DEN HAAG - Het eerste kabinet Rutte heeft minder vergaande mogelijkheden om de stijgende kosten van het persoonsgebonden budget te beteugelen, nooit doorberekend toen werd besloten de toegang tot het pgb drastisch te beperken.

Toch zijn het uiteindelijk juist die zachtere, niet-doorberekende maatregelen geweest waarmee in het Lente-akkoord de strenge bezuinigingen op het pgb alsnog voor een groot deel konden worden teruggedraaid.

Dit blijkt uit een rapport dat NU.nl boven tafel kreeg via een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) en dat is opgesteld door ambtenaren van de ministeries Volksgezondheid en Financiën.

Het rapport, genaamd 'Persoonsgebonden budget solide en houdbaar', analyseert de kostenstijgingen van het pgb, en rekent tal van bezuinigingsscenario's door.

Het werd eind maart 2011 afgerond tot concept-status, twee maanden voordat het kabinet van VVD, CDA en gedoogpartner PVV bekend maakte de toegang tot het pgb voor 90 procent van de pgb-houders te schrappen.

Lente-akkoord

In het rapport worden ook enkele andere bezuinigingsmaatregelen weliswaar benoemd, maar niet doorgerekend.

Het betreffen voornamelijk deze scenario's waarmee uiteindelijk in het Lente-akkoord van VVD, CDA, D66, GroenLinks, en ChristenUnie dit voorjaar de harde bezuinigingen van het kabinet voor een groot deel konden worden vervangen door minder vergaande maatregelen, zoals dat het pgb-geld niet meer direct wordt gestort op de eigen rekening.

In een reactie bevestigt het ministerie van Volksgezondheid dat deze scenario's niet door ambtenaren zijn doorgerekend voorafgaand aan het kabinetsbesluit, ook niet in andere inventarisaties.

Het ministerie wijst erop dat er sprake was van een Kamermeerderheid voor het destijds genomen besluit.

Onzorgvuldig

GroenLinks-Kamerlid Linda Voortman noemt het "onzorgvuldig" dat de zachtere bezuinigingsscenario's niet werden doorgerekend. Ook had ze liever gezien dat alle mogelijke maatregelen aan de Tweede Kamer waren gestuurd.

"Dan hadden we waarschijnlijk een heel ander debat gehad, veel opener", aldus Voortman. "En het had veel pijn kunnen voorkomen als die zware bezuiniging toen al kon worden vervangen door minder vergaande maatregelen."

Protesten

De plannen voor het persoonsgebonden budget leidden tot grote protesten in het land en kwam staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten van Volksgezondheid op een motie van afkeuring te staan die werd gesteund door ChristenUnie, PvdA, GroenLinks, Partij voor de Dieren en SP.

De partijen vonden dat de staatssecretaris niet eerlijk communiceerde over de gevolgen van de plannen. Na de totstandkoming van het Lente-akkoord liet Van Zanten weten blij te zijn dat de strenge bezuinigingen waren teruggedraaid.

In het nieuwe regeerakkoord van PvdA en VVD wordt vooralsnog vastgehouden aan de afspraken uit het Lente-akkoord.