Kleine basisscholen moeten volgens coalitiepartijen VVD en PvdA niet langer een toelage van de overheid krijgen om rond te komen. Wel kunnen ze een bonus verdienen als ze goed samenwerken. 

Dat lieten de partijen zaterdag weten. Basisscholen met minder dan 100 leerlingen maken zich zorgen over hun toekomst.

De Onderwijsraad heeft staatssecretaris Sander Dekker geadviseerd deze scholen te sluiten, omdat ze de onderwijskwaliteit niet kunnen garanderen.

Dekker moet nog reageren op de plannen. Nu moeten scholen sluiten wanneer ze minder dan 23 leerlingen hebben.

Te strikt

De coalitie vindt de norm van 100 leerlingen te strikt. Kleine scholen moeten volgens VVD en PvdA open kunnen blijven, zolang ze goede kwaliteit leveren en samenwerken met andere scholen in de omgeving. Dat biedt de kleine scholen hoop, omdat ook partijen als CDA en ChristenUnie zich flink verzetten tegen de norm van 100 leerlingen.

Wel is het volgens de coalitie belangrijk om de balans te zoeken, zodat er niet té weinig leerlingen op een school zitten.

''Leerlingen moeten met leeftijdsgenootjes in de klas zitten, want dat komt de kwaliteit van het onderwijs ten goede'', stelt PvdA-Kamerlid Loes Ypma. En VVD-Kamerlid Karin Straus: ''Leerlingen leren niet alleen van hun leraren, maar ook van elkaar.''

Creatieve oplossingen

Straus vindt verder dat scholen hun ogen niet moeten sluiten voor de teruglopende leerlingenaantallen.

''In plaats daarvan roep ik de scholen op om in hun regio te werken aan creatieve oplossingen zoals bijvoorbeeld samenwerkingsscholen." Wel moeten dan de regels worden veranderd die samenwerking in de weg staan, vindt de coalitie.

Dwaas

Oppositiepartijen CDA en ChristenUnie zijn niet blij met het voorstel van de coalitie. ''Dit is echt een verschrikkelijk voorstel'', vindt CDA-Kamerlid Michel Rog, die verder spreekt van een ''dwaas plan".

''Als je stopt met de toeslag, dan sluit je in feite alsnog de kleine scholen'', stelt hij. ''Dit is van dat Haagse denken. Zo van: wij beslissen wel wat goed is.''

Volgens Arie Slob van de ChristenUnie zal het schrappen van de toeslag desastreus uitwerken. ''Ik hoop dat PvdA en VVD nog openstaan voor debat hierover'', zegt hij.

Samenwerking

D66 vindt dat het geld voor kleine scholen per regio moet worden verstrekt. ''Dat bevordert samenwerking'', stelt Kamerlid Paul van Meenen. GroenLinks en de SP kijken nog naar het voorstel.

Ook CNV-Onderwijs vindt het een ''zeer slecht plan''. Volgens voorzitter Helen van de Berg wordt op deze manier 1400 scholen de nek omgedraaid wat kostbare gevolgen heeft. Gebouwen komen leeg te staan, werkgelegenheid verdwijnt en de kosten voor vervoer van kinderen lopen op, aldus Van De Berg.

Kleine scholen

Een op de vijf Nederlandse basisscholen heeft minder dan 100 leerlingen. In totaal gaat het om 1400 scholen. Een kwart daarvan heeft zelfs minder dan 50 kinderen. 

De meeste kleine scholen staan in Friesland, Groningen, Drenthe en Zeeland. In veel gemeentes daar is minstens de helft van de basisscholen een kleine school met minder dan 100 leerlingen.