Het rijk moet zelf toezicht gaan houden op de financiën van woningcorporaties om debacles zoals bij Vestia in de toekomst te voorkomen. 

Minister Stef Blok (Wonen) wil daarom een nieuwe inspectiedienst in het leven roepen, zo schrijft hij woensdag aan de Tweede Kamer.

Blok volgt met zijn voorstel een aanbeveling van de commissie-Hoekstra. Die concludeerde begin dit jaar in een kritisch rapport dat toezichthouders te laat en onvoldoende reageerden op de problemen bij Vestia. De corporatie kwam in grote financiële problemen door verkeerd uitgepakte beleggingen.

Het toezicht op de financiën ligt nu nog grotendeels bij het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV). De nieuw te vormen inspectiedienst wordt bij het ministerie van Binnenlandse Zaken ondergebracht. Door het dichterbij halen van het toezicht "wordt de ministeriële verantwoordelijkheid het best gewaarborgd".

Saneren

Het CFV gaat in afgeslankte vorm verder en gaat zich alleen nog maar bezighouden met het saneren van woningcorporaties en het organiseren van projectsteun.

Blok stelt in zijn brief dat er niet alleen beter toezicht moet komen, maar ook ''een andere cultuur'' moet ontstaan bij corporaties. Verantwoording afleggen en een ''maatschappelijk dienstbare'' instelling moeten vanzelfsprekend worden, vindt hij.

Een van de manieren om dit af te dwingen is het verplicht stellen van de sectorcode voor goed bestuur. Vestia had zich niet aan deze - voorheen vrijwillige - code verbonden.

Verder moeten de commissarissen van corporaties in de nieuwe wet 'zwaarwegende besluiten' van het corporatiebestuur altijd vooraf goedkeuren.

CFV bezorgd

De huidige toezichthouder CFV stelt "verrast en bezorgd" te zijn over het plan van minister Blok. Volgens het CFV is het niet goed als al het toezicht op de corporatiesector bij het ministerie ligt.

Het rijk houdt bijvoorbeeld ook al toezicht op het volkshuisvestingsbeleid van de corporaties. Het CFV ziet meer in het oprichten van een nieuwe, onafhankelijke financiële autoriteit die toeziet op woningcorporaties.