Als Emile Roemer de komende weken rustig blijft en geen uitglijders maakt, is de kans reëel dat de SP de grootste partij van Nederland wordt. Dat verwacht partijvoorzitter en voormalig lijsttrekker Jan Marijnissen.

"Van Wilders hebben we helemaal niets te duchten en bij de PvdA hoeven we alleen maar te benoemen dat we nu geconfronteerd worden met hun erfenis. Ik voorzie een mooie uitslag."

Er gaan stemmen op dat de SP niets meer is dan de PvdA van de jaren zeventig. Wat vindt u daarvan?

"Wij kopiëren de PvdA van de jaren zeventig niet. De SP is in 1972 opgericht en daarna hebben wij ons zelfstandig ideologisch en politiek ontwikkeld. Wij hebben nog steeds fundamentele kritiek op het kapitalisme."

"We vinden nog steeds dat de financiele markten onder het neo-liberale beleid ten onrechte totale vrijheid hebben gekregen, waarmee ze continenten in de verdommenis hebben gestort."

Maar de PvdA is naar het midden opgeschoven en de SP heeft de traditionele rol van de PvdA als linkse partij overgenomen. Hoe voorkom je dat jullie niet dezelfde fout maken?

"Ik moest onlangs dezelfde vraag beantwoorden voor een groep SP-talenten. ‘Dat beschouw ik al veertig jaar als een reëel gevaar’, heb ik toen gezegd. 'En jij gaat ervoor zorgen dat dat geen werkelijkheid wordt. Ik help ook mee."

"We zijn als partij niets meer dan alle leden bij elkaar die gezamenlijk een koers bepalen. Soms kan ook bij iemand van ons een baantje prevaleren boven de ideale uitgangspunten. Toch moeten we daar weerstand tegen bieden."

Maar wordt dat niet moeilijker als jullie gaan regeren?

"Ik denk dat dat reëel is. Lokaal zien we dat ook al. Als we daar in een college van B&W zitten, maakt dat de zaak toch gecompliceerder. We moeten ervoor zorgen dat we politiek, organisatorisch en ideologisch de partij blijven die we nu zijn."

Wat is het ideaal van de SP?

"Een samenleving waarin het gezellig is en het er sociaal aan toe gaat. En waar de hufterigheid binnen de perken blijft en de geldzucht het verliest van de interesse in kunst en cultuur."

De partij staat hoog in de peilingen. Op hoeveel zetels rekent u?

"Het zal tussen de 25 en 45 zetels liggen. Vijfenveertig is heel veel, maar het is reëel. Ik heb dat met peilers besproken en het potentieel is hoger dan de aantallen die we nu scoren in de peilingen. Ik zou niet weten waarom 45 niet kan. Dat het de afgelopen jaren geen partij gelukt is, zegt me niets."

Hoe komt u tot 45 zetels?

"In de peilingen zitten we rond de 33 zetels. In 2003 daalden we in drie weken tijd van 21 naar 9 zetels. Tel dat er nu bij, dan kom je aardig in de richting. De peilers kijken naar meerdere zaken." 

"Allereerst naar de mensen die op een partij stemmen, maar ook waar een tweede stem naartoe zou gaan. Als je op twee staat bij mensen, duidt dat op een groot potentieel. Zo worden potenties van partijen gemeten. De peilers geven ook aan dat de SP tussen de 25 en 45 zetels kan halen."

Vindt u het niet jammer dat u de partij niet leidt nu het zo goed gaat?

"Nee, het is heerlijk om het iets meer van een afstand te zien. Ik heb jarenlang in de spotlights gestaan en meerdere verkiezingscampagnes gedaan. Ik had nog wel een ministersschap willen overwegen bij regeringsdeelname, maar dat is niet echt reeel meer gezien mijn gezondheid. Maar goed, die fase van de partij zal ik mogelijk meemaken als partijvoorzitter."

U heeft in 2006 met CDA en PvdA onderhandeld over een kabinet. Welk
advies wilt u Roemer geven?

"Neem de tijd. Ik was in die tijd te gejaagd. Het CDA wilde niet samen met SP en PvdA, omdat ze dan in de minderheid zouden zijn. Ik had dat veel meer uit moeten spelen. We waren de winnaar van de verkiezingen en kwamen niet in het kabinet."

"Mensen vonden dat erg vreemd en namen ons dat kwalijk. De SP zou voor regeringsdeelname zijn weggelopen, maar het CDA wilde gewoon niet en liet dat merken door heel veel zaken uit te sluiten die wij wilden."

PVV-leider Geert Wilders heeft het volgende gezegd: Ome Emile lijkt een gezellige oom die op verjaardagen moppen vertelt, maar hij is een geharde multiculturalist.

"Wilders kan niet van zichzelf zeggen dat hij de gevierde jongen op verjaardagen is, de zuurpruim. Verder heeft meneer Wilders totaal geen historisch besef, laat staan historische kennis. Hij zet zich nu af tegen de EU, maar was als buitenlandman van de VVD groot voorstander."

"Ten tijde van de invoering van de euro heb ik hem niet gehoord. Wij waren tegen, hij voor. Ook heeft de SP al midden jaren tachtig via folders gewaarschuwd voor de problemen rondom de integratie van gastarbeiders in volkswijken. Toen liep meneer Wilders nog in de korte broek."

Waar kom het gevaar electoraal gezien vandaan: van de PVV en PvdA?

"Wij hebben van niemand iets te duchten. We kunnen alle politieke partijen aan zowel ideologisch, politiek als organisatorisch. Het probleem zijn 'dingetjes' zoals de uitspraak van Emile over het terugbetalen van een Europese boete bij overschrijding van het begrotingstekort van 3 procent."

"‘Over my dead body’ werd totaal verkeerd geinterpreteerd en ging even een eigen leven leiden. Komt dat teveel voor, dan zou het een probleem kunnen zijn."

"Maar eigenlijk zie ik geen beren op de weg. Van Wilders hebben we helemaal niets te duchten en bij de PvdA hoeven we alleen maar te benoemen dat we nu geconfronteerd worden met hun erfenis. Ik voorzie een mooie uitslag."

Heeft Roemer u verrast?

"Niet dat hij het goed doet, maar de mate waarin wel. Hij had de potentie, maar dat het zo snel zou gaan, heeft iedereen verrast."