DEN HAAG - ''De VVD walst met een steeds grovere en grotere bulldozer over de belangen van mensen heen, die het niet zo goed hebben.''

Dat zei PvdA-partijvoorzitter Hans Spekman donderdagochtend. Hij verwijt VVD-leider en premier Mark Rutte dat hij ''met dedain'' spreekt over de gewone man.

De verschillen tussen de partijen zijn groot. ''Dat is helder'', aldus Spekman. ''Maar of dat aan ons ligt, vraag ik me af. Het kan ook komen door het verrechtsen van de VVD, die terugvalt op de aloude roots.'' Volgens de PvdA'er valt de VVD terug op de allerrijksten, ''onder het mom dat zij de harde werkers zijn''.

Als voorbeeld geeft Spekman dat er in de afgelopen jaren 40.000 kinderen bij zijn gekomen die in armoede opgroeien. Tegelijkertijd is de koopkracht van de rijkste 10 procent van de mensen gestegen. ''Je verwacht dat de rekening in crisistijd eerlijk wordt gedeeld. Dat doet de VVD niet. Ze doen soms wel alsof'', zei Spekman.

Minder kansen

Door het beleid van de VVD ontstaat er volgens de PvdA'er een groep in de samenleving die minder kansen krijgt dan anderen. ''Dan krijg ik weer het gevoel van toen ik nog een jongetje was: wordt het Den Uyl of wordt het Wiegel'', zei hij, verwijzend naar de strijd tussen de PvdA en de VVD in de jaren zeventig.

Over een eventuele coalitie wilde Spekman zich nog niet uitspreken. ''Iedereen legt een stukje aan bij de puzzel en die wordt langzaam maar zeker onoplosbaar. Ik weiger om er een stukje bij te leggen'', benadrukt de partijvoorzitter. De PvdA heeft tot nog toe enkel een samenwerking met de PVV uitgesloten.

Bijsturen

De VVD is niet van plan haar verkiezingscampagne bij te sturen nu de PvdA zo sterk stijgt in de peilingen. Fractievoorzitter Stef Blok heeft dat laten weten in een persbijeenkomst.

''De enorme opkomst van PvdA-lijsttrekker Diederik Samsom had niemand verwacht'', zei Blok. ''Maar wij gaan niet opeens een ongeprofileerde partij worden uit honger naar regeringsmacht.'' De VVD houdt vast aan haar liberale uitgangspunten, verzekerde Blok.

De fractievoorzitter constateerde wel dat Samsom zich minder scherp opstelt dan een tijdje terug. ''Eerst zei hij dat wij het land kapotbezuinigen. Maar daar komt hij op terug, omdat het niet te onderbouwen is.'

Uitsluiten

Blok wil niet meedoen aan speculaties over de kabinetsformatie. In navolging van lijsttrekker Mark Rutte wilde hij wel kwijt dat de VVD altijd ''prima heeft samengewerkt'' met het CDA. In reactie op de oproep van eurocommissaris Neelie Kroes (VVD) aan haar partij om de PVV uit te sluiten zei Blok:

'Wij sluiten geen democratische partijen uit.'' Maar de PVV heeft het zichzelf wel erg moeilijk gemaakt door weg te lopen uit het kabinet-Rutte, voegde hij er aan toe.

Koningin

Blok maakt zich wel zorgen over wat er de eerste dagen na de verkiezingen moet gebeuren. Tegen de wens van de VVD in heeft een Tweede Kamermeerderheid besloten de koningin buiten spel te zetten in het formatieproces.

De Tweede Kamer moet zelf het voortouw gaan nemen, maar zij komt pas een week na de verkiezingen voor het eerst in de nieuwe samenstelling bijeen. Blok voorziet dat er dan ''als de donder koffie gedronken wordt en gebeld'' door alle fracties, maar dat er geen knopen kunnen worden doorgehakt. De gang van zaken zal de transparantie ook niet ten goede komen, vreest de VVD'er.

Slob

Blok reageert laconiek op het voorstel van lijsttrekker Arie Slob van de ChristenUnie. Die heeft aangeboden een bemiddelende rol te spelen in de eerste dagen na de formatie. ''Slob speelt geen andere rol dan de anderen'', zei Blok. 

Alles over de verkiezingen op onze special