'Opkoopprogramma ECB niet zonder risico's'

AMSTERDAM - Het nieuwe opkoopprogramma van de Europese Centrale Bank (ECB) is niet zonder risico's. Maar volgens Klaas Knot, president van de Nederlandsche Bank zijn deze risico's acceptabel en is er alles aan gedaan ze te beheersen. 

Dit heeft Knot donderdag gezegd in de Tweede Kamer.  Hij sprak in een gesprek met de financiële woordvoerders van de verschillende politieke partijen tegen dat de ECB de 'geldpers' met het programma zou hebben aangezet. 

Volgens Knot zal de ECB pas staatsobligaties van eurolanden opkopen als ze bereid zijn in ruil daarvoor afspraken over hervormingen te maken voor meerdere jaren.

Drie maanden

Ook zal de ECB zodra een land gebruik maakt van het nieuwe opkoopprogramma, dat opereert onder de naam Outright Monetary Transactions (OMT), dit iedere drie maanden stop zetten om te controleren of een land zich wel aan de afspraken houdt.

Deze controle wordt samen met het IMF en de Europese Commissie uitgevoerd. Pas als zij positief oordelen, wordt het programma weer hervat. "Want we hebben in Europa niet het beste track record dat we ons aan de afspraken houden", aldus Knot. 

Verkeerde prikkels

De ECB maakte begin september bekend weer binnen haar mandaat ongelimiteerd staatsobligaties van zwakke eurolanden op te kopen. Het gaat om kortlopende obligaties met een looptijd van 1 tot 3 jaar. 

Al eerder had de ECB een opkoopprogramma, maar dit leidde volgens Knot tot 'verkeerde prikkels' voor de landen waarvan werd opgekocht.

"Je zag dat landen achterover gingen leunen. We zullen de fouten uit het eerste opkoopprogramma niet herhalen."

Volgens Knot is de ECB weer bereid ongelimiteerd op te kopen omdat "halfslachtige maatregelen niet helpen." Wel maakte hij duidelijk dat de mogelijkheden van de ECB niet ongelimiteerd zijn, waardoor er volgens Knot een 'hele kleine kans' is dat de euro alsnog valt.

Geen gebruik

Tot nu toe heeft nog geen enkel land echter een beroep gedaan op de ECB voor het opkoopprogramma. De nieuwe steunoperatie is vooral gericht op Italiaans en Spaans staatspapier. De rente die zij moesten betalen bereikten het afgelopen jaar meerdere malen recordhoogtes. 

In ruil voor de maatregel van de ECB moeten Italië en Spanje ook steun vragen aan het Europese noodfonds. Dat betekent dat de Zuid-Europese landen moeten voldoen aan extra bezuinigen en hervormingen. Ook deelname van het IMF is een vereiste voor het programma.

Knot laat weten dat sinds de aankondiging Spaanse banken de helft minder dan daarvoor hebben moeten aankloppen bij de ECB. Ook is de kapitaalinstroom van Italië veranderd in een uitstroom. "Goed nieuws voor de Nederlandse belastingbetaler", aldus Knot.

Griekenland

Knot benadrukte in de Tweede Kamer dat het opkoopprogramma alleen geldt voor landen die nog kapitaalmiddelen hebben. "Dit is voor Griekenland al heel lang niet meer het geval."

Eurobonds

Knot liet weten nog geen voorstander te zijn voor het instellen van eurobonds,  waarbij lidstaten gezamenlijk obligaties uitgeven en garant staan voor elkaars schulden. "Dat zou eerder een sluitstuk zijn van de schuldencrisis", aldus Knot.

Volgens hem moeten landen dan eerst laten zien hun schulden onder de 60 procent terug te kunnen brengen. 

Dossier schuldencrisis

Vijf vragen staatsobligaties

Vijf vragen eurobonds

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?

NUwerk

Tip de redactie