Het kabinet bezuinigt honderden miljoenen op subsidies in het onderwijs. Onder meer de studentenorganisaties en het godsdienstonderwijs moeten het met minder geld doen.

Dat staat in een brief die minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker van Onderwijs donderdag naar de Kamer hebben gestuurd.

De kortingen moeten vanaf 2015 structureel 200 miljoen opleveren. Het kabinet is voornemens dit geld te investeren in de kwaliteit van het onderwijs.

Sommige specifieke subsidies worden ontzien, zoals de investeringen in techniekonderwijs, kwaliteit van leraren en praktijkgericht onderzoek in het HBO.

Wel wordt er fors gesneden in internationaliseringsprojecten en ict-innovatie. Onder meer het ict-kenniscentrum Stichting Kennisnet moet miljoenen inleveren. Kennisnet en andere ict-kenniscentra zullen meer moeten samenwerken en kijken naar waar de sector behoefte aan heeft.

Ook tussen internationaliseringsorganisaties zal meer moeten worden samengewerkt, wil het kabinet.

Godsdienstonderwijs

De subsidie van 10 miljoen voor godsdienstonderwijs op openbare scholen wordt geheel geschrapt. Ouders die in het buitenland wonen zullen meer zelf moeten bijdragen aan hun schoolgaande kinderen.

Het actieplan laaggeletterdheid verlies de helft van het budget, ruim eenderde wordt er afgehaald van het budget voor vernieuwing in het VMBO en een kwart van de aanpak vroegtijdig schoolverlaten.

Voor het basisonderwijs geldt een algemene korting van 10 procent op het totale jaarlijkse budget van 943.000 euro.

Montesquieu Instituut

Diverse wetenschappelijke organisaties verliezen hun gehele subsidie, zoals het Montesquieu Instituut, het NIDI. Ook de technische bibliotheek verliest het totale bedrag van 7,9 miljoen aan subdidie. Verder is Nederland voornemens om te korten op de Nederlandse Taalunie, maar de hoogte van dit bedrag zal nog moeten worden afgestemd met Vlaanderen.

De bezuiniging raakt ook de emancipatie van homoseksuelen en lesbiennes. Zij raken een kwart van hun subsidiebudget kwijt.

Verder worden alle subsidiepotjes met minstens 10 procent gekort. Dat betekent dat studentenorganisaties als de landelijke studentenvakbond LSVb en scholierenorganisatie LAKS het met minder geld moeten doen.

Het kabinet is bij het beoordelen van de subsidies uitgegaan van een beperking van het aantal beleidsprioriteiten en focus op de kerntaken van het onderwijs. Ook moet versnippering worden tegengegaan, schrijven de bewindspersonen.

Triest

D66, relevant voor de coalitie in verband met steun voor onderwijshervormingen, reageert kritisch op de plannen. Kamerlid Paul van Meenen noemt de kortingen 'triest'.

Volgens hem gaat het vooral om het schuiven van geldpotjes zonder garantie dat dit de kwaliteit van het onderwijs ten goede komt. Hij wil met de organisaties in gesprek over de gevolgen van de bezuinigingen.

Prioriteiten

CDA-Kamerlid Michel Rog vindt het goed dat het kabinet de subsidies tegen het licht houdt, maar volgens hem worden de prioriteiten verkeerd gelegd.

Met name de bezuinigingen op laaggeletterdheid vindt hij een slechte zaak, omdat dit het moeilijker zal maken voor mensen om een plek te vinden op de arbeidsmarkt.

SP-Kamerlid Jasper van Dijk vindt dat het kabinet de focus had moeten leggen op de aanpak van bureaucratie. "Bijvoorbeeld de VO-raad en de MBO-raad. Zij vormen een bureaucratische kleilaag tussen minister en
leraren." Hij betwijfelt of het kabinet een meerderheid vindt voor deze plannen.

De PvdA is wel tevreden. Kamerlid Mohamed Mohandis noemt de kortingen niet leuk voor de organisaties, maar noodzakelijk om te kunnen investeren in de kwaliteit van het onderwijs.

Pijnlijk

VSNU-voorzitter Karl Dittrich laat namens de samenwerkende universiteiten weten de kortingen 'pijnlijk' te vinden. "De kortingen hebben ernstige gevolgen voor gezichtsbepalende instellingen voor internationaal onderwijs en voor de infrastructuur van wetenschappelijk onderzoek."

Volgens Dittrich is de korting op internationalisering niet te rijmen met de ambitie om buitenlands talent naar Nederland te halen. Ook vraagt hij zich af of Nederland toonaangevend kan blijven op het gebied van ict.

LSVb-voorzitter Kai Heijneman zegt dat de bezuinigingen weldegelijk de kwaliteit van het onderwijs raken. "Vooral studenten die een deel van hun studie in het buitenland willen doen gaan de klappen voelen."

Voorzitter van het Interstedelijk Studentenoverleg (ISO) Thijs van Reekum noemt de bezuinigingen slecht voor de student. Het ISO zal volgens hem zelf ook moeten korten op de diensten richting studenten.