DEN HAAG -  Het gesprek tussen de informateurs en de koningin gaat vrijdag niet over de inhoud en over het tijdspad.

Dat heeft Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg donderdag geschreven in een brief aan de Tweede Kamer, naar aanleiding van ophef die was ontstaan.

De informateurs brengen vrijdagmiddag een 'beleefdheidsbezoek' aan koningin Beatrix om haar op de hoogte te stellen van de ''werkwijze bij de kabinets(in)formatie''.

De Tweede Kamerfracties van D66, PVV, SP, CDA, ChristenUnie en de Partij voor de Dieren wilden opheldering van de nieuwe Kamervoorzitter, omdat zij niet op de hoogte waren van dit besluit.

Toelichting

D66-leider Alexander Pechtold vroeg haar om in een brief toe te lichten waarom ze hiertoe had besloten.

D66 was één van de partijen die het initiatief in de kabinetsformatie bij de Kamer wilden leggen en niet langer bij koningin Beatrix.

De sociaal-liberalen wilden niet dat het initiatief nu weer wordt teruggelegd bij het staatshoofd en vragen Van Miltenburg daarom om uitleg.

Verwondering

Ook SP-Kamerlid Ronald van Raak wil opheldering van Van Miltenburg. ''Dit verwondert me zeer'', zegt hij.

''Het staatshoofd mag iedereen uitnodigen, maar wij hebben als Kamer het initiatief genomen in de kabinetsformatie en dat betekent dat informateurs gewoon naar de Kamer moeten komen.''

Begrijpelijk

PvdA-Kamerlid Pierre Heijnen heeft geen problemen met het voorstel van Van Miltenburg.

''Uiteindelijk benoemt de koningin ministers. In dat licht is het een begrijpelijke gedachte dat de koningin zich laat informeren over werkzaamheden van de informateurs. Ik zie geen strijdigheid met de afspraken dat de Kamer het initiatief heeft in de formatie.''

CDA-leider Sybrand van Haersma Buma vindt dat als de koningin wordt geinformeerd, de Kamer dezelfde informatie moet krijgen.

Goede zaak

Arie Slob, fractievoorzitter van de ChristenUnie, is het daarmee eens. Hij schrijft op Twitter: "Goede zaak dat informateurs HM de Koningin informeren over voortgang informatie. Niet vergeten óók 'eigen' opdrachtgevers bij te praten."

VVD-leider Mark Rutte ''begrijpt de ophef niet'' die is ontstaan over het voorstel van de nieuwe Tweede Kamervoorzitter Van Miltenburg aan de koningin om de informateurs.

Volgens Rutte gaan Kamp en Bos met de koningin praten over de procedure en niet over de inhoud. ''Het is goed dat de voorzitter zo heeft gehandeld. Dat zorgt ervoor dat het proces ordelijk verloopt.''

Betrokkenheid

Hij is het ermee eens dat de koningin erbij wordt betrokken, want als deze formatie verder goed verloopt, komt het staatshoofd er in een volgende fase bij als de koningin de ministers benoemt. ''Het zou gek zijn als ze nu niks hoort en er straks plotseling bij betrokken raakt.''

Ook PvdA-voorman Diederik Samsom vindt het bezoek alleen maar 'logisch en beleefd'.

Van Miltenburg heeft donderdagmiddag overleg gehad met de fractievoorzitters om haar stap uit te leggen.

Kiezers van de VVD en PvdA steunen massaal de informatiebesprekingen die momenteel tussen beide partijen plaatsvinden. Dat blijkt donderdag uit onderzoek van het actualiteitenprogramma Eenvandaag onder 24 duizend mensen, onder wie vijfduizend VVD-stemmers en zesduizend PvdA-kiezers.

Vrijwel alle VVD-stemmers (98 procent) vinden het wenselijk dat VVD-leider Mark Rutte en PvdA-voorman Diederik Samsom proberen een nieuw kabinet te smeden. Van de PvdA-aanhang vindt 96 procent dat. De kiezers van beide partijen vinden het ook niet nodig dat een derde partij zoals het CDA of D66 aanschuift aan de formatietafel.

Een meerderheid van zowel de VVD'ers (77 procent) als de PvdA'ers (67 procent) heeft er vertrouwen in dat een kabinet van VVD en PvdA de economische crisis op een goede manier gaat aanpakken. Tijdens de campagne liepen de meningen van Rutte en Samsom over een goede aanpak nog uiteen.

De achterban van de beide partijen heeft ook een wensenlijstje voor de formatie. Zo willen de PvdA-kiezers minder marktwerking, meer inkomensafhankelijke zorg, moet het ontslagrecht blijven zoals het is maar mag de hypotheekrenteaftrek worden aangepakt. De VVD'ers willen die aftrekpost juist behouden en willen niet dat de zorg inkomensafhankelijk wordt.

De afgelopen tijd werd her en der geopperd om minister van Financiën Jan Kees de Jager (CDA) op zijn post te laten. Dit vindt ook weerklank bij de achterban van VVD: tachtig procent van de VVD-stemmers is voor. De PvdA'ers zijn met 44 procent minder enthousiast en 42 procent vindt het een slecht plan.

Driekwart (72 procent) van alle ondervraagde kiezers verwacht verder dat beide partijen het binnen twee maanden ook daadwerkelijk eens kunnen worden. Een vijfde (21 procent) denkt dat de formatiepoging uiteindelijk mislukt.

Lees alles over de formatie in ons dossier.

Kamervoorzitter bezoekt koningin