Het kabinet komt deze vrijdag met een extra pakket maatregelen om het begrotingstekort voor 2014 terug te dringen. Daarvoor zal draagvlak gezocht worden bij oppositiepartijen en sociale partners.

Dat maakte VVD-fractieleider Halbe Zijlstra donderdag bekend nu het Centraal Planbureau heeft becijferd hoe het ervoor staat met het begrotingstekort en de werkloosheid.

Uit die cijfers blijkt dat het begrotingstekort voor dit jaar uitkomt op 3,3 procent, en voor volgend jaar op 3,4 procent; beide enkele tienden hoger dan de Brusselse norm van 3 procent.

Volgens Zijlstra vielen de cijfers echter "niet tegen". Hij ziet vooral gunstige tekens in de groei van de wereldhandel en van investeringen. "Dat is een voorbode van herstel", aldus Zijlstra.

Wel denkt hij dat het nog moeilijk zal worden om de 4 miljard euro aan extra bezuinigingen te vinden om de begroting voor 2014 op orde te krijgen. "Het laaghangende fruit is nu wel geplukt."

Voor dit jaar zal het kabinet niet verder bezuinigen. Volgens de VVD'er zouden daarvoor de belastingen moeten worden verhoogd, en daar willen ze niet aan.

Werkloosheid

Ook PvdA-leider Samsom vindt dat de cijfers afgezet tegen de verwachtingen van de afgelopen maand nog meevallen. Wel maakt hij zich grote zorgen over de oplopende werkloosheid.

Door de verslechterde economische situatie daalt de werkgelegenheid opnieuw. De werkloosheid loopt in 2013 op tot 560.000 mensen en in 2014 tot 575.000 mensen. Dit komt in 2013 neer op 6,25 procent van de beroepsbevolking.

"Alles wat het kabinet de komende tijd doet moet er op gericht zijn om daar tegenwicht aan te bieden, onder meer door extra investeringen om de jeugdwerkloosheid binnen de perken te houden", aldus Samsom. 

Aanjagen

Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën liet daarop al weten dat het kabinet niet alleen wil bezuinigen, maar ook wil proberen de economie aan te jagen en te zorgen voor meer werkgelegenheid. 

Dijsselbloem sprak van "sombere cijfers'', die "extra bitter'' zijn voor de tienduizenden die werkloos worden. "We zitten in zwaar weer, waar we doorheen zullen moeten.''

Oppositie

Ook de oppositiepartijen zijn vooral geschrokken van de werkloosheidscijfers. Volgens het CDA bevestigen de cijfers van het CPB de vrees die de partij al had "voor al die mensen die hun baan verliezen, de waarde van hun huis zien kelderen of hun pensioen zien dalen".

CDA-leider Sybrand Buma: "Belangrijkste opgave voor het kabinet is om de economie aan de praat te krijgen. Maar het kabinet strooit tot dusverre vooral zand in plaats van olie in de banenmotor. Lastenverzwaringen en nivellering schaden de koopkracht en het consumentenvertrouwen."

"Wij willen wel meepraten met het kabinet, maar we willen eerst een voorstel zien."

Draagvlak

Ook andere partijen geven aan dat het zoeken van draagvlak voor nieuwe kabinetsplannen belangrijk is. "Bij ons kan het kabinet zeker aankloppen, maar dan verwacht ik dat ze met duidelijke voorstellen komen", zo stelt ChristenUnie-leider Arie Slob. 

Bram van Ojik van GroenLinks suggereert dat banen gecreëerd kunnen worden door te investeren in schone energie. "Deeltijdpensioen is een andere goede maatregel om de werkgelegenheid een impuls te geven", aldus Van Ojik die zegt dat hij hierover graag in gesprek gaat met kabinet.

Sociale partners

D66-leider Alexander Pechtold vindt dat draagvlak ook vooral gezocht moet worden bij de sociale partners: "Er ligt nu een grote verantwoordelijkheid bij FNV en VNO-NCW. Ik vraag de sociale partners en het kabinet snel met oplossingen te komen en niet te verzanden in eindeloze overleggen."

Zelf zegt Pechtold dat hij zich geen "oranje-akkoord in laat rommelen". Samsom (PvdA) hintte woensdag bij Pauw & Witteman op zo'n akkoord met oppositiepartijen tegen half april. Eind april moet de Europese Commissie weten hoe Nederland zich aan de normen gaat houden.

Overleg

Vorig jaar hielpen ChristenUnie, GroenLinks en D66 het gevallen kabinet van CDA en VVD nog met plannen om de begroting voor 2013 op orde te krijgen, die werden vastgelegd in het Lente-akkoord.

Bijna alle oppositiepartijen kwamen donderdagmorgen ook even bijeen om over de CPB-cijfers te overleggen, maar volgens een woordvoerder had deze bijeenkomst vooral een 'procedureel' karakter.

Naar verwachting wordt eerst gekeken of het kabinet de komende weken tot een sociaal akkoord kan komen met werkgever en werknemers. Wel zijn oppositiepartijen vastbesloten zich niet door het kabinet uiteen te laten spelen.

Rutte

De roep om draagvlak vindt gehoor bij premier Mark Rutte, die wil dat het kabinet zoekt naar een "breed draagvlak'' bij de oppositie in de Eerste en Tweede Kamer en bij de werkgevers en werknemers om te komen tot nieuwe begrotingsplannen. 

"Belangrijk is het overleg met de sociale partners en een breed draagvlak in de Tweede en Eerste Kamer. Met z'n allen de schouders eronder, dat geldt voor heel Nederland'', aldus Rutte.

Volgens de premier zal het waarschijnlijk niet mogelijk zijn om het begrotingstekort dit jaar al onder de EU-grens van 3 procent te krijgen. Maar in 2014 moet het kabinet de overheidsfinanciën echt weer op orde krijgen, zo vindt Rutte.

Vertrouwen

Niet iedereen vindt het een goed idee om volgend jaar extra bezuinigingen door te voeren. PVV-leider Geert Wilders vindt dat belastingverlaging nodig is om de economie te stimuleren en vertrouwen te herstellen. "Dat kan door miljarden te korten op uitgaven voor ontwikkelingshulp, subsidies en Europa", aldus Wilders.

Ook Emile Roemer van de SP ziet niets in extra bezuinigingen: "Dan dalen de bestedingen en blijft het vertrouwen in de economie wantrouwen. In heel Europa hebben we door dat het anders moet, zelfs van het IMF krijgen we andere adviezen, maar het kabinet dendert maar door op dezelfde lijn.''

Sociale partners

Vakbond CNV vindt dat regering en sociale partners "de echte problemen" moeten oplossen om de economie uit het slop te trekken.

"Gaan we het vanaf vandaag weer alleen hebben over de miljarden die in 2014 op tafel moeten komen, dan zie ik dat licht aan het eind van de tunnel snel vervagen", aldus CNV-voorzitter Jaap Smit.

Reginald Visser van vakcentrale MHP stelt dat werkgelegenheid nu de grootste zorg is. "Star vasthouden aan de 3%-norm staat gelijk aan een verder oplopende werkloosheid. We moeten vermijden dat we in een verdere negatieve spiraal komen", aldus Visser. "Het noodzakelijk herstel van vertrouwen vraagt om zekerheid en perspectief. Werk en inkomen zijn daarvoor heel belangrijk."