DEN HAAG - Politie en politiek moeten dringend discussiëren over een krachtdadiger aanpak van rellen en uitgaansgeweld.

De politiebond ACP vindt het de hoogste tijd dat de samenleving zich uitspreekt over de mate waarin de politie optreedt bij onlusten, zoals vorige week in Haren. Collega-vakbond NPB zegt dat "de algehele tendens is dat het automatische gezag van de politie er niet meer is".

Het huidige beleid van de politie is volgens de ACP op aangeven van de politiek en de samenleving nu vooral gericht op de-escalatie. "Dat betekent het voorkomen dat de boel uit de hand loopt. Iedereen heeft kunnen zien dat die aanpak niet goed werkt", zegt voorzitter Gerrit van de Kamp van de ACP. "We moeten voorkomen dat de indruk ontstaat dat de politie te soft is en onvoldoende gezag heeft"

Ongeregeldheden

Hij erkent dat mede door de rellen in Haren het beeld is ontstaan dat er van alles naar de politie kan worden gegooid, zonder dat de Mobiele Eenheid charges uitvoert en de lange lat gebruikt. Ongeregeldheden zoals in Haren, in Leeuwarden, rond het voetbal bij FC Utrecht maar ook in andere uitgaansgebieden zijn recentelijk schering en inslag. Zelfs voor getrokken pistolen, zoals bij rellen rond de Kuip in Rotterdam, gaan jongeren niet meer op de loop.

Van de Kamp: ''Ik probeer een discussie aan te zwengelen over de vraag in hoeverre de politie kordater mag optreden. Want de weg van de-escalatie, die nu door de politie op gezag van de burgemeester wordt gevoerd, is het uitvloeisel van een maatschappelijke keuze. Die beleidslijn voert de politie op last van de politiek uit.’’

Ideologie

Een terugkeer naar de jaren tachtig, toen de ME tegenover krakers felle charges uitvoerde en de lange lat regelmatig gebruikte, ligt niet voor de hand. Dat was volgens Van de Kamp een andere tijd, waarin ideologisch gedreven krakers en autonomen bewust de confrontatie zochten met de politie.

Van de Kamp: "Wat je er ook van vond, die mensen stonden wel ergens voor. Nu staat de politie tegenover jongeren die stijf staan van de drank en pillen. De politie zal op de een of andere manier een duidelijke grens moeten trekken om haar gezag terug te winnen."

Tot hier en niet verder

Zijn collega Han Busker van de Nederlandse Politiebond (NPB) noemt de frequentie van het aantal rellen "zorgwekkend".

Busker: "Zonder cijfers te kennen zeg ik dat het geweld tegen politie en andere hulpverleners toeneemt. Op een gegeven moeten we zeggen: tot hier en niet verder."

Volgens de NPB-voorman moet overigens worden voorkomen dat conclusies worden getrokken op basis van enkele tv-beelden uit Haren. Daarop waren jongeren te zien die fietsen, stenen en andere voorwerpen naar de politie gooiden, zonder krachtige reactie van de met helm en wapenschild uitgeruste ME’ers.

Afwegingen

Busker: "Ik weet niet of dat een veel te softe aanpak was of dat er bijvoorbeeld onvoldoende is gecommuniceerd. Je moet de hele film zien, niet het fragment. Thuis op de bank gezeten zou ik misschien ook andere afwegingen maken, maar ik heb vertrouwen in de beslissingen die de professionals hebben genomen."

Een kwart van het politiepersoneel gaf vorig jaar in het rapport 'Veilig Politiewerk: De basispolitie over geweldgebruik' aan soms af te zien van geweldgebruik, "terwijl dat wel zou moeten".

In het rapport wordt geconcludeerd "dat de basis van het politiewerk in de beleving van agenten uit balans is". Daardoor ervaren agenten geen veilige werksituatie en zijn naar hun gevoel "onvoldoende in staat om gepast en effectief geweld te gebruiken".

Ruim een derde van de agenten geeft aan de training op geweldtoepassing onvoldoende te vinden.