Er moet een nieuwe stresstest worden gedaan op de overheidsfinanciën. Dat adviseert de Algemene Rekenkamer woensdag.

De financiële risico's voor de staat zijn tussen 2008 en 2012 namelijk meer dan verdubbeld, tot ruim 505 miljard euro. De uitgaven vanwege de nationalisatie van SNS zijn hierin nog niet meegenomen.

De vorige stresstest werd in 2011 uitgevoerd en sindsdien is economische groei uitgebleven, de werkloosheid gestegen en de woningmarkt verslechterd. Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem (PvdA) zou daarom tijdens Prinsjesdag moeten aangeven wanneer hij de volgende stresstest laat uitvoeren.

De risico's die de overheid loopt, zijn groter geworden door de Europese schuldencrisis. Zo stortte Nederland miljarden in Europese noodfondsen.

Wensdenken

Het kabinet heeft bij het doorvoeren van bezuinigingen te veel last van 'wensdenken' zei de president van de Algemene Rekenkamer Saskia Stuiveling woensdag.

De te grote ambities van het kabinet worden te weinig onderbouwd met harde gegevens en concrete plannen vindt ze.

De rekenkamer vindt dat het kabinet niet duidelijk maakt of de 8 miljard euro aan voorgenomen bezuinigingen in 2012 ook daadwerkelijk gehaald is. Datzelfde oordeel had de rekenkamer ook al over voorgaande jaren.

Rijksdienst

Als voorbeeld haalt de rekenkamer de beoogde besparingen van 788 miljoen euro op de rijksdienst aan. Daarvan is slechts 364 miljoen euro daadwerkelijk onderbouwd met plannen en 'business cases'.

Minister van Wonen Rijksdienst Stef Blok (VVD) heeft tegenover de rekenkamer gezegd dat hij ervan uitgaat dat de 'besparingen zich gewoon gaan voordoen'. De rekenkamer noemt dat 'wensdenken'.

Gemeenten

De komende jaren wil het kabinet onder meer bezuinigen door meer verantwoordelijkheden naar gemeentes door te schuiven. De rekenkamer waarschuwt het kabinet dat dit niet moet betekenen dat verantwoordelijkheden en budgetten 'zomaar over de schutting' worden gegooid.

"We dringen erop aan de verantwoordelijkheden van gemeenten én minister duidelijk te maken", zei Stuiveling. Alleen dan is het mogelijk om de bezuinigingen en doelstellingen wel te controleren.

Volgens de rekenkamer biedt de decentralisatie zelfs kansen, onder meer door digitaal en open informatie te geven over de doelen en resultaten. "Iedereen moet kunnen meekijken", zei Stuiveling. "De samenleving kan dan zelf ingrijpen. Dan krijg je meer steun en meer legitimatie."