PvdA-voorzitter Hans Spekman zal niet schromen om de vinger op de zere plek te blijven leggen als kabinetsplannen slecht uitpakken. "Je moet niet veronachtzamen wat onzekerheid met mensen doet", zegt hij in een interview met NU.nl.

Is het vorige week gepresenteerde bezuinigingspakket verdedigbaar? Er zitten wel weer extra bezuinigingen in die de economie raken.

"Maar pas vanaf volgend jaar. Niet doorgaan met bezuinigen in 2013 vind ik pure winst. En ik hecht veel waarde aan het overleg met de polder. Zeker in deze moeilijke economische situatie is rust in de polder belangrijk. Met name de positie van de FNV vind ik belangrijk, want die zien we als een bondgenoot voor de toekomst."

Hoe belangrijk is het dat het kabinet met de polder tot een akkoord komt?

"Ik zie het als noodzakelijk. De situatie is buitengewoon moeilijk. Dan moeten we niet hebben dat er straks demonstraties en protesten zijn. We moeten over de problemen praten en ze oplossen."

Noodzakelijk zegt u, maar hoe ver wilt u daarin gaan? Bij geen akkoord gaat het hele bezuinigingspakket niet door?

"Dat blijft lastig, maar ik zie het echt niet voor me. Desnoods halen ze nachten door om tot een akkoord te komen. Ik weet dat iedereen tot een akkoord wil komen, het is cruciaal dat dit slaagt."

Wat moet er wat u betreft absoluut bereikt worden met het akkoord?

"Ik zou het niet erg vinden als de verkorting van de WW-duur wordt afgezwakt. We staan voor onze handtekening, maar dit voorstel ligt als een steen op onze maag. Ik zie de angst in de ogen van mensen over de onzekerheid over hun baan."

"Er is 250 miljoen extra vrijgemaakt voor de sociale agenda bij de aanpassing van het regeerakkoord in november. Ik reken erop dat de WW-verkorting wordt afgezwakt, zodat mensen niet na een jaar al op bijstandsniveau komen te zitten."

"Het belangrijkste is dat mensen snel aan het werk kunnen gaan. Wat dat betreft zijn de lange termijn perspectieven goed, maar nu even niet. Je moet niet veronachtzamen wat onzekerheid met mensen doet. Ik heb daar diep medelijden mee."

De SP ziet de FNV ook als bondgenoot. Rekent u op steun van de SP als de FNV instemt met het sociaal akkoord?

"Ik hoop het. Ik hoop dat partijen willen meedenken, in plaats van naar het plafond kijken. Ook de SP had bezuinigingen in het programma. Ook een bezuiniging op de WW. Dat is iedereen vergeten, maar ik niet."

"Bovendien heeft de SP zicht met de PvdA altijd verzet tegen de flexibilisering op de arbeidsmarkt. Als we daar stappen in kunnen zetten via het sociaal akkoord dan ga ik ervan uit dat de SP daaraan steun verleent."

De coalitie vraagt steun bij de oppositie, maar die partijen herinneren u er aan dat de PvdA bij het Lenteakkoord vorig jaar niet alleen aan de kant bleef staan, maar ook fel tegen de plannen fulmineerde.

"Wij nemen nu zelf de verantwoordelijkheid en daar loop ik niet voor weg. Sterker nog, daar loop ik nooit voor weg. Afgelopen week was ik in Groningen en omstreken en in Enschede, om te vertellen waar we naartoe werken. Dat is niet altijd makkelijk, maar we doen het wel."

Destijds was de kritiek onder meer dat het kabinet niet zorgt voor banen, maar in dit extra bezuinigingspakket wordt een lastenverlichting voor het bedrijfsleven geschrapt. Slecht voor de werkgelegenheid.

"Dat is een generieke lastenverlichting die nu niet doorgaat, maar daar staat tegenover dat er gericht wordt geïnvesteerd in de bouw en de infrastructuur. Ik hoop dat dat de gevolgen beperkt, want het verdwijnen van banen in de bouw is een groot probleem."

Nullijn in de zorg dan, dat was slecht voor de koopkracht zei de PvdA vorig jaar.

"Nogmaals, daarom doen we in 2013 ook niks extra's. Volgend jaar gaan we uit van een economische groei van 1 procent. We moeten wel maatregelen nemen, omdat andere landen en financiële markten anders het vertrouwen kunnen verliezen als onze schuld te hoog oploopt. Aan de andere kant: de 3 procent is niet in beton gegoten."

Als de economische groei tegenvalt zouden bezuinigingen dus weer kunnen worden uitgesteld?

"Ik weet het niet. Ik hoor natuurlijk wel de punten van kritiek op het regeerakkoord. Bij sommige van die punten zou je kunnen kijken of het misschien anders moet."

Zoals?

"De zorg voor gehandicapten en de werkgelegenheid in de zorg. Die hoor ik vaak. De werkgelegenheid in de zorg neemt af door keuzes in het regeerakkoord. Aan de andere kant moet er wel een dekking zijn als we die punten willen aanpassen."

"Wij moeten ons als partij zo organiseren dat we de vinger op de zere plek blijven leggen. Als er dingen gebeuren die niet goed uitpakken dan moeten wij daar tegen optreden."

Maakt het regeren met de VVD het moeilijker om tegelijkertijd aan partijprofilering te doen?

"Met jezelf regeren is altijd makkelijker, maar niet erg reëel."

Maar u en Diederik Samsom hadden het in de campagne over partijen die dichtbij stonden, de VVD stond zo'n beetje het verst van jullie af.

"Er was geen andere coalitie denkbaar. Het was ook niet de wens van de kiezer dat wij bij elkaar kwamen, want mensen stemden op ons omdat ze Rutte niet wilden en stemden op Rutte omdat ze ons niet wilden. Maar het heeft niet zo veel zin om daar over te gaan lopen kissebissen."

Onlangs presenteerde het wetenschappelijk bureau van de PvdA het rapport Van Waarde. Daarin wordt de koers naar links verlegd en moet er worden afgestapt van het ik-denken. Hoe is dat te rijmen met een coalitie met de VVD?

"Daar zit spanning op. We kunnen ook niet alles vandaag regelen, maar het gaat er veel meer om dat we vertrouwen kweken en toewerken naar die stip aan de horizon.

"Dat betekent dat we niet meer willen dat schoonmakers door een school moeten rennen, omdat ze anders niet meer efficiënt bezig zijn. En moet de school er weer zijn voor jongeren in plaats van jongeren voor de school. Vakmanschap moet weer erkend worden in plaats van dat medewerkers zich een nummer voelen. Daar werken wij naar toe."

Waar zit de spanning?

"Natuurlijk is die WW-verkorting in het regeerakkoord een gevoelig punt en zijn ook de strafbaarstelling van illegaliteit en de korting op ontwikkelingssamenwerking niet onze keuzes."

"Daar staat tegenover dat we in de VVD soms ook een verrassende bondgenoot vinden, bijvoorbeeld bij de aanpak van de topsalarissen in de publieke sector. Dit zorgt ervoor dat corporaties en scholen niet meer worden geleid door geld gedreven types, maar door mensen met hart voor de publieke zaak."

Gaat dit kabinet de rit uitzitten?

"Als het aan mij ligt wel. Het was niet onze eerste voorkeur, maar we zijn het aangegaan en dus is het onze dure plicht er een succes van te maken. Stilstand kunnen we in Nederland niet gebruiken."