AMSTERDAM - De PvdA heeft in de onderhandelingen met de VVD voor het regeerakkoord te snel toegegeven aan de eis om 16 miljard te bezuinigen.

Dit stelt Henk van der Kolk, voorzitter van FNV Bondgenoten (450.000 leden) in een interview met NU.nl. 

"Ik heb toch het idee dat het een beetje pokeren is geweest, met dat vermeende kaartenspel van Wouter Bos. En dat daarbij heel snel door de PvdA is gezegd: we gaan akkoord met de ombuiging van de VVD om 16 miljard te bezuinigen."

"Op dat moment hebben ze zichzelf vastgezet. Dat zijn geen bedragen die je op een achternamiddag kan binnenhalen. Je raakt er mensen ongelofelijk mee in de portemonnee. Waarom moeten we bezuinigen in dit tempo? Ik pleit ervoor wat dat betreft iets meer ruimte te nemen. Natuurlijk moeten we denken aan het huishoudboekje, maar de rol van de overheid is ook een andere."

Vindt u dat het regeerakkoord te snel is gevormd?

"Nee, dat vind ik te makkelijk gesteld. Met deze verkiezingsuitslag is het logisch dat deze partijen de handen in elkaar hebben geslagen."

"Maar ze hebben het niet goed aangepakt. In Nederland hebben we de neiging om een regeerakkoord vrij gedetailleerd te maken. Het is prima als je in korte tijd overeenstemming bereikt, maar doe dat dan in hoofdlijnen."

"Zeker op het moment dat je wil uitstralen dat je het samen met de sociale partners wil doen, zoals in het regeerakkoord staat. Maar nu wordt in het akkoord de ontslagbescherming en -vergoeding drastisch verslechterd, de WW om zeep geholpen."

"Terwijl de hoofdinsteek zou moeten zijn hoe je voorkomt dat mensen worden ontslagen. De eerste maatregelen zijn tot in detail uitgewerkt, over de laatste staan in het akkoord alleen maar warme woorden. Als je zegt dat je polder hoog in het vaandel hebt, dan maak je niet zo’n regeerakkoord."

Was het voor de onderhandelingspositie met het kabinet niet beter geweest als er binnen de FNV al overeenstemming was bereikt over de sociale agenda?

"Nee. Het kabinet moest in eerste instantie laten zien wat zij doen. Daarna is het aan belangenorganisaties om te beoordelen wat er op tafel ligt."

"De verhoudingen tussen de vakbeweging en werkgevers zijn ook niet zodanig dat het op een achternamiddag kan gebeuren. We komen uit een situatie waarbij Ton Heerts (voorzitter vakcentrale FNV, red.) zei dat er geen vakbeweging meer was.  Daar was ik het overigens niet mee eens: we waren er voor 1,4 miljoen leden toch om cao's af te sluiten en sociale plannen af te spreken?"

"Ook moet er nog gewerkt worden aan het vertrouwen richting de werkgevers."

U stelt dat met het regeerakkoord de ontslagvergoeding drastisch wordt verslechterd en de WW om zeep geholpen. Maakt u zich zorgen dat u zich hier na uw aftreden komend voorjaar niet meer voor kan inzetten?

"Het zou mooi zijn als er dan een goede polderafspraak ligt over de nieuwe arbeidsmarkt. Dat gaat absoluut niet eerder dan het voorjaar volgend jaar gebeuren."

"Als we het goed willen doen, dan moet we eerst zorgen voor voldoende en breed gedragen draagvlak. Daar zullen we nog behoorlijk de boer voor op moeten."

"Maar ik zeg er wel bij: de toekomst van de vakbeweging als belangenbehartiger is niet afhankelijk van het feit of de polder nog wel een toekomst beschoren is. Het gebeurt niet alleen meer in Den Haag, maar vooral en nog steeds in bedrijven, op de werkvloer dus, én in Brussel. De arbeidsmarktontwikkeling ligt toch in Europa. We komen meer in multilaterale constructies terecht."

"Of de Sociaal Economische Raad op langere termijn nog houdbaarheidswaarde heeft, die vraag moeten we wel stellen. Als vakbeweging zijn we met vernieuwing bezig. Het is de vraag of anderen dat ook kunnen. Wij vinden het overleg met werkgevers in de Star (Stichting van de Arbeid) de thermometer van de polder."

Eigenlijk zegt u dat als de handreiking van het kabinet richting de sociale partners mislukt, uw bestaansrecht daar niet vanaf hangt.

"Er is een vinger uitgestoken. De 250 miljoen extra voor het verzachten van ingrepen bij WW en ontslagrecht vind ik een fooi waar ik me niet mee laat afkopen."

"Ik moet nog maar zien of er een hand achter die vinger zit. Wij willen alleen praten als er ruimte is voor fundamentele aanpassingen. In het kader van het aankomende overleg met de sociale partners zal toch ruimte geboden moeten worden."

"Het regeerakkoord moet worden opengebroken als het gaat over de ingrepen bij de WW en ontslagrecht. Daar wordt alleen maar afgebroken, niet opgebouwd. Ook is de flexibilisering van de arbeidsmarkt te ver doorgeschoten."

"Ik wil een beter perspectief voor mensen met een flexcontract. Hen moet uitzicht geboden worden op een baan voor onbepaalde tijd en zij verdienen betere arbeidsvoorwaarden."

De dag voor het regeerakkoord trad FNV-voorzitter Ton Heerts in gesprek met de informateurs en de werkgevers. Volgens NRC Handelsblad werd hij echter teruggefloten door grote bonden als Bondgenoten over onderwerpen van de sociale agenda. Klopt dat?

"Ton is van nature ongeduldig, dat hoort bij hem. Daarom is het ook goed dat hij bij de FNV is gekomen. Hij moet ons in zekere zin op de donder geven. Ik sluit niet uit dat hij denkt: dit (sociale agenda, red.) kan ik ook nog wel even doen."

"Maar wij hebben met z'n allen ook een idee over hoe zo'n proces moet verlopen. Dat betekent dat je eerst moet zorgen voor een breed draagvlak onder de leden. We hebben tijd nodig om te komen met oplossingen die door de achterban begrepen worden."

"Die afspraken hangen heel erg samen met de ruimte die we krijgen van het kabinet. Wij willen alleen praten als er ruimte is voor fundamentele aanpassingen."

"De PvdA moet zich ook realiseren waardoor het nou zo groot is geworden. Je kunt niet negeren dat een groot deel van hun stemmen van de SP afkomstig is. Daar moet een sociale agenda uit komen, waar mensen die het moeilijk hebben beschermd worden en waar wordt ingezet op werk. Daar zijn nu nog geen goede keuzes gemaakt."