'De medisch-ethische praktijk kan beter'

DEN HAAG - "Tegen kiezers die moeite hebben met onze medisch-ethische punten, zeg ik dat we wel staan voor onze keuzes daarin, maar dat ik niet zozeer strijd tegen wetten, maar voor een goede praktijk."

ChristenUnie-lijsttrekker Arie Slob snapt dat kiezers weerhouden kunnen worden door de medisch-ethische standpunten van de partij op terreinen als abortus en euthanasie.

Maar volgens hem richt zijn strijd zich vooral op de medisch-ethische praktijk, zoals goede opvang voor tienermoeders, en zorg voor mensen in de laatste fase van hun leven.

Slob haalt daarbij een ontmoeting aan met een oudere man die tegen hem zei dat hij zichzelf als kostenpost begon te zien. "Dat vind ik erg. Ook ouderen moeten zich nog welkom voelen. Daarom willen wij bijvoorbeeld voor goede stervensbegeleiding zorgen. Dát soort dingen is waar ik met name voor strijd."

Hoe beschrijft u de huidige campagne?
"De ChristenUnie voert volgens mij een mooie campagne waarbij nadrukkelijk de verbinding wordt opgezocht. Maar ik vond dat de campagne in het algemeen slecht begon omdat die meteen het pad insloeg van de beschuldigingen van leugens en harde aanvallen. Dat is nu even wat weggezakt, maar dat kan zo weer terugkeren met de laatste dagen in zicht."

"Ook in de samenleving merk ik aan de ene kant veel energie, maar ik zie ook veel scepsis en vertwijfeling. Het aantal zwevende kiezers is nog nooit zo groot geweest. Het aanzien van de politiek is erg aangetast door de polarisatie en politieke instabiliteit van de afgelopen jaren."

Hoe pakt de politiek dat nu aan?
''Politieke partijen dragen nu uitdrukkelijk uit waar ze voor staan, maar daarbij zijn er ook partijen die de afgelopen jaren een hele andere boodschap hebben verdedigd dan ze nu verkondigen."

"Met name bij het CDA is het verschil heel groot. Aan de ene kant draagt het CDA daardoor nu weer standpunten uit waarin ik me kan herkennen, maar aan de andere kant is die overgang zo snel gedaan, dat ik ook wel van mensen in het land hoor: eerst zien dan geloven."

"Ook als je ziet dat de VVD bij de vorige verkiezingen op veiligheid hamerde, maar in de kabinetsperiode ongelooflijk heeft bezuinigd op Defensie. En nu presenteren ze zich gewoon weer als partij voor de veiligheid."

"Burgers willen ook een stukje consistentie zien. Bij ons weten mensen wat ze aan ons hebben, bij de anderen is het afwachten."

Ligt het er dan niet aan dat burgers wispelturiger zijn geworden?
"Burgers binden zich minder snel aan partijen, maar dat moet je niet wispelturig noemen. Dat moeten de partijen zich ook aanrekenen. Die weten mensen minder vast te houden."

"Wat ze dan juist níet moeten doen is telkens mee gaan zwenken met wat sommige groepen burgers vinden, maar helder zijn waar ze voor staan. Wat zijn de waarden van waaruit je politiek bedrijft?"

Klinkt toch als een goed verhaal, waarom levert dat de ChristenUnie zo weinig op in de peilingen, ook gezien de inzet bij het lente-akkoord?
"Wij zijn helder over onze keuzes en hebben goede kandidaten. Maar er zijn natuurlijk ook mensen die niet meer naar de stembus gaan omdat ze niet meer overtuigd zijn van de politiek, en er zijn die peilingen waardoor mensen toch in vertwijfeling raken of ze niet strategisch moeten stemmen op PvdA of VVD."

