PvdA-leider Diederik Samsom lijkt bezig met een eindspurt in de peilingen. Is er na het Roemer-effect dan net op tijd een Samsom-effect? NU.nl sprak met hem.

Na het 'premiersdebat' van RTL waren de experts unaniem: Samsom had het goed gedaan, Roemer minder. De dagen erna bevestigden de peilingen dit beeld: De PvdA in de plus, de SP dik in de min.

Wat dacht u toen u de peilingen zag deze week?

"Grosso modo lijkt het erop dat het de goede kant op gaat. Ik voel het ook op straat en hoor het van anderen die bezig zijn met de campagne: het verhaal wordt eindelijk gehoord en begrepen."

Wat zegt het dat de PvdA en de SP zo snel naar elkaar toe lopen?

"Het zegt dat dingen snel kunnen veranderen en geeft ook de relativiteit van de peilingen aan. Het gaat er om: Heb je iets te bieden? Is het realistisch? Is het inspirerend?"

Wat was uw strategie bij het premiersdebat?

"Mijn verhaal vertellen."

Dat willen ze allemaal.

"Het was meer dat de ruimte er was. En er kwam scherp naar voren dat sommigen, bijvoorbeeld als het gaat over Europa, een merkwaardige positie kiezen. Zowel Roemer, Rutte als Wilders waren meer bezig met de schuldvraag. Maar anderen de schuld geven helpt niet. De vraag hoe je de eurocrisis oplost is belangrijker."

Veel mensen zeiden: Samsom ging boven de partijen staan, doordat hij niet meedeed met het schreeuwen en aanvallen.

"Het kwam zo uit. Drie partijen zeiden: we geven de Grieken geen cent meer. Maar dat is niet de realiteit van de afgelopen twee jaar. De Grieken eruit duwen zou een chaos veroorzaken."

"Als ze er een half jaar langer over willen doen om aan de verplichtingen te voldoen moeten we daar serieus over nadenken. Als het hen helpt en ons helpt moeten we de retoriek laten varen en de echte oplossing nastreven."

Roemer zei recentelijk dat de PvdA een gat heeft laten vallen op links. Heeft hij gelijk?

"Dan heb je het over meer dan tien jaar geleden. Ik heb het gevoel dat we dat gat al een tijdje aan het dichten zijn. Mensen die zich jaren geleden woedend afkeerden van de PvdA zie ik nu weer thuiskomen."

"Na uitstapjes die ze hebben gemaakt langs andere partijen, waarbij ze zagen dat de oplossingen niet dichterbij komen. Dat betekent niet dat ze allemaal weer thuis zijn bij de PvdA. Maar kiezers zijn niet dom, ze willen het echte verhaal horen. Die willen niet horen dat de problemen zijn opgelost als we uit de euro stappen. Iedereen voelt dat dat niet zo is."

Om die generalisatie door te voeren. Veel kiezers zien ook niks in het uitbreiden van bevoegdheden van Brussel.

"We zullen meer dan we lekker vinden moeten delen met Brussel om een groter probleem op te lossen. Ook dat snappen mensen. We krijgen minder geld terug dan ons was beloofd. Rutte en De Jager zeggen dat we alles met rente terugkrijgen. Dat is niet waar. Maar nu alles uit je handen laten vallen kost meer. Ook dat ziet iedereen."

Rutte zegt: Roemer, Samsom, lood om oud ijzer. Allebei socialisten. Wat vindt u van die kritiek?

"Karikaturen schetsen is niet de weg om uit de crisis te komen. Ik heb in een kroeg gewerkt. Als je steeds riep hoe slecht de kroeg op de hoek is gaan ze ook bij jou weg. Vertel waarom je eigen verhaal het beste is."

Toch zijn jullie plannen niet goed voor de economische groei, zegt het CPB. Bijvoorbeeld door de aanpak van de hypotheekrenteaftrek.

"Die plannen pakken wel goed uit, alleen niet morgen al. Als je vooruitgang wil dan moet die woningmarkt hervormd worden. Mensen kunnen geen huis meer kopen, zitten vast in hun huis dat ze niet kunnen verkopen. Bouwbedrijven gaan failliet."

Ik heb pas een huis gekocht als starter. Het CPB zegt dat met jullie plannen de woningprijzen dalen met 5 procent. Hoe voorkomt u dat ik mijn huis met verlies moet verkopen?

"De huizenprijzen stijgen met inflatie. Dat de huizenprijzen ten opzichte daarvan dalen met 5 procent betekent iets minder stijging en is dus niet het grootste probleem."

"Problemen krijg je pas als je niks doet. Dan heb je die verkoop je je huis niet met een restschuld, maar verkoop je je huis helemaal niet. Niemand wil het meer kopen."

Maar ook met inflatie, mijn huis wordt, in ieder geval op de korte termijn, minder waard.

"Wij laten wat lucht uit het systeem lopen. Die lucht is namelijk bloedlink. Die woningmarkt kan ontploffen en de volgende crisis veroorzaken. Die willen wij voor zijn. Elke partij die zegt: 'we doen niks aan de woningmarkt', loop alsjeblieft naar buiten. Iedereen voelt dat de hypotheekrenteaftrek niet houdbaar is."

Ook zorgen jullie niet voor banen, terwijl jullie campagne voeren tegen het kabinet-Rutte op dit punt.

"Wij gunnen mensen een pensioen als ze lang hebben gewerkt voor een laag inkomen. Wij willen dat deze mensen gewoon met pensioen kunnen gaan als ze 65 worden. Die uitzondering op de rest kost banen volgens de CPB-cijfers."

Voor de kiezer is dit niet meer te begrijpen. Die lezen gewoon een min als het gaat om werkgelegenheid. Ook ten opzichte van andere partijen.

"Het werkelijke verhaal is: geen enkele partij slaagt er in om de economische groei ongemoeid te laten. Dat is logisch. De verschillen zitten in hoe je de rekening deelt. Bij de VVD gaan de lage inkomens er snoeihard op achteruit. Uitkeringen helemaal. Wij delen eerlijk."

De VVD zal zeggen: de PvdA kan wel zeggen dat Rutte geen banen creëert, maar het CPB wijst anders uit.

"De VVD creëert banen. Maar watvoor banen zijn dat? En wanneer? De vorige keer stond Rutte ook te pochen over zijn banenplannen. Twee jaar later: honderdduizend werklozen erbij. Ik doe het weer, zegt ie nu."

Tot slot een vraag van NUjij. Curva vraagt: Diederik, waarom ga je straks toch over rechts?

"Er staan partijen dichtbij de PvdA: GroenLinks, SP. Iets verderop staan CDA en D66. Maar het zegt niks over de formatie. De uitslag van de verkiezingen is straks de basis voor de oplossing en dus de formatie."

Het leeft op NUjij heel erg. Gaat de PvdA nu eindelijk kiezen voor die linkse coalitie, of komen ze na de verkiezingen toch weer uit bij CDA of zelfs VVD?

"Maar die mensen gaan daar zelf over. Die mogen stemmen. Nederland heeft vooral behoefte aan een kabinet dat de problemen van nu het beste kan oplossen. Met oplossingen die zoveel mogelijk lijken op de oplossingen van de PvdA. Hoe dat eruit ziet bepaalt de kiezer."

Lees hier het profiel van Diederik Samsom

De investeringen/bezuinigingen van de PvdA