AMSTERDAM - De twee grootste oppositiepartijen, PVV en de SP, willen dat er een referendum wordt gehouden over de voorstellen van EU-voorzitter Herman Van Rompuy over de toekomst van de EU.

Beide partijen drongen daar woensdag op aan tijdens het debat over de eurotop die deze week wordt gehouden over de toekomstplannen.

Ook de Partij voor de Dieren is voorstander van zo'n referendum.

Volgens Barry Madlener (PVV) wordt Nederland stapje voor stapje een politieke unie ingedrongen. "Dat is een regelrechte aanslag op de Nederlandse soevereiniteit." Hij eist daarom een referendum.

Ook zou premier Mark Rutte (VVD) zijn veto moeten inzetten om de plannen tegen te houden. Bovendien moet de Tweede Kamer met een tweederde meerderheid besluiten over de plannen, in plaats van een gewone meerderheid.

Begrotingsdiscipline

In de plannen (pdf) van Van Rompuy wordt onder meer gesproken over contracten die afzonderlijke lidstaten moeten afsluiten met de EU over de handhaving van begrotingsdiscipline. Ook wil de Belg een aparte begroting voor de eurozone.

Dit is niets anders dan een 'regelrechte coup van federalisten die dromen van de Verenigde Staten van Europa', concludeerde Harry van Bommel (SP). Europa wil overal het economische en begrotingsbeleid kunnen 'dicteren', zei hij. "Als het aan de SP ligt, zegt de premier daar keihard 'nee' tegen." Ook moet de bevolking zich erover kunnen uitspreken, vindt hij.

Vaagheid

Alexander Pechtold (D66) zei dat hij de kritiek dat Nederland een politieke unie wordt 'ingerommeld' kan volgen. De agenda voor de eurotop is 'vaagheid, vaagheid, vaagheid', zei hij. Pechtold is pro-Europees maar hij eiste een duidelijker opstelling van wat het kabinet zelf wil.

D66-leider Alexander Pechtold verweet Verheijen een woordspelletje te spelen, alleen maar om niet te hoeven toegeven dat Nederland bevoegdheden en soevereiniteit aan Brussel overdraagt.

Ook de vakbonden FNV, CNV en MHP lieten zich tegenover NU.nl negatief uit over de plannen. 

Griekenland

Behalve over de toekomst van de EU ging het ook nog over Griekenland. Verschillende partijen willen weten of ook Rutte niet langer uitsluit dat de schulden van het Zuid-Europese land op enig moment worden kwijtgescholden, in navolging van de VVD-fractie.

Arie Slob (ChristenUnie) vindt de eurotop verder het uitgelezen moment om voorwaarden op te gaan stellen voor landen die uit de euro willen stappen.