DEN HAAG - Burgers kunnen straks raadgevende referenda over wetsvoorstellen organiseren.

De Tweede Kamer is donderdag akkoord gegaan met een initiatiefwetsvoorstel van PvdA, D66 en GroenLinks, waarin dit wordt geregeld. Ook PVV, SP, PvdD en 50PLUS stemden voor.

Een referendum kan worden aangevraagd als minimaal 300.000 burgers een ondersteuningsverklaring tekenen. Vervolgens kan voor of tegen het wetsvoorstel worden gestemd. De uitslag is formeel niet bindend, maar de Kamer kan de uitspraak van de bevolking niet makkelijk naast zich neerleggen.

In 2005 vond in Nederland al een referendum over de Europese grondwet plaats. Ook dat gebeurde op initiatief van PvdA, D66 en GroenLinks. Een meerderheid stemde toen tegen deze grondwet. De grondwet werd toen veranderd in een EU-verdrag. Dat werd zonder referendum geratificeerd.

Het wetsvoorstel moet nog door de Eerste Kamer worden behandeld.

Wat houdt een raadgevend referendum precies in?

- Burgers kunnen een referendum aanvragen over een wetsvoorstel op een moment dat dat al bekrachtigd is door minister en staatshoofd, maar nog niet in het Staatsblad staat. Er zijn wel minstens 300.000 handtekeningen nodig.

- De uitkomst van het referendum is niet bindend. Maar de politiek kan een uitspraak van een grote groep burgers niet zomaar naast zich neerleggen, verwachten de indieners. D66-Kamerlid Gerard Schouw: ,,Deze wet geeft burgers de serieuze mogelijkheid om zich uit te spreken en zij krijgen een belangrijke stem in het beslissingsproces van de regering. Het zou oneerbiedig zijn het te zien als een opiniepeiling die te pas of te onpas ingezet kan worden.''

- Voor de opkomst bij het raadgevend referendum gelden geen criteria. Maar bij een lage opkomst legt de uitkomst vermoedelijk minder gewicht in de schaal dan wanneer er veel mensen naar de stembus gaan.

- Het raadgevend referendum mag niet verward worden met het correctief referendum. Dat biedt burgers de mogelijkheid een wetsvoorstel terug te draaien. De uitslag daarvan is wel bindend. Ook voor het correctief referendum ligt een initiatiefwetsvoorstel klaar, maar dat verreist grondwetswijziging, een tijdrovende procedure. Een eerdere poging strandde in de jaren 90 in de Eerste Kamer.