'Heroverweeg splitsing NS en ProRail'

AMSTERDAM - Er is een heroverweging nodig van de splitsing van de NS en spoorbeheerder ProRail.

Dat concludeert de Eerste Kamercommissie onder leiding van Roel Kuiper (ChristenUnie) in een dinsdag gepubliceerd rapport (pdf).

Volgens de commissie is een eenduidiger samenwerking nodig op en rond het spoor en kan aanhoudende maatschappelijke onrust worden weggenomen door knopen door te hakken.

Hard oordeel

De commissie-Kuiper heeft ook hard geoordeeld over andere privatiseringen. De Nederlandse overheid heeft overheidsbedrijven en rijksdiensten zonder visie of goed plan geprivatiseerd en verzelfstandigd, aldus de commissie. Dat heeft in plaats van een kleinere rijksdienst geleid tot een veel complexer bestuur.

Vanaf 1980 heeft de Nederlandse overheid bedrijven afgestoten, zoals energiebedrijven en PTT (nu KPN, TNT Express en PostNL). Ook werden rijksdiensten verzelfstandigd, zoals uitkeringsinstantie UWV en de Nederlandse Spoorwegen.

Orde

De commissie constateert dat bij de privatisering en verzelfstandiging verschillende ministeries geen samenhangend beleid voerden. Ook waren vooraf geen kaders opgesteld waaraan de besluitvorming kon worden getoetst. Mede hierdoor hebben de processen 'veel tijd en parlementaire aandacht gekost'.

De commissie pleit ervoor alsnog orde te brengen in wat onder de verantwoordelijkheid van de rijksoverheid valt, en wat private taken zijn.

"Dit vereist een rijksbrede aanpak onder leiding van het ministerie van Binnenlandse Zaken." Overigens is voor de Rijksdienst een projectministerie in het leven geroepen, dat geleid moet worden door beoogd minister Stef Blok (VVD).

Rol parlement

Als de verhoudingen tussen overheid en private diensten en verzelfstandigde bedrijven helderder zijn, kan ook de rol van het parlement verbeteren. In het rapport constateert de commissie dat over de NS soms wel wekelijks werd gesproken.

"Het moet helder zijn waar het parlement als medewetgever en controleur zeggenschap over heeft." Dat kan alleen als het toetsingskader wettelijk is vastgelegd, meent de commissie-Kuiper.

Roel Berghuis van FNV Spoor stelt in een reactie op het nieuws voorstander te zijn van het ongedaan maken van de scheiding tussen de NS en ProRail.

"Het spoorwegpersoneel en de reiziger worden beter bediend door één spoorwegbedrijf. De logistieke diensten van ProRail en NS hebben grote last van de scheiding", aldus Berghuis.

Lees meer over:
Tip de redactie