"Tegen die mensen zeg ik: Je krijgt ze straks allebei, echt waar. En we weten uit het verleden wat dat betekent: Stilstand op een aantal terreinen, zoals de zorg, omdat ze elkaar in een houdgreep houden. Daarvoor zijn dus andere partijen nodig om zo'n kabinet op het goede spoor te houden, zodat de veranderingen plaatsvinden die noodzakelijk zijn. En om daarbij ook te voorkomen dat christelijke waarden en de ruimte voor gezinnen verder onder druk komt te staan."

"Daarvoor zou de ChristenUnie een smaakmakende partij kunnen zijn. Dat hebben we onder Balkenende 4, maar ook in de oppositie, laten zien."

En wie heeft u dan liever als premier? Rutte of Samsom?
"Voor een gedeelte is dat lood om oud ijzer. Rutte heeft natuurlijk ervaring, waar Samsom nog niet een hele indrukwekkende staat van dienst heeft opgebouwd. Maar uiteindelijk gaat het om het programma."

Nu het CDA leegloopt, wordt het niet ook eens tijd dat de christelijke partijen de handen ineenslaan om de gemeenschappelijke waarden optimaal voor het voetlicht te brengen?
"Vooropgesteld dat ik de teloorgang van het CDA betreur, heb ik met verbazing gadegeslagen hoe met die kernwaarden werd omgegaan. Hoe kún je, als je christelijk-sociaal bent, zo op het persoonsgebonden budget bezuinigen. Hoe kún je, als je christelijk sociaal bent, zo in ontwikkelingssamenwerking snijden. Hoe kún je zo met kwetsbaren omgaan, ook als ik kijk naar het passend onderwijs. En de SGP heeft daarin ook veel punten gesteund."

Een opmerkelijk punt uit uw programma is dat u een belangrijk deel van de AWBZ wilt overhevelen naar gemeenten.
"Wij zien dat de kosten van de zorg blijven oplopen als we niets doen. Dat kunnen we niet op deze manier volhouden. De collectieve zorg is enorm uitgedijd. Dus wij willen de AWBZ zo organiseren zoals dat echt bedoeld is. De GGZ en de gehandicaptenzorg zijn daar hele belangrijke onderdelen van."

"De ouderenzorg gaan we dan onderbrengen bij gemeentes. Gemeentes staan dichter bij de burger en kunnen dat beter organiseren. We gaan niet meer in massa’s en grootschalige bureaucratie denken, maar persoonsgericht."

Dan is die ouderenzorg geen recht meer, maar een voorziening.
"Dat is onvermijdelijk, omdat we anders in het systeem blijven dat iedereen altijd maar dezelfde dingen moet krijgen, terwijl we het beste naar ieders persoonlijke positie kunnen kijken."

"Mensen moeten zich ook zelf gaan voorbereiden op allerlei kosten die we niet allemaal voor ze kunnen gaan blijven dragen. Daarom willen wij ook het zorgsparen, niet voor de hele zorg maar bijbehorende voorzieningen, introduceren. Natuurlijk, die zorg voor elkaar blijven we houden, en de belangrijke zorg blijft in stand. Maar als we álles in stand willen houden, wordt dat onbetaalbaar."

Tot slot, een vraag van onze lezers. Is deze crisis niet ook een kans voor de kerken?
"Ik zie onder christenen steeds meer een bewustzijn dat ze niet alleen met elkaar in die kerk gaan zitten, maar ook hun verantwoordelijkheden hebben daarbuiten. Klussen doen bij mensen die vast zijn gelopen, met een soepbus het land door, of buurtmaaltijden organiseren. Mensen uit de kerk en christelijke organisaties steken hun handen uit, en pakken de boel aan."

"Mensen die ons wegzetten in de hoek als een partij van de verboden en de geboden, doen ons tekort. Ik ben ervan overtuigd dat juist in een tijd van crisis de christelijke waarden ons verder kunnen helpen. Daarvoor zit ik in de politiek en steek ik mijn handen uit de mouwen."

Tip de redactie