Regeringspartij PvdA gaat onder strenge voorwaarden akkoord met de winning van schaliegas, waardoor er Kamermeerderheid voor is. Lokale PvdA-fracties reageren echter verontwaardigd op de 'draai'.

Coalitiepartner VVD liet al eerder weten voorstander te zijn.

Volgens PvdA-Kamerlid Jan Vos is het ''belangrijk om te beseffen dat schaliegas slechts kan fungeren als een tussenoplossing voor ons energievraagstuk'', zei hij woensdag.

Maar om het land energieonafhankelijk te maken moet er naar zijn mening verder worden geïnvesteerd in duurzame energie uit onder meer zon en wind.

Flevoland

Een van de beoogde boorlocaties ligt in de Noordoostpolder, maar de PvdA daar zit niet te wachten op schaliegas. Lokale partijleden in Flevoland zijn het niet eens met het standpunt van de landelijke fractie.

''Hou alsjeblieft op. Het is veel te gevaarlijk voor de volksgezondheid", zei PvdA-raadslid Teun Nijdam van de gemeente Noordoostpolder woensdag.

De lokale fractie vreest dat het grondwater door de boringen vervuild raakt en gaat ervan uit dat de voorraden in de polder tussen de 5 en 10 jaar al zijn opgedroogd. De relatief kleine hoeveelheid zou het risico niet waard zijn.

Ook de provinciale PvdA-fractie keert zich tegen het akkoord. ''Het verbaast me wel dat ze dit standpunt innemen", aldus fractievoorzitter Peter Pels. ''Ik dacht dat ze er anders in stonden." De Flevolandse PvdA-afdeling noemt de winning van schaliegas niet wenselijk. ''Om dat gas te winnen worden er allerlei chemicaliën in de bodem gespoten. Dat moet je hier niet willen."

Boxtel

Ook in Boxtel is geschokt en verontwaardigd gereageerd. Boxtel is een van de drie plaatsen waar het Britse bedrijf Cuadrilla wil gaan boren naar schaliegas.

Op initiatief van de lokale fractie PvdA/GroenLinks verklaarde de gemeente zich vorig jaar unaniem schaliegasvrij. Voor fractievoorzitter Anja van den Einden van de fractie PvdA/GroenLinks in Boxtel komt het standpunt van de PvdA in Den Haag onverwacht. Ze noemde het woensdag schokkerend.

PvdA-fractievoorzitter en toenmalig Tweede Kamerlid Diederik Samsom was twee jaar geleden in Boxtel waar hij pleitte voor een nationaal debat over nut en noodzaak van schaliegaswinning en een fundamentele keuze voor duurzame energie, herinneren ze zich in Boxtel.

''En dan gebeurt dit'', reageert Van den Einden. Dat schaliegas op korte termijn nodig is, vindt ze een 'belachelijke smoes'. ''Het wordt tijd dat we Samsom tot de orde roepen en ons tegengeluid weer laten horen.''

Ook de gemeente noemt het standpunt van de PvdA een draai. Een woordvoerder constateert dat 'nut en noodzaak' zijn verdwenen uit het standpunt. ''De kern is verschoven naar veiligheid. Maar als het niet hoeft, moet je het niet doen.''

Omstreden

De winning van schaliegas is omstreden omdat er onder meer schade aan het milieu kan ontstaan. Waterleidingbedrijf Vitens waarschuwde onlangs nog dat bij boringen naar schaliegas de Nederlandse drinkwatervoorraden onherstelbaar beschadigd kunnen raken.

Tegenstanders menen vooral dat de PvdA een fout maakt door te zeggen dat schaliegas kan dienen als 'tussenoplossing' voor een omslag naar duurzame energie.

Deur kan dicht

Milieudefensie verdedigt de PvdA en zegt dat ten onrechte de suggestie wordt gewekt dat er is gedraaid. ''De deur staat op een kier, maar die kan ook weer dicht. Ik maak me wel zorgen over de argumenten die de PvdA gebruikt'', reageert een woordvoerder.

Milieudefensie zegt dat overheidsgeld dat wordt gebruikt voor de winning van schaliegas beter kan worden benut voor investeringen in duurzame energie.

Vicevoorzitter Willem Jan Atsma van Schaliegasvrij Nederland zegt dat schaliegas niet rendabel én schoon en veilig gewonnen kan worden. Er is volgens hem bovendien te weinig schaliegas voor een overbruggingsperiode. Het zou alleen maar leiden tot uitstel en vertraging richting duurzame energie.

Lees ook: Vijf vragen over schaliegas