Het is terecht dat er vanuit Brussel kritiek wordt gegeven op de hoge hypotheekschuld in Nederland. "Als je zo afhankelijk bent van het buitenland als Nederland dan moeten rotte appels, waar de hoge hypotheekschuld er één van is, er zo snel mogelijk uit."

Dit stelt de Nederlandse eurocommissaris Neelie Kroes in een interview met NU.nl. "We hebben tijdens de crisis allemaal geleerd wat de risico's van hoge schulden zijn." 

Nederlandse huishoudens hebben een hypotheekschuld die tot de hoogste ter wereld behoort. Er wordt daarom sinds vorig jaar vanuit Brussel kritiek gegeven op de oplopende schuldenlast in ons land.

In gevaar

De 'zeer hoge hypotheken' zouden drukken op de Nederlandse economie en daarmee ook het economische evenwicht van de eurozone als geheel in gevaar kunnen brengen, ook al wordt er via de pensioenen in ons land ook veel gespaard.

Tot het uitbreken van de kredietcrisis in 2008 was het nauwelijks een probleem, maar nu beschouwen internationale beleggers de Nederlandse hypotheekmarkt steeds meer als risicovol.

Banken moeten daardoor hogere tarieven betalen voor de financiering van hun hypotheekproductie, zo constateerde onlangs ook De Nederlandsche Bank (DNB). Mede daardoor betalen Nederlanders een hogere rente op hun hypotheek dan in andere landen in Europa.

Scheef

Volgens Kroes is vanuit het verleden uit te leggen waarom er in Nederland zo’n hoge schuldenlast is. "Maar het is niet een systeem waar we in een open markteconomie nu profijt van hebben. Je krijgt een scheve situatie. Het is goed dat daar nu vanuit Brussel, in goed overleg met dit kabinet overigens, een aantal maatregelen voor worden voorgesteld."

Volgens Kroes heeft Brussel daarbij ook het voordeel dat er niet aan 'kortetermijnpolitiek' wordt gedaan zoals in bijvoorbeeld Nederland. "Wij zeggen nooit iets omdat er bijvoorbeeld weer verkiezingen aankomen. Het is allemaal zeer weloverwogen."

Tunnelvisie

"Het gezichtsveld van Brussel is ook breder dan in Nederland. Je krijgt in je eigen land toch sneller een tunnelvisie. Wij geven vanuit Brussel een vergelijkend warenonderzoek."

In andere landen, zoals Duitsland, ligt de hypotheekschuld doordat huizenkopers meer eigen geld in moeten leggen, bijvoorbeeld een stuk lager.

Begrotingstekort

Kroes verwijst bovendien naar het te hoge begrotingstekort in Nederland, dat al twee jaar boven de toegestane 3 procentsregel vanuit Brussel uitkomt. Voor 2013 wordt ondanks een bezuinigingspakket van 16 miljard een tekort van 3,3 procent verwacht.

Daarom maakte het kabinet bekend volgend jaar nog eens ruim 4 miljard extra te bezuinigen. "In Brussel koersen we op preventie in plaats van correctie achteraf. Het gaat er niet alleen om dat je je begroting op orde houdt door te bezuinigen."

"Je moet ook met elkaar kunnen constateren waar de weeffouten liggen. Zodat het probleem wordt opgelost in plaats van dat het blijft voortsudderen", aldus de VVD'er.

Rutte

Volgens de Nederlandse eurocommissaris ligt er voor haar partijgenoot en premier Mark Rutte dan ook een taak om de adviezen uit Brussel beter uit te leggen. "Ik vind dat Mark nadat hij voor de tweede keer premier is geworden meer verantwoordelijkheid neemt voor het besluitvormingsproces in Europa. Dat is wel eens anders geweest."

"Het is ook zo gemakkelijk om mee te deinen met de oneliners van 'Brussel doet maar'. Ik vraag me bij kritiek zelf altijd af of ik er wel goed over heb gecommuniceerd. In die communicatie kan vanuit het kabinet nog wel wat verbeterd worden."

Begroting

Kroes hoopt daarnaast dat het Europees Parlement aanstaande woensdag, zoals aangekondigd, tegen de Europese begroting gaat stemmen.  Kroes liet zich na de EU-top, waar Nederland de jaarlijkse korting van 1 miljard euro op de afdracht aan Brussel wist te behouden, al zeer kritisch uit over de resultaten van de onderhandelingen.

"We kregen tijdens die top de gekke situatie waar het niet meer ging om de inhoud, maar om de hoogte van de bedragen", zo zegt Kroes. "Aan die situatie heeft Nederland zeker bijgedragen."

"Dat komt omdat politici over het algemeen alleen maar denken aan de korte termijn en hoe ze de volgende verkiezingen kunnen winnen."

"Terwijl de discussie zou moeten gaan over wat voor toekomstige economie willen we hebben. Wat voor banen moeten onze kinderen vervullen. In het budget van de komende jaren gaat 40 procent op aan landbouw. Het is te gek voor woorden om te denken dat onze economie in de toekomst nog landbouwgericht is."