DEN HAAG - Studenten krijgen mogelijk meer tijd voor het aflossen van hun lening. Coalitiepartijen VVD en PvdA willen naar het door econoom Bas Jacobs geopperde idee kijken.

Het kabinet is voornemens om de basisbeurs per studiejaar 2014-2015 te vervangen door een sociaal leenstelsel.

Studenten krijgen vervolgens 15 jaar om hun schuld af te lossen, maar dit gebeurt naar draagkracht. Na de vijftien jaar wordt de overige schuld kwijtgescholden.

Tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer zei Jacobs woensdag dat leenangst bij studenten niet goed wordt ondervangen in het voorstel van minister Jet Bussemaker (Onderwijs).

Ook zullen de overheidslasten hoger zijn doordat de hoge schulden zorgen voor hoge kwijtscheldingen en zorgt het aflossen naar draagkracht voor uitvoeringsproblemen, stelt Jacobs.

Socialer

Volgens hem kan het eenvoudiger en socialer door de aflossingstermijn te verlengen, zelfs tot aan de pensioengerechtigde leeftijd. "Het is economisch onzinnig om de terugbetaling te laten plaatsvinden juist in die periode van het arbeidzame leven waarin afgestudeerden het laagste inkomen genieten en waarin afgestudeerden de hoge kosten van kinderen en huisvesting hebben", aldus de econoom.

"Een lange aflossingstermijn bespaart op kwijtscheldingskosten aangezien vrijwel alle afgestudeerden zullen aflossen over hun leven."

De belastingdienst zou dan de rente en aflossing bij de afgestudeerden moeten innen. Wel stelt hij een drempelinkomen voor vanaf waar er terugbetaald moet worden.

Interessant

PvdA-Kamerlid Mohamed Mohandis noemt het plan van Jacobs 'een interessante suggestie'. Wel wil hij nog goed bekijken of de voordelen opwegen tegen de nadelen.

Volgens studentenvakbond LSVb betekent een verlengde aflossing ook dat er langer rente betaald moet worden. "Omdat lagere inkomens niet vervroegd kunnen aflossen worden zij hiermee benadeeld", aldus voorzitter Kai Heijneman.

Gerrit de Jager, consultant hoger onderwijs, pleitte tijdens de hoorzitting eveneens voor een langere aflossing. Wel stelde hij voor om het drempelinkomen te verhogen, omdat een studie pas rendeert als er rond het modaal inkomen wordt verdiend.

Dit kost weliswaar de overheid meer, maar dit wordt gecompenseerd doordat meer jongeren zullen gaan studeren.

Modellen

PVV-Kamerlid Harm Beertema is door Jacobs niet dichterbij een positief oordeel over het leenstelsel gekomen. "Jacobs is een econoom. Niks mis mee, maar hij denkt in modellen. Studenten passen daar niet in", aldus de PVV'er. "Er blijven onoverkomelijke problemen voor de toegankelijkheid voor de kinderen van Henk en Ingrid."

Carola Schouten (ChristenUnie) vindt de gevolgen voor de lage inkomens moeilijk te overzien in de voorstellen van De Jager en Jacobs. Wel zegt ze dat haar fractie tegen een sociaal leenstelsel is en blijft, ook na de hoorzitting.

SP-Kamerlid Jasper van Dijk noemt het voorstel van Bussemaker 'broddelwerk'. "Dit wordt na de hypotheekschuld de grootste collectieve schuldenpost."

Eerste kamer

Of het leenstelsel er komt is hoogst onzeker. In de Eerste Kamer heeft de coalitie geen meerderheid en is daardoor afhankelijk van GroenLinks en D66.

Met name GroenLinks heeft al laten weten grote moeite te hebben met de voorstellen van Bussemaker.