Gemeenten hebben een eisenpakket op tafel gelegd met daarin aanpassingen van het sociaal akkoord en het zorgakkoord. Het kabinet moet snel duidelijkheid geven of het zich achter de voorstellen kan scharen.

Dit laat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) dinsdag weten aan NU.nl.  

"Geef ons beleidsvrijheid. Anders kunnen we de plannen niet uitvoeren", zo laat Annemarie Jorritsma, voorzitter van de VNG, weten. 

"Men moet accepteren dat gemeenten niet allemaal gelijksoortig met de plannen om zullen gaan. Daarvoor verschilt de ene gemeente gewoon te veel van de andere."

Niet in beton

Met het pakket (pdf) proberen de gemeenten vooral de regie weer naar zich toe te trekken. Het steekt nog steeds dat de gemeenten in eerste instantie niet met de sociale partners aan tafel zaten om de plannen te bespreken. Deze plannen moeten dan ook 'niet in beton worden gegoten', zo vinden de gemeenten.

Belangrijkste eis is daarom nu dat het beleid dat door de gemeenten moet worden uitgevoerd niet uniform hoeft te zijn. Dat betekent dat de gemeenten het budget dat ze zullen krijgen zelf vrij in kunnen vullen, zonder dat daarin is vastgelegd hoe bijvoorbeeld de zorguitgaven verdeeld moet worden naar huishoudelijke hulp of GGZ.

Zo wijst Jorritsma erop dat gemeenten met veel ouderen het budget ook wel anders in moet vullen dan een gemeente met veel jongeren. En: "Er zullen ook verschillen in politieke opvattingen tussen gemeentes zijn, maar met de decentralisatie moeten gemeenten ook hun eigen politieke keuzes kunnen maken."

Geen garanties

Dat betekent dat gemeenten geen werkgelegenheidsgaranties kunnen afgeven, zo legt Jorritsma uit. "Men vindt het heel makkelijk als je op bedrijfsniveau afspraken kan maken. Maar dat kan dus niet meer. Decentralisatie betekent dat het nu op gemeenteniveau geregeld wordt."

"De zorg is mensenwerk. Maar in de ene gemeente zal dat wat meer huishoudelijke hulp zijn en in de andere gemeente meer collectieve voorzieningen op bijvoorbeeld het terrein van wassen en strijken."

Niet hetzelfde

Een ding is duidelijk: hetzelfde blijft het niet. "Er wordt ontzettend bezuinigd. Het is een illusie om te denken dat het zo kan blijven zoals het is. Zo zullen zorginstellingen op een andere manier moeten gaan werken, of fuseren, of soms zelfs opgeheven worden."

"Dat zal ook het kabinet moeten erkennen en uit moeten leggen aan de Tweede Kamer", vindt Jorritsma.

Ook vinden de gemeenten dat de verantwoording over deze budgetten niet te streng moet worden. "We moeten waken voor bureaucratie."

Geen korting

Daarnaast eisen de gemeenten dat er geen korting komt van 89 miljoen euro op het gemeentefonds voor de huishoudelijke hulp.

De gemeenten lieten vorige week al weten grote problemen te hebben met het sociaal akkoord en het zorgakkoord dat kabinet, werkgevers en werknemers onlangs sloten. De plannen zouden onuitvoerbaar zijn en het overleg met de sociale partners werd opgeschort.

De akkoorden komen tegelijkertijd met decentralisatieplannen van het kabinet. Een 'gigantische operatie', aldus Jorritsma. Zo wordt in de nieuwe Participatiewet geregeld dat veel taken bij gemeenten terechtkomen, op het gebied van uitkeringen en toeleiding van werklozen naar de arbeidsmarkt.

Maar volgens de gemeenten wordt hier in de akkoorden tussen de sociale partners op bepaalde punten een andere invulling aangegeven, wat een rem op de decentralisaties  zou betekenen.

Bedreigend

"Met name in het zorgakkoord zitten elementen die gewoon bedreigend voor ons zijn. Het ligt er maar net aan hoe je ze uitlegt. Het sociaal akkoord telt 40 pagina's, de brief van het kabinet daarover maar 12. Daar zit dus wel enig licht tussen. Daarom is het ook van groot belang dat we precies weten waar wij het met elkaar over eens zijn", aldus Jorritsma.

"Het zou prettig zijn als we weer met de sociale partners om tafel kunnen over de uitwerkingen van de akkoorden. Dat heeft voor ons nu nog weinig zin, omdat je niet weet of je dezelfde uitgangspunten deelt met het kabinet. De overheid moet wel met één mond spreken, vinden wij."  

"Daar willen we van het kabinet graag bewijs van zien."

Reactie

Dinsdag en woensdag komen de 408 gemeenten van Nederland in Zwolle bijeen voor een congres. Het is bedoeling dat de gemeenten zich achter de plannen zoals nu voorgesteld door het bestuur van het VNG gaan scharen. De VNG verwacht dan nog voor het zomerreces een reactie van het kabinet.

Vijf vragen over het sociaal akkoord