DEN HAAG - Pensioenfondsen mogen de pensioenen maximaal 7 procent korten om financieel orde op zaken te stellen.

Dat staat in een brief met maatregelen die staatssecretaris Paul de Krom (Sociale Zaken) maandag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. 

Het pakket maatregelen, dat is doorgerekend met het Centraal Planbureau en afgestemd met De Nederlandse Bank, moet er voor zorgen dat pensioenfondsen financieel gezonder worden. 

Kortingen

Veel pensioenfondsen zijn afgelopen jaren door de economische crisis in de problemen geraakt. Uit een laatste rapportage van de Nederlandsche Bank blijkt dat er 103 pensioenfondsen zijn met dermate grote problemen dat ze vanaf 2013 kortingen op de pensioenen moeten doorvoeren.

Hierdoor worden in totaal 7,5 miljoen Nederlanders (actieve deelnemers en gepensioneerden) geraakt.  Het pakket aan maatregelen geldt vanaf 2014.

Volgens De Krom zijn de kortingen voor de pensioenfondsen niet te vermijden, maar kan voorkomen worden dat er meer wordt gekort dan nodig is, bijvoorbeeld door de noodzakelijke verlaging van de pensioenen onder voorwaarden over meerdere jaren te spreiden.

Maatregelen

Een van de maatregelen is dat de pensioenfondsen hun zogeheten rekenrente verhogen. Dat betekent dat ze uit gaan van een hoger rendement en dus ook een hogere pensioenuitkering mogen uitkeren. 

Dit is mogelijk omdat uit wordt gegaan van resultaten over een langere termijn, waardoor de rente minder gevoelig is voor schommelingen op de financiële markten. Hierdoor verbetert de huidige dekkingsgraad van pensioenfondsen.

De dekkingsgraad van pensioenfondsen moet minimaal op 105 procent liggen, maar bij de meeste fondsen is deze ver onder de maat. Daarom hebben de meeste grote pensioenfondsen kortingen voor volgend jaar aangekondigd.

Pensioenfonds PME stelt in een reactie dat met het pakket een verlaging van de pensioenen niet wordt voorkomen. ABP vreest dat het ook in 2014 een korting moet doorvoeren. Door het pakket aan maatregelen vallen de kortingen van veel pensioenfondsen waarschijnlijk wel lager uit. Pensioenfonds Zorg en Welzijn stelt tegenover NU.nl zelfs dat het nu, ook mede door de hogere rentestand, helemaal niet meer hoeft te korten.

Premie

Fondsen mogen in 2013 de pensioenpremie onder voorwaarden verhogen om financieel te herstellen, daarna moeten zij zich voor herstel melden bij de Nederlandse Bank.

"Deze aanpassingen maken de pensioenregeling beter beheersbaar en meer evenwichtig", schrijft De Krom.

"Dit draagt bij aan het vertrouwen onder jong en oud dat nodig is voor het behoud van collectief en solidair pensioenstelsel, ook voor toekomstige generaties."

Voorwaarden

De pensioenfondsen moeten wel aan strenge voorwaarden voldoen om in aanmerking te komen voor de voorgestelde maatregelen. Zo moet de richtleeftijd voor de pensioenopbouw moet volgend jaar al omhoog naar 67 jaar in plaats van 2014.

Ook moet de verdere stijging van de levensverwachting worden doorberekend. De deelnemende pensioenfondsen mogen bovendien pas weer gaan indexeren als ze een dekkingsgraad van 110 procent hebben. Nu is die grens gesteld op 105 procent.

Koopkracht

Het pakket aan maatregelen moet een gunstig effect creëren op de koopkracht,  macro-economische ontwikkeling en op de dekkingsgraden van pensioenfondsen.  

Wel stelt De Krom dat pensioenfondsen die er slecht voorstaan ook na 2013 nog kortingen zullen moeten doorvoeren. 

Te mager

ABP (ambtenaren en onderwijzers), het grootste pensioenfonds van Nederland, reageert teleurgesteld. "Het pakket bevat positieve elementen, maar is te mager", aldus een woordvoerder van ABP.  Volgens hen had er meer gedaan kunnen worden om de onrust op de financiele markten te dempen en heeft het pakket maar een beperkt effect. 

Volgens het pensioenfonds had de staatssecretaris betere maatregelen kunnen treffen voor het aanpassen van de rekenrente. "De afgelopen twee weken zijn de rentes op de financiele markten gestegen. Dit heeft een groter effect dan het pakket van De Krom. 

Kansen gemist

Ook de Pensioenfederatie stelt dat De Krom 'kansen heeft gemist'. "We hadden graag gezien dat De Krom rekening had gehouden met de ongeloofwaardige stand van de rentevoet op dit moment."

Ook na de tegemoetkomingen van het kabinet blijft het lage rentepercentage dat pensioenfondsen moeten hanteren "ongeloofwaardig''.

"Met deze wijziging zijn kortingen beslist niet van de baan", aldus de Pensioenfederatie. Volgens de organisatie blijkt uit de plannen niet dat er een geloofwaardige manier is gevonden voor de pensioenverplichtingen van de toekomst. Ook de werknemers en werkgeversorganisaties vinden dat de maatregelen nog niet ver genoeg gaan en er op lange termijn meer nodig is. 

Jongeren

Zo is de Pensioenfederatie teleurgesteld dat in 2013 wordt vastgehouden aan de regel van de Nederlandsche Bank dat de pensioenpremie moet bijdragen aan financieel herstel
wanneer een pensioenfonds kampt met een dekkingstekort.

Dit betekent volgens de Pensioenfederatie vooral voor jongeren dat ze na 2013 mogelijk meer premie moeten betalen, terwijl zij minder pensioenaanspraken voor die premie
opbouwen.

Dennis Wiersma van FNV Jong pleit daarom tegenover NU.nl voor een jaarlijkse pensioenmonitor, zodat ook duidelijk wordt wat het pakket voor de jongere generatie voor effect heeft. "Dat wordt met dit pakket niet duidelijk."

Ook IJmert Muilwijk van CNV Jongeren is bezorgd om het pensioen van toekomstige generaties. Hij stelt daarom dat het slecht is dat de kortingen met het pakket aan maatregelen wordt gemaximeerd op 7 procent. 

50Plus

De ouderenpartij 50PLUS is niet tevreden met de maatregelen en dringt aan op een spoeddebat en op een algehele hervorming van het pensioenstelsel.  Ondanks de aanpassing van de rekenrente zijn er nog altijd pensioenfondsen die met deze oplossing niet aan kortingen ontkomen, zo stelt de partij. 

Ook de Koepel van Nederlandse Verenigingen van Gepensioneerden reageert negatief. "De minister heeft wel de problemen goed in kaart gebracht, maar een allesomvattende, duurzame oplossing helaas nog niet gevonden", aldus KNVG-voorzitter Martin van Rooijen.

Vijf vragen dekkingsgraden pensioenfondsen