CDA en D66 willen dat er een onafhankelijk onderzoek komt naar het definitief stoppen met de Fyra, de falende hogesnelheidstrein die Amsterdam en Brussel had moeten gaan verbinden.

''We willen serieus inzicht hebben in deze optie'', stelt CDA-Kamerlid Sander de Rouwe donderdag.

Hij wil kijken wat de consequenties en kosten zijn van het openbreken van de concessie, het recht om op het spoor te rijden. Dat recht is nu in handen van HSA, een dochterbedrijf van NS en KLM.

HSA heeft een contract over de Fyra's met de Italiaanse producent AnsaldoBreda. ''Als we stoppen met HSA, zijn we ook de Fyra kwijt'', concludeert De Rouwe. 

Rekenkamer

D66-Kamerlid Stientje van Veldhoven stelt dat de beste oplossing gevonden moet worden voor de reiziger en de schatkist. ''Daarom moeten we alle scenario's op een rijtje hebben.''

Ze hoopt dat het niet nodig is om de concessie open te breken, maar ze wil wel duidelijk hebben wat de mogelijkheden en kosten zijn. Het onderzoek zou door de Rekenkamer of het onderzoeksbureau van de Kamer gedaan moeten worden.

Hopeloos

De Rouwe stelt dat de Tweede Kamer de afgelopen jaren steeds voor voldongen feiten is komen te staan rond de Fyra. ''Er worden besluiten genomen en dan moeten we tekenen bij het kruisje. Dat wil ik nu echt voorkomen.''

Hij vindt dat de Kamer nu aan zet is om informatie te verzamelen, omdat staatssecretaris Wilma Mansveld (Spoor) en de NS daar niet mee komen.

Hij noemt de situatie met de Fyra hopeloos. ''Eerst wordt de trein met jaren vertraging geleverd en dan is 'ie ook nog eens stuk'', stelt De Rouwe.

Daarnaast is er het gevaar dat de perikelen met de Fyra de staatskas nog flink wat geld gaan kosten, omdat de verliezen van HSA bij de NS terechtkomen en de staat de enig aandeelhouder van de NS is.

Terugsturen

''Het kost veel geld om de concessie open te breken en met een andere partij in zee te gaan. Maar het kost ook veel om hiermee door te gaan. Met een nieuwe concessie hebben we in elk geval de kans dat er een vervoerder met degelijk materiaal op de hogesnelheidslijn gaat rijden'', vindt de CDA'er.

D66 en CDA zijn niet de eerste partijen die laten blijken dat het geduld met de Fyra op is. Eerder stelden PVV en SP dat de treinen teruggestuurd moesten worden naar Italië. ''Als ze dat tenminste halen'', zei PVV-Kamerlid Machiel de Graaf daar toen over.

GroenLinks

GroenLinks en zijn Vlaamse zusterpartij Groen willen ook dat de Algemene Rekenkamer en het Belgische Rekenhof gezamenlijk onderzoek doen naar het debacle met de Fyra.

Dat hebben ze donderdag bekendgemaakt. Beide instituten zouden moeten nagaan hoeveel de ellende met de Fyra heeft gekost en hoeveel kosten er nog te verwachten zijn.

Ook moeten ze onderzoeken of financiële prikkels een goede treinverbinding tussen Nederland en België in de weg staan.