akkoord ligt, waar deze pensioenafspraken uit voortvloeien. "We hebben daarin het bedrag van 250 miljoen aanvaard", aldus FNV bestuurder Ton Rolvink. "Wij willen ons netjes gedragen."

Ton Schoenmaeckers stelde namens de werkgevers bovendien dat er als 'een leeuw is gevochten om het sociaal akkoord'. "Om de pensioenbeperking van het kabinet hebben wij ook niet gevraagd. Maar het is maar een onderdeel van het sociaal akkoord."

Sparen

Kritiek is er ook op de optie tot de twee extra spaarmogelijkheden van inkomens onder en boven de 100.000 euro die de partners aandragen om toch een hoger pensioen op te kunnen bouwen. 

Volgens een eigen berekening van Pieter Omtzigt (CDA) komt dit voor een modaal inkomen van 33.000 euro per jaar maar uit op een spaarbedrag van 12 euro per jaar. Terwijl boven de 100.000 euro 87 euro per jaar mag worden gespaard.

"Dit sponsort veelverdieners onevenredig", zo stelde ook Roos Vermeij (PvdA). "Eerlijk delen is met dit voorstel weggeslagen."

Volgens hoogleraar Sweder van Wijnbergen is het niet duidelijk hoe dit inkomen meetelt in de vele inkomensafhankelijke maatregelen. Ook konden de sociale partners niet goed beantwoorden of de spaarregeling optioneel of verplicht is. "Dan kun je dus elke maand besluiten wel of niet mee te doen", aldus Omtzigt.

Geen miljardenstrop

In de hoorzitting werd daarnaast een gerucht uit de wereld geholpen door de Nederlandsche Bank (DNB).Er is geen sprake van een miljardenstrop bij de pensioenfondsen door ontbrekende financiering voor beloften aan werknemers die vervroegd willen uittreden.

Het NRC meldde afgelopen zaterdag dat voor de pensioentoezeggingen voor groepen van 50- en 60-plussers de financiering zou ontbreken.

"Van grote tekorten is geen sprake. Bij een aantal pensioenfondsen is de financiering inderdaad onvoldoende. Maar ik heb niet de indruk dat dit op grote schaal plaatsvindt", aldus Olaf Sleijpen, directeur pensioenen bij DNB.

Oplossen

De sociale partners spraken direct al tegen dat er sprake zou zijn van een miljardentegenvaller.

De partners hopen met een meevaller door het aflopen van overgangsmaatregelen voor de vut en het prepensioen juist te kunnen financieren dat er toch een hogere aftrekbaarheid van de pensioenopbouw mogelijk wordt. De DNB deelt echter de mening van het Centraal Planbureau dat er financieel niet veel ruimte is voor dit voorstel.

Jongeren

IJmert Muilwijk, die spreekt namens de jongerenbonden van CNV en FNV, waarschuwde in de Tweede Kamer nog dat als gevolg van de plannen jongeren massaal uit pensioenfondsen dreigen te stappen.

Volgens Muilwijk creëert het kabinet met de voorstellen voor een 'gigantisch probleem voor de toekomst'.

Draagvlak

"De opstapeling van maatregelen die dit kabinet voorstelt ondermijnt alle draagvlak voor het pensioenstelsel bij jongeren. Jongeren gaan ruim 20 procent minder pensioen ontvangen dan nu", aldus Muilwijk. Hij stelt dat veel jongeren naar manieren zullen zoeken onder de verplichtstelling van deelname aan een pensioenfonds uit te komen.

De staatssecretaris zal het voorstel van de partners de komende dagen nog verder uitwerken. Op 17 juni wordt de nieuwe wetgeving nog besproken in de Tweede Kamer.

Lees ook: 'Gevolgen pensioenplannen kabinet niet aanvaardbaar' (interview Ton Heerts FNV)