Het kabinet is met werkgevers- en werknemersvertegenwoordigers tot een akkoord gekomen over de toekomst van de langdurige zorg. Een deel van de voorgenomen bezuinigingen wordt verzacht.

Woensdagmiddag presenteerden minister Edith Schippers van Volksgezondheid en staatssecretaris Martin van Rijn samen met de bonden de nieuwe plannen.

Het kabinet wil de oplopende kosten van de langdurige zorg, zoals voor ouderen en gehandicapten, in toom houden door onder andere mensen meer thuis in plaats van binnen een verzorgingstehuis te verzorgen.

Tegelijkertijd wordt er op de huishoudelijke zorg bezuinigd, wat eerder op veel kritiek stuitte.

Afgezwakt

Die bezuinigingsplannen zijn nu evenwel afgezwakt en gedeeltelijk uitgesteld. In totaal is er voor 1,1 miljard euro binnen de gezondheidszorg verschoven ten opzichte van wat er in het regeerakkoord staat.

Zo zal 40 procent, in plaats van 75 procent op het budget voor de huishoudelijke zorg worden gekort. Ook blijft het langer mogelijk dat mensen in een instelling verblijven voor hun verzorging.

"De hervormingen moeten doorgaan, maar wel op een verantwoorde manier voor patiënten en werknemers", aldus Van Rijn, die de nieuwe afspraken hierover "nogal" een aanpassing op de eerdere plannen noemt.

Nullijn

De nullijn in de zorg is verder wat het kabinet betreft definitief van tafel, zo bevestigde Schippers. "Die komt niet over een paar maanden terug."

Wel wordt er via geld dat was bestemd voor financiële extraatjes, ruimte vrijgespeeld om te investeren in de kwaliteit van werknemers in de zorg, bijvoorbeeld om mbo-verpleegkundigen op te scholen tot hbo-niveau.

Volgens Van Rijn staan nu 40.000 minder banen op de tocht. "Voor de andere 30.000 banen zullen we tot sectorplannen komen om mensen zoveel mogelijk van baan tot baan te begeleiden", aldus de staatssecretaris.

Abvakabo

Schippers roemde tijdens de presentatie de inzet van alle partijen om tot dit akkoord te komen. "Ik kan me niet heugen dat er eerder over zo'n belangrijke en vergaande set hervormingen tot afspraken is gekomen", zo sprak ze.

De grootste werknemersvakbond binnen de publieke sector, Abvakabo, is echter niet akkoord gegaan met het akkoord. De bond zegt de politieke wil bij het kabinet te missen om te komen tot een zorgakkoord met draagvlak.

Acties

Abvakabo wil nu de ingrepen in de zorg voorkomen via een protestmanifestatie op zaterdag 8 juni. De bond hoopt dat de voorstellen geen meerderheid halen in de Tweede en Eerste Kamer, "want daar wordt pas beslist".

De SP heeft al laten weten de vakbond te steunen in de acties. Volgens SP-Tweede Kamerlid Renske Leijten komen de bezuinigingen immers via een omweg alsnog terecht bij mensen in een instelling, ouderen en gehandicapten. 

Ook ziet ze dat de gespaarde banen in de thuiszorg ten koste gaan van banen in verpleeghuizen. "Eerst dreigen met ontslag van 100.000 mensen in de thuiszorg en dan juichen dat er ongeveer 50.000 mensen blijven: daar krijg ik een verkeerde smaak van in mijn mond", aldus Leijten.

Debat

Woensdagavond debatteert de Tweede Kamer over het zorgakkoord. Het kabinet moet bij de oppositie op zoek naar een meerderheid in de Eerste Kamer om de zorgplannen door het parlement te krijgen.

Eerder stelde de oppositie zich nog zeer sceptisch op, met name als het ging om de bezuinigingen op de huishoudelijke zorg.

ChristenUnie-Kamerlid Carla Dik-Faber noemt nu nog als belangrijk kritiekpunt dat cliëntenorganisaties en gemeenten niet bij het akkoord zijn betrokken, terwijl zij er wel in belangrijke mate mee te maken krijgen. 

Pgb

Vera Bergkamp van D66 is vooral benieuwd hoe definitief die nullijn daadwerkelijk van tafel is. Ook vindt ze het jammer dat "opnieuw belangrijke hervormingen vooruit worden geschoven" en dat er voor de wijzigingen onder meer financiële dekking wordt gezocht binnen het stelsel van het persoonlijk gebonden budget (pgb).

GroenLinks spreekt van een "gemankeerd" akkoord. Kamerlid Linda Voortman vindt dat er nog steeds te fors wordt bezuinigd op de thuiszorg en ook zij maakt bezwaar tegen de korting op het persoonsgebonden budget.

Verder betreurt ze het samen met de ChristenUnie dat de handtekeningen van Abvakabo, gemeenten en cliëntenorganisaties onder het akkoord ontbreken.

Vraagtekens

CDA-Kamerlid Mona Keijzer vraagt zich af wat het ontbreken van die handtekeningen betekent voor de uitvoering van het akkoord.

"Maar het allerbelangrijkste is de vraag wat dit gaat betekenen voor cliënten die langdurig gebruik moeten maken van ondersteuning, zorg en verpleging. Uiteindelijk lijkt hier vooral onderhandeld over banenverlies, maar niet over wat het regeerakkoord betekent voor de mensen die zorg nodig hebben", aldus Keijzer.

Brussel

Samen met het eerder gesloten sociaal akkoord wordt het zorgakkoord evenals het in maart opgestelde bezuinigingspakket ter beoordeling opgestuurd naar Brussel door minister Dijsselbloem van Financiën.

De minister heeft daarbij beloofd dat het kabinet zich zal houden aan de Europese norm van maximaal 3 procent begrotingstekort.