AMSTERDAM - SNS Reaal is genationaliseerd. De redding van de bank en verzekeraar kost de staat direct 3,7 miljard euro. 

Dat heeft het ministerie van Financiën vrijdagochtend bekend gemaakt.

"Medio december bleek dat de problemen nog veel groter waren bij SNS dan eerder gedacht", zegt minister Jeroen Dijsselbloem in een toelichting.

De bank en verzekeraar is vooral door verliezen bij het vastgoedonderdeel Property Finance diep in de problemen geraakt. Al in juni 2008 werd de bank onder verscherpt toezicht geplaatst nadat het staatssteun ontving. Bijna een jaar werd in samenwerking met De Nederlandsche Bank gewerkt aan een reddingsplan. Een redding met hoofdzakelijk privaat kapitaal bleek niet haalbaar.

Deadline

De deadline voor SNS om zelf te komen tot een oplossing met private investeerders verliep dan ook om 18.00 uur donderdagavond. "Nog tot gisteren hebben we gesproken met private equity fondsen. Helaas lukte dat niet", aldus Dijsselbloem. 

De Staat moest nu wel ingrijpen, omdat anders een bankenrun, waarbij rekeninghouders massaal hun geld weghalen bij de bank, dreigde te ontstaan. "Een bank zonder kapitaal, dat kan niet", zo stelt ook Jan Sijbrand, directeur toezicht van De Nederlandsche Bank. 

Dijsselbloem benadrukt dat al het spaargeld van Nederlanders met een rekening bij SNS met de ingreep veilig is gesteld, net als bijvoorbeeld de hypotheken.

SNS Reaal heeft 1,6 miljoen spaarrekeningen en 1 miljoen betaalrekeningen.

Pijnlijk

Wel vindt Dijsselbloem de ingreep pijnlijk. "Niet alleen voor mij persoonlijk, maar meer voor de Nederlandse Staat."

"Ik kan me goed inleven in de weerstand die bestaat onder Nederlanders tegen de ingreep", aldus Dijsselbloem.

"Met deze oplossing hebben we echter erger kunnen voorkomen. Maar het is geen situatie om tevreden over te zijn. We moeten een ingreep als deze in de toekomst zien te voorkomen."

Beelden persconferentie:

Zie ook: 'SNS ten onder door onverantwoord bestuur'

De kosten voor de overheid bestaan uit 2,2 miljard euro aan nieuwe kapitaalinjecties, 0,8 miljard euro als afschrijving van de eerdere steun, en 0,7 miljard euro voor het op afstand plaatsen van het vastgoed.

Daarnaast verschaft de Staat 1,1 miljard aan leningen en 5 miljard aan garanties. De reddingsoperatie heeft negatieve gevolgen voor de financiële positie van de overheid. Het overheidssaldo verslechtert in 2013 met 0,6 procent. De staatsschuld loopt met 1,6 procent op. 

Garantiestelsel

De Nederlandse banken moeten in 2014 1 miljard euro betalen aan de redding. De banken hoeven hierdoor wel pas 2 jaar later bij te gaan dragen aan het depositogarantiestelsel.

Dit is de pot geld die in eerste instantie vanaf juli dit jaar door de banken gevuld zou worden met de bedoeling dit te gebruiken als de tegoeden van rekeninghouders van een bank die niet meer aan verplichtingen kan voldoen in gevaar komen. 

Afstoten

Eerder werd een plan besproken om de bank met hulp van de drie andere grote banken van Nederland, ING, ABN Amro en Rabobank te redden. Dit stuitte echter op weerstand in Brussel, omdat ING zelf staatssteun heeft ontvangen en ABN volledig in handen van de staat is.

De nationalisering van SNS moet nu ook verder aan de Europese Commissie worden voorgelegd.

Dijsselbloem stelt dat het niet zijn doel is zoveel mogelijk banken in zijn bezit te hebben, maar dat hij SNS wegens de diversiteit in het bankenlandschap wel in zijn geheel wilde behouden.

Wel stelt hij zo snel mogelijk te zullen proberen SNS, mogelijk zelfs in onderdelen weer af te stoten. "Zover de markt dat toelaat."

Dijsselbloem verwacht dat Brussel verder aanwijzingen zal geven ten aanzien van het verkopen van onderdelen en marktbeperkingen. 

Opstappen

Topman Ronald Latenstein, financieel directeur Ference Lamp en voorzitter van de raad van commissarissen Rob Zwartendijk treden terug bij SNS Reaal. Zij ''willen en kunnen geen verantwoordelijkheid nemen voor het nationalisatiescenario'', liet SNS vrijdag weten.

Gerard van Olphen wordt de nieuwe bestuursvoorzitter van de genationaliseerde bank en verzekeraar SNS Reaal. Van Olphen is nu nog financieel directeur bij verzekeringsmaatschappij Achmea. 

Donderdag leek het er nog op dat de Britse investeringsmaatschappij CVC met andere private partijen SNS met 1,8 miljard euro overeind kon houden. Al maakte het concern gisteren ook al duidelijk dat er geen enkele zekerheid was dat dit zou lukken. Deze poging mislukte dan ook donderdagavond.

Bewust risico

Dijsselbloem laat private partijen die bewust een risico namen door geld te steken in SNS Reaal zoveel mogelijk meebetalen aan de nationalisatie van de bank.

"Dat betekent dat ik niet alleen aandeelhouders maar ook achtergestelde crediteuren heb onteigend. Hun vorderingen verliezen volledig hun waarde, wat ook zou zijn gebeurd als SNS failliet zou zijn gegaan. Daardoor dragen ze in totaal 1 miljard euro bij'', aldus Dijsselbloem.

AFM

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft de handel in SNS Reaal opgeschort. Dat werd vrijdag door de toezichthouder bekendgemaakt, kort nadat de bank en verzekeraar werd genationaliseerd.

Lees ook: 
'SNS ten onder door onverantwoord bestuur'
Bankrun dreigde meerdere keren bij SNS
Beleggers SNS Reaal zijn geld kwijt
Banken steunen nationalisatie SNS
Europese Commissie wacht op melding over SNS
Financieel topman Achmea gaat SNS leiden
SNS Reaal ten onder aan vastgoedproblemen
Alle reddingsacties van de staat sinds 'ABN Amro'