DEN HAAG - "Iedere dag dat het moddergooien tussen Rutte (VVD) en Samsom (PvdA) doorgaat, wordt de formatie langer en moeilijker", zo voorspelt CDA-lijsttrekker Sybrand van Haersma Buma.

Buma heeft kritiek op de manier waarop VVD en PvdA campagne voeren, zo zegt hij tijdens het interview met NU.nl. Hij verwijt hen met modder te gooien.

"Als Diederik Samsom alleen maar naar het verleden kijkt, en praat over 'het rotkabinet', dan zeg ik: bouw in plaats van breken. Mark Rutte zegt op zijn beurt: met de PvdA wordt het onveiliger en gevaarlijker. Maar mensen willen nu niet afbreken, maar bouwen."

U spreekt graag over het landsbelang. Toch is vooral een kabinet dat de rit niet uitzit, slecht voor de stabiliteit van het land. En daar zat de afgelopen jaren telkens het CDA bij.

"Mede daarom zeg ik dat ik niet meer met de PVV regeer. De val van het laatste kabinet zit nog steeds in mijn herinnering."

Maar als het CDA steeds onderdeel is van zo'n gevallen kabinet, moet de partij dat toch ook zichzelf aanrekenen?

"Als je in een kabinet zit, doet dat pijn. Dat heeft het CDA van zeer dichtbij ondervonden. Als ik daarom één les heb geleerd, is het dat als je als partij gaat regeren, daarin ook je idealen terug te vinden moeten zijn."

Bent u de juiste man voor die nieuwe CDA-koers?

"Nou, het is mede mijn koers. De boodschap en de persoon zijn één, dus ja, ik ben daar de juiste man voor."

U bent natuurlijk tevens een CDA'er die al lang meedraait, en die instemde met een kabinet met gedoogpartner PVV. Ook heeft u gezegd dat u best weer Maxime Verhagen in een volgende regering zou nemen. Is dat niet teveel het CDA van weleer?

"Ik spreek heel veel mensen, en zij hebben maar één vraag: wat brengt de toekomst nu voor mij en voor Nederland. Zij kijken vooruit. Ik heb altijd gezegd dat ik verantwoording afleg voor het verleden, maar deze koers is natuurlijk al rond januari ingezet. Daar ben ik zelf iedere keer bij betrokken geweest."

U vindt het daarbij geen punt dat u nu een ander verhaal moet vertellen dan de afgelopen jaren?

"Ik ga bewust niet met compromissen naar de kiezer. Samenwerken moet, maar dat hoeft niet het eigen verhaal van de partij te zijn. De kiezer heeft er recht op te weten wat de partijen zelf vinden."

"Ik realiseer me daarbij dat mensen in het verleden opmerkten dat het CDA wel heel veel compromissen sluit. Maar mijn verhaal is dat het CDA staat voor idealen. Daar gaat het om."

Bent u dan niet bang dat als u straks zou gaan regeren, en onvermijdelijk compromissen moet sluiten, mensen u dat onmiddellijk aanrekenen?

"De werkelijkheid is dat het alleen maar moeilijker wordt als partijen elkaar gaan verketteren. Een van de dingen die ik nu in de campagne zie ontsporen, is dat PvdA en VVD elkaar in de modder trekken, terwijl Nederland een oplossing voor de crisis wil, en daar hoort een verhaal bij."

"Als Samsom alleen maar naar het verleden kijkt, en praat over 'het rotkabinet', dan zeg ik: bouw, in plaats van breken. Rutte zegt: met de PvdA wordt het onveiliger, en gevaarlijker. Maar mensen willen nu niet afbreken, maar bouwen."

"En iedere dag dat het moddergooien doorgaat, wordt de formatie langer en moeilijker. Zo krijgen we na 12 september geen coalitie, maar een groot probleem. Ik wil daarom dat we vanuit het midden naar oplossingen zoeken. Dat is mijn doel. En daar zeg ik duidelijk bij: met de idealen erbij."

Dat klinkt alsof u uzelf ziet als verbindende factor tussen PvdA en VVD.

"Het CDA gaat voor zichzelf, en voor Nederland. Maar alleen een sterk CDA in het midden kan voorkomen dat we voor vier jaar ruzie krijgen."

"Uit de cijfers blijkt dat het CDA de beste punten van links en rechts allebei in het programma heeft staan. We creëren de meeste banen, maar weten daarnaast ook de zwakkeren te ontzien. Dat is dus een solide programma."

Hoe vindt u het dat de VVD weer zo nadrukkelijk naar u lonkt?

"Ik denk dat als Mark Rutte zijn eigen programma leest, hij schrikt en denkt 'ik heb het CDA nodig om er een solidair programma van te maken'. Vergeet niet, de VVD geeft de ziekenhuisdirecteuren 1000 euro netto, en legt de rekening neer bij de ouderen die de thuiszorg zien afkalven en een eigen risico krijgen bij de huisarts. Het CDA ontziet juist de ouderen. Dus Rutte heeft ons inhoudelijk nodig."

Als Rutte dat echt zo zou zien, had hij dat zelf in zijn programma kunnen opnemen.

"Dat had hij ook moeten doen."

Denkt u dat hij er spijt van heeft?

"Ja, dat denk ik wel. Omdat ik ook de kritiek hoor op zijn programma. En Rutte kan wel azen op de strategische stem, maar na 12 september bestaan de woorden 'strategische stem' niet meer en gaat het om de vraag hoe het verder moet met Nederland."

"Als Rutte dan zijn eigen plannen gaat uitvoeren, heeft hij het CDA nodig om er een goed programma van te maken. En wij doen alleen maar aan een programma mee, als onze idealen daarin terugkomen."

Zou u een nederlaag in de verkiezingsuitslag ook persoonlijk opvatten?

"Ik ben bezig met een missie waarvan ik weet dat die langer duurt dan 12 september. Een weg omhoog inzetten, is een lange adem."

Kortom, stel dat het CDA uitkomt op een zetel of 13, dan rekent u dat niet per sé uzelf aan.

"Het worden er meer, dat zal ik je vertellen. En dat worden er meer omdat mensen genoeg hebben van ruzie. Maar ongeacht de uitslag is de taak van mij, en ook van de partijvoorzitter, er een die veel langer duurt om uit te voeren en dus doorgaat na 12 september."

Tot slot een lezersvraag. Zou u niet beter een coalitieaanbod voorbij kunnen laten gaan om in de marge de partij weer op te bouwen?

"Ik begrijp die vraag heel goed, en veel mensen stellen die. Maar die vraag gaat ervan uit dat het om de partij gaat, terwijl het gaat om het land. Óf het CDA meeregeert is echt afhankelijk van de vraag of er voldoende in zit wat wij belangrijk vinden."

"Zoals Jan Kees de Jager zegt: je mag mij vragen, maar alleen maar als het een financieel deugdelijk kabinet is. Zo zijn er meer dingen die moeten gebeuren. Het gaat dus niet om het optellen van zetels, het gaat om meer."