D66 is heilig overtuigd van het Europese ideaal en Kamerlid Gerard Schouw zal dat blijven uitdragen. Met of zonder draagvlak onder de Nederlanders.

Terwijl in Europa steeds meer stemmen opgaan om economisch en monetair verder te integreren is premier Rutte, tegen de zin van D66, terughoudend met de Europese samensmelting.

Eerst moeten de Zuid-Europese landen hun schulden, begrotingen en economie omgetoverd hebben, zodat ze gelijkwaardig zijn aan het noorden, aldus de premier.

Bij de oosterburen worden echter onder aanvoering van de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Westerwelle plannen gemaakt voor een verdergaandere politieke samenwerking. EU-president Van Rompuy werkt tegelijkertijd aan een plan om de monetaire unie te versterken.

"Merkel zei het ook: we hebben een grote fout gemaakt", stelt Schouw. "We zijn een monetaire unie, maar we kunnen daar niet op sturen, omdat we geen politieke unie zijn. Tegen de grote economieën kun je alleen concurreren als je slagkracht hebt."

Is het niet voldoende om, zoals Rutte stelt, de landen economisch gelijkwaardiger te maken en de schulden en begrotingen aan te pakken?

"Dat is een stap, maar niet genoeg. De lidstaten luisteren nu niet naar de Europese Commissie, omdat de commissie geen veranderingen kan afdwingen, bijvoorbeeld als de pensioenleeftijden tussen de lidstaten uit elkaar lopen."

Wat is het alternatief dan?

"De Europese Commissie moet zaken kunnen afdwingen, met het Europees Parlement als controleur. Er zijn nu eigenlijk drie bazen in Europa: EC, EP en de leiders van de lidstaten. Die laatste baas moet zijn macht inleveren."

Brussel moet dan dus de Merkels, Hollandes en Ruttes kunnen overrulen.

"Ja, dat zou moeten kunnen als de Europese Commissie vindt dat een land maatregelen moet nemen."

Premier Rutte gaat straks alleen nog maar over wat binnen de landsgrenzen van belang is?

"Als je nu al kijkt wat er op de Europese agenda staat: landbouwbeleid, sociaal beleid, justitie. Daar kan best nog een stapje bij. Je moet eerst de urgentie zien van een sterke Europese regering. Nu is het een clubje coördinatoren die zich Europese Commissie noemt."

"In feite bepalen Merkel en Hollande het beleid en de rest staat er bij te kijken. Nederland speelt nu al geen enkele rol."

Nederland speelt geen rol? Dat zal voor veel Nederlanders schrikken zijn.

"Nederland heeft zich buitenspel gezet doordat Rutte er af en toe met gestrekt been in gaat. Bijvoorbeeld door in Europa zo hard te pleiten voor de beperking van gezinsmigratie."

"Mijn stellige indruk is dat hij daardoor niet meer serieus wordt genomen en dus geen invloed kan uitoefenen. Ondertussen trekt de Europese karavaan verder."

Maar is het Rutte te verwijten dat hij in Brussel pleit voor een aanpassing van gezinshereniging? Een meerderheid in de Kamer wil dat.

"Dat kun je hem verwijten. Als hij beter zou meepraten, bijvoorbeeld over de toekomst van Europa, dan heb je daar invloed op."

Snapt u het sentiment bij veel Nederlanders dat het een eng idee is om meer macht over te dragen aan Brussel?

"Ja, maar je moet rationeel naar de zaak kijken. Europa heeft Nederland veel welvaart opgeleverd, maar Europa heeft nog te weinig slagkracht om als economische eenheid te opereren."

"Bij herindelingen van gemeenten is het sentiment een op een te vergelijken. Soms is het beter om gemeenten samen te voegen. Dan zie je ook de rationelen tegen de cultuur botsen."

Het gevolg van jullie wens is wel dat wij niet meer gaan over ons pensioenbeleid of de woningmarkt, maar dat mensen uit onder meer landen als Bulgarije en later Turkije daar mede over gaan beslissen.

"Over de meeste dingen gaan we zelf. Maar soms kan er met goede reden worden gezegd: laten we dat in Europees verband regelen. En we krijgen er wat voor terug: een nieuwe democratie: het Europees Parlement."

Maar willen we bevoegdheden overdragen aan landen die cultureel ver van ons af staan.

"We moeten niet meer in landen denken, maar het is het EP en de partij waar je op stemt die het voor jou bepalen."

U kunt niet blind zijn voor de scepsis in Nederland. Als er geen draagvlak is voor een federaal Europa, moet hij er niet komen toch?

"Draagvlak is een ding, daarnaast is er het verwerven van draagvlak. Dat heeft te maken met leiderschap. Iemand moet op een zeepkist gaan staan en zeggen: dat is de kant waar we heen gaan."

In 2005 stemden Nederlanders massaal 'nee' tegen de Europese grondwet. Jullie hadden kunnen denken: er is geen draagvlak voor het Europese verhaal, we houden er mee op.

"Geen sprake van. Wij gaan op die zeepkist staan en vertellen waarom Europa belangrijk is voor Nederland."

Jullie zijn voor referenda. Durven jullie zoiets als een groot federaal Europa ook voor te leggen aan de kiezer?

"Veel referenda zijn een soort opiniepeiling. Daar beginnen we niet meer aan."

Is dat een koerswijziging van D66?

"Nee. Wij zijn niet voor referenda waarin politici mensen vragen: 'Zegt u het maar, wij weten het niet.' Wij zijn voor referenda die mensen zelf kunnen aanvragen, als ze vinden dat politici een verkeerd besluit hebben genomen."