DEN HAAG - Studenten die vanaf het collegejaar 2012 - 2013 meer dan een jaar vertraging oplopen tijdens de bachelor- of masterstudie, moeten definitief ruim 3000 euro betalen bovenop het collegegeld.

De rechtbank in Den Haag heeft woensdag bijna alle bezwaren van studentenorganisaties tegen de zogenoemde langstudeerboete verworpen. Alleen een kleine groep deeltijdstudenten wordt ontzien.

Het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO), de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) en de Landelijke Kamer van Verenigingen (LKvV) spanden een rechtszaak tegen de staat aan omdat de langstudeerwet volgens hen juridisch niet houdbaar is.

"De spelregels zijn tijdens het spel veranderd", was het voornaamste kritiekpunt van de organisaties, waarmee ze doelen op de groep studenten die toen ze begon aan een studie nog niet wist dat er een boete zou komen op studievertraging.

De rechter wijst dit bezwaar af en noemt de langstudeermaatregel een rechtvaardige "vorm van regulering van de toegang tot het onderwijs". De maatregel is volgens de rechter "proportioneel om het gewenste doel (studenten sneller later afstuderen, red.) te bereiken".

Deeltijdstudenten

Uitzondering daarop is een groep deeltijdstudenten die voor 1 februari 2011 aan de studie is begonnen waarvan toen al duidelijk was dat hij langer zou duren dan de voltijdvariant.

Bij deze beoordeling is de Staat volgens de rechter "wel buiten zijn beoordelingsmarge getreden". Het verschil met anderen is dat deze groep studenten niet heeft kunnen weten dat het binnen de termijn van de studie (vaak langer dan een voltijdstudie), met de maatregel te maken zou krijgen.

De langstudeerboete toekennen aan deze groep studenten is onrechtmatig en de Staat moet van de rechter zorgen voor een adequatere overgangsregeling. Studenten die zich inschreven na 1 februari 2011 konden de maatregel zien aankomen en hoeven niet op een uitzondering te rekenen.

In totaal zijn er in Nederland 76.000 deelstijdstudenten, maar slechts een klein deel daarvan valt binnen de uitzondering die de rechter de staat oplegt.

Problemen

Het bezwaar van ISO dat de maatregel minder bemiddelde studenten de mogelijkheid tot studeren ontneemt, is door de rechtbank verworpen.

"Sommigen kunnen die 3000 euro wel betalen, anderen hebben pech", reageert ISO-voorzitter Thijs van Reekum vlak na de uitspraak tegenover NU.nl. "Dat spelregels mogen worden veranderd tijdens het spelen van het spel, betekent eigenlijk dat je geen problemen kan hebben tijdens je studie."

Deel van de uitspraak over de langstudeerboete:

Reacties

ISO-voorzitter Van Reekum toont zich teleurgesteld met de uitspraak. ISO roept de politiek op om de maatregel toch nog terug te draaien. Van Reekum laat weten dat zijn organisatie gaat zoeken naar gaten in het vonnis van de rechter. "We bereiden ons voor op juridische stappen".

Kai Heijneman van de LSVb is "blij voor de kleine groep deeltijdstudenten en teleurgesteld voor de grote groep". Heijneman wijst erop dat er op dit moment helemaal geen politiek draagvlak meer is voor de 'boete'. Alleen CDA, SGP en ChristenUnie steunen de maatregel nog. "Daar moet de politiek wat mee doen", stelt hij tegenover NU.nl.

Politiek

Ook PvdA-Kamerlid Tanja Jadnanansing, die zich steeds tegen de wet heeft verzet, reageert teleurgesteld. "Ik vind het erg oneerlijk dat studenten die op 1 september een boete moeten betalen, er bijna zeker van kunnen zijn dat er per 12 september (na de verkiezingen, red.) een politieke meerderheid tegen die boete is", laat ze weten.

"De studenten moeten nog even geduld hebben, maar zij zullen hun doel dan alsnog bereiken", aldus SP-collega Jasper van Dijk. GroenLinks-leider Jolande Sap gaat nog iets verder door te stellen dat politieke partijen van het afschaffen van de langstudeerboete "een prioriteit" moeten maken.

Anne-Wil Lucas, Tweede Kamerlid voor de VVD zegt: ''Het is een helder vonnis. Maar dat neemt niet weg dat wij de voorkeur houden voor een sociaal leenstelsel. Zodra dat er is, kan de langstudeerboete van tafel.'' CDA'er Sander de Rouwe laat weten tevreden te zijn met de uitspraak.

Nipte meerderheid

De wet van staatssecretaris Halbe Zijlstra (Hoger Onderwijs) werd vorig jaar, na goedkeuring door de Tweede Kamer, met een nipte meerderheid aangenomen door de Senaat.

Door de uitspraak zijn volgens studentenorganisaties ISO en LSVb zeker 60.000 langstudeerders gedupeerd.

Studenten: Schrap langstudeerboete alsnog

Volg Twitterberichten over dit nieuws via NUlive

Langstudeerboete gaat door