De 'realistische koers' van Jolande Sap vraagt bereidheid tot concessies, behalve als ze raken aan de kernwaarden groen, eerlijk delen en een tolerante samenleving. "Dan ben ik bereid een btw-verhoging te verdedigen. Dat is dan geen halszaak."

Balkenende's motto was 'luctor et emergo', oftewel 'ik worstel en kom boven'. Wat is uw motto?

"'Carpe diem', oftewel 'pluk de dag'. Sommige mensen vinden het uiterst irritant, maar ik ben een geboren optimist en dat is heerlijk."

Er zijn al twee zeer belangrijke tv-debatten geweest waar GroenLinks niet bij was. Hoe schadelijk is dat?

"De kiezer mist nogal wat. GroenLinks is wel de partij die weet hoe we groen uit de crisis moeten komen. Wij kunnen namelijk laten zien dat we 200.000 mensen aan het werk kunnen krijgen. Andere partijen op links doen dat niet. Sterker nog, die vernietigen banen."

"Gelukkig zijn er nog genoeg gelegenheden om dat te verkondigen."

De PvdA en de SP hebben de kritiek op hun banenplannen door het CPB al weerlegd. Roemer zegt dat het CPB geen rekening houdt met de vele deeltijdbanen. Samsom zegt: dat komt doordat wij mensen met een zwaar beroep met 65 met pensioen laten gaan.

"Dat zijn natuurlijk smoesjes. Het CPB laat zien hoe partijen de crisis en werkgelegenheid aanpakken. Dan zie je dat de andere linkse partijen de economie niet versterken. Bovendien zorgen wij juist voor deeltijdbanen. Dus dat is echt onzin. Wij laten de vervuiler betalen en verlagen de belasting op werk. Met name aan de onderkant."

Wat hebben we dan aan het CPB?

"Zij zijn de neutrale rekenmeesters. Kiezers en journalisten moeten daar kritisch op zijn. Roemer en Samsom moeten niet de zwarte piet neerleggen bij het CPB, het zijn keuzes die ze zelf gemaakt hebben."

Maar jullie leggen de rekening neer bij de gepensioneerden, blijkens de CPB-doorrekeningen.

"Ja, maar niet bij de ouderen met alleen aow of met een klein aanvullend pensioen. Het is een bewuste keuze om ouderen met een groter pensioen een deel van de rekening te laten betalen. Het gemiddeld inkomen van 65-plussers is afgelopen jaren sneller gestegen dan van 65-minners. Ook hebben ouderen gemiddeld veel meer vermogen."

De woningmarkt dan. De woningprijzen dalen bij jullie met 7 procent. Een record.

"Daarom hebben we een compensatieregeling. Daar trekken we 200 miljoen voor uit. De eventuele restschuld op hun gekochte huis maken we fiscaal aftrekbaar."

Goed, maar wel een restschuld dus. Het onderwijs dan. Jullie zeggen dé onderwijspartij te zijn, maar het rendement op de economische groei is juist heel laag bij GroenLinks. Hoe kan dat?

"In de beoordeling van het CPB wegen prestatiebeloningen voor docenten zwaar. Als je dat invoert dan draagt dat bij aan de economische groei. In 2010 hebben we een vorm van prestatiebeloning opgenomen in het verkiezingsprogramma."

"Toen scoorden we hierop hoog, maar wij geloven er niet meer in. Wij zien dat de bonuscultuur failliet is. Dat heeft bij de banken voor de problemen gezorgd."

"Maar eerlijk gezegd, die bewijsvoering die het CPB hanteert is niet eenduidig. In de doorrekening van twee jaar geleden scoorden we 4,5 procent op economische groei, terwijl het schrappen van de prestatiebeloning het enige verschil is."

Zou het ook kunnen komen doordat jullie bezuinigen op innovatie, wat altijd sterk verbonden is aan onderwijs?

"De huidige innovatiegelden zijn ongericht. Wij investeren in groene innovatie. Daarover zegt het CPB dat ze de economische gevolgen niet kunnen inschatten."

Ik hoor toch veel mensen zeggen dat innovatie voor Nederland altijd een belangrijke economische kracht is.

"Er zijn oeverloze discussies gevoerd over innovaties. De vraag is: maken die bedrijven innovatieve producten omdat ze die subsidie krijgen of gebruiken ze de subsidie omdat die er toch is. Daar kan het CPB niks over zeggen. Wij willen wel groene pioniers belonen."

Over het lente-akkoord zei u destijds dat het doordrongen is met wat GroenLinksers belangrijk vinden. Denkt u dat nog steeds?

"Ja, en ik merk dat mijn achterban er nog erg enthousiast over is."

Kiezers ook?

"De kiezers die voor ons gaan zeker. Maar de mentaliteit die er was toen het akkoord net gesloten was is wel een beetje weggeëbd. Toen heerste een sfeer van: kijk eens wat we voor elkaar hebben gekregen. De pijnlijkste bezuinigingen hebben we teruggedraaid, we hebben stappen gezet naar vergroening en eerlijk delen."

Je steekt je kop uit, ook voor impopulaire maatregelen, maar de kiezer wil het niet.

"We hebben nog anderhalve week. Genoeg tijd om ons verhaal te vertellen."

Was GroenLinks te veel bezig met aantrekkelijk worden als regeringspartner?

"Dat denk ik niet. We waren bezig met idealen in de praktijk te brengen. Het belangrijkste vind ik: de partij staat als een huis achter die realistische koers en achter mij."

De laatste vraag is van Zessnaar op NUjij: Geachte mevrouw Sap, kunt u begrip opbrengen voor het feit dat ik sinds de Kunduz-missie en het lente-akkoord omgeslagen ben van een trouwe GroenLinks-stemmer tot iemand die hoopt dat u partij uiteenvalt. Oftewel, zijn principes niet belangrijker dan macht?

"Natuurlijk niet, maar ik ben geen politica die idealen alleen maar wil verkondigen of belijden. Ik wil idealen ook omzetten in de praktijk. Dat is wat we gedaan hebben. Er komt een kolenbelasting en kansen voor kwetsbare mensen worden verbeterd doordat we de bezuinigingen van tafel gehaald hebben. Daardoor voelen de laagste inkomens volgend jaar niks van de crisis. Ik ben een politica die voor resultaten gaat."

De kiezer moet accepteren dat GroenLinks compromissen sluit om idealen binnen te halen?

"Ja, maar we gaan maximaal voor kernwaarden groen, gelijke kansen en open tolerante samenleving. Daar gaan we geen consessies op doen. Dan ben ik bereid een btw-verhoging te verdedigen. Dat is dan geen halszaak. Als het maar eerlijk gaat."

Dat zal misschien een schifting in kiezers teweeg brengen.

"Die beweging zien we ook bij onze leden. Het aantal is constant. Laten we hopen dat het een wenkend perspectief is voor het zetelaantal, haha."

"Maar je ziet wel bewegingen. Er zijn mensen die zeggen: ik vind principes zo belangrijk dat ik daar nooit een onsje af zal doen. Anderen zeggen: wat heerlijk dat er groene resultaten worden geboekt. Die realistische koers heeft GroenLinks al jaren, maar we hebben door de bijzondere omstandigheden nu ook echt de kans om die waar te maken."

Bekijk hier het profiel van Jolande Sap