DEN HAAG - De meevaller voor de Nederlandse schatkist waarmee minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën onlangs op de proppen kwam "heeft de geur van creatief boekhouden".

Dat zei hoogleraar en oud-DNB-directeur Lex Hoogduin maandag tijdens een hoorzitting daarover in de Tweede Kamer. "Er is geen meevaller, er is iets verschoven op de posten", aldus Hoogduin.

Minister Dijsselbloem kwam deze maand met een constructie waardoor de Nederlandse staat de komende jaren 3,2 miljard euro aan winst krijgt uitgekeerd, in ruil voor een garantie van 5,7 miljard euro van De Nederlandsche Bank (DNB).

Door de meevaller slinkt het Nederlandse begrotingstekort en wordt de staatsschuld teruggebracht.

Creatief boekhouden

Oppositiepartijen vertrouwden de constructie niet helemaal en organiseerden een hoorzitting met onder meer Lex Hoogduin, voorafgaand aan de stemming over het voorstel aanstaande donderdag.

Hoogduin ziet weinig voordelen in de voorgestelde regeling tussen DNB en de staat: "Het enige wat het doet is de uitkomst van het begrotingstekort ietsjes opfleuren."

Reputatie

Volgens de hoogleraar hangt om de constructie "de geur van creatief boekhouden" en zou "de suggestie van een meevaller" worden gewekt voor de staatskas terwijl onderliggend niets is veranderd. 

"Dit is potentieel niet goed voor de reputatie van de overheid in de richting van de eigen financiële sector en ook in de richting van buitenlandse overheden."

Overigens denkt Hoogduin niet dat het voorstel van de minister in strijd is met (Europese) regels.

Begrotingstekort

De regeling zou het kabinet daarentegen goed uitkomen nu het begrotingstekort hoger dreigt uit te pakken dan de door Brussel gewenste 3 procent. 

Mede door de redding van SNS Reaal verwacht de Europese Commissie dat het Nederlandse tekort dit jaar uitkomt op 3,6 procent. Donderdag komt ook het Centraal Planbureau met cijfers, waarna het kabinet zal afwegen of er verder bezuinigd moet worden.

Op die cijfers zou de regeling met DNB overigens nog weinig effect hebben, omdat DNB dan dit jaar 0,8 miljard extra winst zou afdragen, wat tot ongeveer 0,1 procent lager tekort zou leiden.

CDA

Eerder spraken CDA en de ChristenUnie woorden van gelijke strekking. Pieter Heerma van het CDA en fractieleider Arie Slob van de ChristenUnie vonden dat de Tweede Kamer hier kritisch naar moest kijken.